در پی تهدیدهای ترامپ ایران مذاکرات را متوقف و ادامه آن را منوط به تغییر رفتار آمریکا کرد
ترامپ تهدید کرد ایران برخاست
مذاکرات میان ایران و آمریکا با میانجیگری قطر و پاکستان با هدف «حسن اجرای تفاهمنامه پایان جنگ» که دیروز در هتل بورگناشتوک آغاز شد، پس از پایان راند اول 80دقیقهای، شاهد تحولاتی غیرمنتظره بود. پیشتر مقامات کشورمان، سفر به سوئیس را منوط به توقف جنایات صهیونیستها در لبنان کرده بودند. این اتفاق نیز در عمل رخ داد بهنحوی که دیروز تلویزیون المنار، وابسته به حزبالله لبنان تصریح کرد با پافشاری ایران، لبنان قریب به ٢٤ساعت شاهد آتشبس و توقف جنایت رژیم است. با این حال و در میانه مذاکرات، ناگهان ترامپ مثل همیشه زبان به تهدید علنی ایران و مقامات کشورمان باز کرد. ترامپ مدعی شد که اگر ایران دست از محور مقاومت برندارد، به ایران ضربه وارد خواهد کرد. او حتی مدعی شد که اگر با ایران به توافق نرسد، در تنگه هرمز عوارض وضع خواهد کرد. اما اوج وقاحت ترامپ آنجا بود که خواستار گروگانگیری و عدمبازگشت هیأت مذاکرهکننده شد. همه این اباطیل روی روند مذاکرات تأثیر گذاشت و موجب شد هیأت ایرانی تصمیم به ترک مذاکرات بگیرد. اما در دل مذاکرات دیروز دقیقا چه فعل و انفعالاتی رخ داد؟
چه کسانی عضو هیأت آمریکا بودند؟
جی دی ونس، معاول اول رئیسجمهور آمریکا
استیو ویتکاف، نماینده ویژه ترامپ
جرارد کوشنر، مشاور ترامپ
میانجیها کدام کشورها بودند؟
طرف پاکستانی
شهباز شریف، نخستوزیر
فیلد مارشال عاصم منیر، فرمانده ارتش
طرف قطری
شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر و وزیر امور خارجه
دیدارهای هیأت ایرانی قبل از نشست چهارجانبه
دیدار عراقچی با ایگناسیو کاسیس، وزیر خارجه سوئیس
دیدارهای دوجانبه با هیأتهای پاکستانی و قطری بهعنوان میانجیهای مذاکرات
حاشیههای نشست ژنو
در اقدامی قابلتوجه جیدی ونس، معاون اول ترامپ پیش از ورود هیأت ایرانی به سالن مذاکرات وارد شد و به تعدادی از سؤالات خبرنگاران پاسخ داد.
هیأت مذاکرهکننده ایران شرط عدمحضور رسانهها و خبرنگاران و تصویربرداران هنگام ورود به سالن مذاکرات و ابتدای گفتوگوها را از قبل اعلام کرده بود.
هیأت ایرانی تمایلی به نمایش رسانهای قبل از شروع رسمی مذاکرات(60روزه) نداشت. از اینرو هیچ تصویر و فیلمی از گفتوگوها منتشر نشد.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی با وزیر خارجه سوئیس در ژنو دیدار کرد. با این حال گروسی فرصتی برای حضور در نشست چهارجانبه ایران، قطر، پاکستان و آمریکا پیدا نکرد.
حساسیتهای هیأت ایرانی
عکس مشترک، بیعکس مشترک
یک منبع نزدیک به تیم مذاکرهکننده:
رئیس هیأت مذاکرهکننده ایرانی و تیم مذاکرهکننده با تشریفات دستدادن و مراسم عکس مشترک با آمریکاییها مخالفت و اعلام کردند که در مراسم عکس با هیأت آمریکایی حضور نخواهند داشت.
گروسی چه کاره است؟
رئیس آژانس پشت دیوار ایران
یک منبع نزدیک به تیم مذاکرهکننده:
آمریکاییها خواستار حضور گروسی در مذاکرات بودند اما با مخالفت ایران مواجه شدند.
تهدیدات ترامپ و دوستان!
گزافهگوییهای رئیسجمهور آمریکا
ایران باید فورا از ایجاد مشکل توسط نیابتیهای پردرآمد خود در لبنان جلوگیری کند.
اگر این کار را نکنند، ما دوباره به ایران ضربهای بسیار شدید خواهیم زد.
در طول آتشبس 60روزه و حتی پس از آن، هیچ عوارضی در تنگه هرمز وجود نخواهد داشت.
در واکنش به اظهارات رئیسجمهور کشورمان که گفته بود ایران از حق غنیسازی خود کوتاه نخواهد آمد:
بهتر است مواظب حرفهایش باشد. بهتر است خود را اصلاح کند وگرنه ما بقیه کشور را تصاحب خواهیم کرد. حتی (نمایندگان ایران در سوئیس) به کشورشان برنمیگردند.
لیندزی گراهام، سناتور جنگطلب:
سیاست ما از این به بعد این است؛ اگر حزبالله به اسرائیل حمله کند ما به ایران حمله میکنیم!
اگر این توافق شکست بخورد، ترامپ تنگه را بهزور تصرف خواهد کرد.
ایالات متحده کنترل تنگه را در دست میگیرد و از کشتیهایی که از آن عبور میکنند، عوارض دریافت خواهد کرد.
پاسخهای محکم ایران به گزافهگوییهای ترامپ درباره تنگه هرمز
یک منبع نزدیک به تیم مذاکرهکننده ایرانی:
تنگه هرمز بدون مهار اسرائیل در لبنان باز نخواهد شد.
محمد مرندی، عضو سابق تیم مذاکرهکننده:
هزینهای دریافت خواهد شد، این قطعی است.
چارچوب مذاکرات بر سر چه موضوعاتی بود؟
حسین قربانزاده، عضو هیأت مذاکرهکننده ایران:
مهمترین محور گفتوگوها اجرای بند ۱۳ تفاهمنامه، یعنی فراهمسازی مقدمات لازم برای آغاز مذاکرات درباره سایر بندهای تفاهمنامه بوده است.
این مقدمات شامل 5بند اصلی تفاهمنامه، یعنی بندهای ۱، ۴، ۵، ۱۰ و ۱۱ است.
بند یک مربوط به خاتمه جنگ در همه جبههها، بند ۴ رفع محاصره، بند ۵ بازگشایی تنگه، بند ۱۰ معافیت موقت تحریمی برای نفت و مشتقات آن و بند ۱۱ آزادسازی داراییها و اموال بلوکهشده ایران است.
در نشستهای دوجانبه، چندجانبه و همچنین در نشست اصلی موضوع لبنان بیش از هر مسئله دیگری مورد تأکید قرار گرفت.
اگر در موضوع لبنان این اتفاق رخ ندهد، طبیعتا سایر موضوعات تفاهمنامه نیز وارد مرحله مذاکره و اجرا نخواهد شد. این موضوع مورد تأکید هیأت ایرانی و شخص رئیس هیأت، دکتر قالیباف قرار داشت.
هیأت قطری نیز در مذاکرات مربوط
به بند ۱۱ حضور داشت و درباره آزادسازی داراییهای ایران و ترتیبات اجرایی آن مذاکراتی انجام شد که همچنان ادامه دارد.
پیشنویس مربوط به بند ۱۰ درباره معافیت موقت تحریمی برای نفت و مشتقات آن نهایی شده و بهزودی شاهد صدور این معافیت و اجرای آن خواهیم بود.
تنفس بعد از راند اول مذاکرات
یک منبع آگاه در تیم مذاکرهکننده اعزامی ایران به ژنو، حوالی ساعت 18:30دیروز اعلام کرد که دور اول مذاکرات چهارجانبه پس از ۸۰دقیقه به اتمام رسید.
ترک محل مذاکره پس از تهدید ترامپ
هیأت مذاکرهکننده ایرانی در اعتراض به تهدیدات ترامپ محل مذاکره را ترک کرد.
یک منبع آگاه هم پیشتر به خبرگزاری فارس گفته بود که تهدید ترامپ مذاکرات سوئیس را متوقف کرد و ادامه آن را در هالهای از ابهام فرو برده است.
محمدباقر قالیباف، رئیس هیأت مذاکرهکننده ایران نیز در شبکه اجتماعی ایکس نوشت:
«با خودشان فکر نمیکنند که اگر تهدیدهایشان نتیجهای داشت، به استیصال امروز نمیرسیدند؟ ما تهدیدهای آمریکاییها را به جایی حساب نمیکنیم. بهتر است مراقب اظهارنظرهای خود باشند. نیروهای مسلح ما آمادهاند تا بهنحوی دیگر پاسخشان را بدهند. هر چه حرف بزنند، این ماییم که عمل میکنیم.»
در همینه زمینه :
