گزارش
8راه عبور از بحران بنزین
با فرارسیدن تابستان و افزایش مصرف بنزین، خطر ناترازی تشدید شده است
سینا احدیان | روزنامهنگار
ناترازی بنزین در ایران وارد مرحلهای حساس شده است؛ شکافی که حالا دیگر صرفا یک مسئله اقتصادی یا مدیریتی نیست و بهتدریج به یکی از چالشهای راهبردی کشور در حوزه انرژی تبدیل میشود. بررسی آخرین وضعیت تولید، واردات و مصرف نشان میدهد اگر سیاستهای مدیریت مصرف بهسرعت اجرایی نشود، کشور ممکن است در هفتههای آینده با فشار جدی در تامین سوخت مواجه شود.به گزارش همشهری، در شرایط فعلی، ظرفیت تولید روزانه بنزین در پالایشگاههای کشور به حدود ۱۰۸میلیون لیتر رسیده است؛ رقمی که پیش از جنگ حدود ۱۱۰میلیون لیتر در روز بود. در کنار این تولید پالایشگاهی، بخشی از تامین سوخت از محل تولیدات اختلاطی پتروشیمیها انجام میشود که پیش از آغاز بحران حدود ۱۸میلیون لیتر در روز بود اما اکنون به حدود ۱۲میلیون لیتر کاهش یافته است.
8راهکار عبور موقت از ناترازی
1-اصلاح سهمیهبندی بنزین
نخستین اقدام میتواند بازنگری در سهمیههای فعلی باشد. کاهش سهمیه دوم کارت سوخت بدون دستزدن به سهمیه پایه خانوار یکی از گزینههایی است که میتواند مصرف غیرضروری را کنترل کند و فشار روانی کمتری نسبت به افزایش ناگهانی قیمت داشته باشد.
2- توسعه حملونقل عمومی
مترو، اتوبوس و ناوگان حملونقل عمومی همچنان مؤثرترین ابزار کاهش مصرف بنزین هستند. سرمایهگذاری سریع در توسعه ناوگان شهری میتواند وابستگی بهخودروهای شخصی را کاهش دهد.
3- استفاده مشترک از خودرو
بخش بزرگی از سفرهای روزانه درونشهری با خودروهای تکسرنشین انجام میشود. توسعه فرهنگ استفاده مشترک از خودرو، بهویژه در مسیرهای پرتردد میتواند مصرف سوخت را به شکل محسوسی کاهش دهد.
4- حذف سفرهای غیرضروری
گسترش خدمات دیجیتال در بانکها، ادارهها و فروشگاهها نقش مهمی در کاهش تردد شهری دارد. هر مراجعه حضوری که به خدمات آنلاین تبدیل شود، بهمعنای کاهش مصرف بنزین در مقیاس ملی است.
5- کنترل فنی خودروها
خودروهایی که تنظیم موتور مناسب ندارند یا سیستم سوخترسانی آنها دچار ایراد است، مصرف بیشتری دارند. الزام معاینه فنی دقیق و سرویس دورهای میتواند بخشی از مصرف اضافی را حذف کند.
6- اصلاح الگوی رانندگی
شتابگیری ناگهانی، ترمزهای مکرر و رانندگی پرسرعت مصرف سوخت را بالا میبرد. آموزش عمومی درباره رانندگی اقتصادی میتواند اثر قابل توجهی بر مصرف ملی داشته باشد.
7- تعیین تکلیف فرسودهها
بخش مهمی از ناوگان خودرویی کشور مصرف سوخت بالاتر از استاندارد دارد. خروج تدریجی خودروهای فرسوده از چرخه تردد یکی از سیاستهای بلندمدت اما ضروری در مدیریت مصرف است.
8- خاموشکردن خودرو در توقف
روشن نگهداشتن خودرو هنگام توقفهای چنددقیقهای سهم قابل توجهی در هدررفت سوخت دارد. فرهنگسازی برای خاموشکردن خودرو در توقفهای بالای یکدقیقه میتواند در مقیاس کلان اثرگذار باشد.
سبقت تقاضا از عرضه بنزین
ظرفیت عرضه روزانه بنزین کشور اکنون به حدود ۱۲0میلیون لیتر رسیده است؛ این در حالی است که تقاضای فعلی روزانه به ۱۳۴میلیون لیتر رسیده و پیشبینی میشود در 3ماه تابستان مصرف روزانه از مرز ۱۴۰میلیون لیتر عبور کند.
