معمای خشخاشی

راحله عبدالحسینی | روزنامه‌نگار

افزایش کشفیات مزارع غیرمجاز خشخاش در استان‌های مختلف به‌ویژه در استان‌های غربی و زاگرسی پیش از این نیز مطرح بود، اما به‌تازگی محمد جمالیان، عضو کمیسیون بهداشت مجلس شورای اسلامی خبر داده است که تعدادی از کشاورزان در برخی استان‌ها دور برنج‌کاری را خط کشیده‌اند و به کشت خشخاش رو آورده‌اند.‌

‌ کشت خشخاش افزایش داشته است؟
عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس درباره اظهارنظر چالش‌برانگیز روزهای اخیر خود به همشهری می‌گوید: «در برخی استان‌ها کاهش سطح زیرکشت خشخاش مشاهده شده، اما در تعدادی دیگر از استان‌ها روند افزایشی وجود دارد. مثلا در استانی که قبلا کشاورزان در آن برنج می‌کاشتند، حالا خشخاش می‌کارند و البته آن هم کشف شده‌است.» جمالیان بدون اشاره به نام استان‌های مورد نظرش با تأکید بر اینکه به‌هرحال کشت خشخاش در کشور ممنوع است، مدعی‌شد: «البته صنعت داروسازی به این ماده نیاز دارد. ما می‌گوییم اگر لایحه «صدور مجوز کشت مدیریت‌شده خشخاش» تدوین و تصویب شود، مسئله کشت غیرقانونی حل می‌شود. سطح زیرکشت خشخاش که در سال۱۴۰۲ حدود 9345هکتار بود، در سال1404با رشدی 3.5برابری به حدود ۳۲هزار و ۷۰۰هکتار رسید؛ یعنی افزایشی نزدیک به ۲۳هزار و ۳۶۳هکتار.»‌

شمالی‌ها تکذیب می‌کنند
مازندران و گیلان استان‌های اصلی کشت برنج هستند؛ بیش از ۲۳۸هزار هکتار از مزارع مازندران و 218هزار هکتار در گیلان شالیزار است. رئیس سازمان جهادکشاورزی مازندران در پاسخ به موضوع افزایش کشت خشخاش به‌جای برنج به همشهری می‌گوید: «این خبر صحت ندارد.» اسدالله تیموری می‌افزاید: «گاهی در زمانی که برداشت برنج به پایان می‌رسد، یک یا 2مورد گزارش به ما می‌رسد که برخورد قانونی می‌شود، ولی طبق پایش دقیق و دستور وزارت کشاورزی به قانون‌شکنان فرصتی برای کشت خشخاش داده نشده است.»  علی بابایی، نماینده ساری هم درباره این ماجرا به همشهری می‌گوید: «نه‌تنها من به هیچ موردی برخورد نکرده‌ام، بلکه نخستین بار است که چنین چیزی را می‌شنوم. شالیکاران با تمام قوت مشغول کشت‌وکار برنج هستند.»‌ صالح محمدی، رئیس سازمان جهادکشاورزی گیلان نیز چنین شائبه‌ای را رد می‌کند. 

زاگرسی‌ها هم زیر بار نرفتند
پشت‌پرده کشت غیرقانونی خشخاش، مجموعه‌ای از عوامل اقتصادی و اجتماعی است که زمینه گرایش به کشت‌های غیرمجاز را فراهم می‌کند. 
رئیس جهادکشاورزی لرستان به همشهری می‌گوید: «زمین‌های کشاورزی استان مختص کشت‌های استراتژیک مثل برنج، گندم، جو و دانه‌های روغنی است. وظیفه ما این است که کشت‌های ممنوعه را شناسایی کنیم و به دادستانی تحویل دهیم.» نامدار صیادی تأکید می‌کند که در تمام محدوده لرستان نیروهای جهادکشاورزی بر کشت ممنوعه خشخاش نظارت دارند. سعدی نقشبندی، رئیس جهادکشاورزی کردستان هم معتقد است در این استان خشخاش کشت نمی‌شود و به همشهری می‌گوید: «کردستان یک استان پاک از نظر کشت این گیاه 
ممنوعه است.»  با وجود تکذیب‌ها چه در استان‌های شمالی و چه در استان‌های زاگرسی، اما 21 خرداد امسال بود که سرهنگ کارآگاه عطا نادری، فرمانده انتظامی شهرستان مریوان خبر داد که در راستای برخورد با عاملان کشت و توزیع مواد مخدر، شناسایی مزارع کشت غیرمجاز و دستگیری متخلفان۱۲۵۰ بوته خشخاش کشف و معدوم شد. در همین ماه ویدئویی از کشت هکتاری خشخاش در استان لرستان هم خبرساز شد. در سایر استان‌ها هم خبرهایی از کشف و امحای خشخاش به صورت گاه به گاه منتشر می‌شود.

افزایش کشف مزارع غیرمجاز 
مدیرکل امور حقوقی و مجلس ستاد مبارزه با مواد مخدر ضمن رد برخی گزارش‌ها درباره افزایش ۲۵۰درصدی سطح زیرکشت خشخاش در کشور گفت که آمارهای منتشرشده مربوط به میزان اراضی کشف و امحاشده است و ارتباطی با افزایش سطح زیرکشت ندارد. محمد ترحمی افزود: سال زراعی گذشته ۳۲هزار هکتار از مزارع غیرمجاز شناسایی و امحا شده است.