تهدیدهای خاموش علیه مردان

پروانه بندپی | روزنامه‌نگار 

حوزه سلامت در حالی هفته سلامت مردان را پشت سر می‌گذارد که این گروه همواره به‌دلیل بی‌توجهی به‌خودمراقبتی و چکاپ‌های دوره‌ای، بهداشت روان، غربالگری‌های ضروری و البته بسیاری موارد دیگر مورد سرزنش است. مردان جزو افرادی هستند که کمترین خودمراقبتی را دارند و آسیب‌های ناشی از فشارهای روانی هم در میان آنها بیشتر از زنان گزارش می‌شود. در گفت‌وگو با متخصصان نظام سلامت درباره عوامل مهمی که به‌دلیل این بی‌توجهی سلامت مردان را نشانه گرفته گفت‌وگو کردیم که در ادامه می‌خوانید.

تست سالانه پروستات برای این مردان ضروری است 
ناصر سیم‌فروش، رئیس قطب اورولوژی ایران می‌گوید: «2سرطان در مردان اهمیت ویژه‌ای دارند؛ پروستات و مثانه. اولی شایع‌ترین سرطان مردان در تمام دنیاست و دومی هم که به‌دلیل مصرف بالای سیگار، قلیان و تریاک در ایران شیوع بالایی دارد.» او تأکید می‌کند که افراد با سابقه خانوادگی سرطان پروستات بهتر است بعد از ۴۰سالگی سالانه یک تا 2بار آزمایش PSA انجام دهند. در افراد بدون سابقه خانوادگی هم معمولا از ۵۰سالگی و سالانه یک‌بار توصیه می‌شود. حدود ۵ تا ۱۰درصد سرطان‌های پروستات از نوع تهاجمی هستند و می‌توانند به استخوان‌ها و سایر اندام‌ها گسترش پیدا کنند و خطر مرگ داشته باشند، اما حدود ۹۰درصد موارد درصورت تشخیص بموقع، قابل کنترل و درمان هستند.

قاتلان مثانه را جدی بگیرید 
سرطان مثانه از آن بیماری‌هایی است که اغلب آرام و بی‌صدا آغاز می‌شود، اما می‌تواند ناگهان با یک علامت ساده خود را نشان دهد. این نکته دیگری است که سیم‌فروش به آن اشاره و عنوان می‌کند: «این سرطان در مردان شیوع بیشتری دارد و ارتباط مستقیم آن با مصرف سیگار و دخانیات، آن را به یکی از قابل پیشگیری‌ترین سرطان‌های دستگاه ادراری تبدیل کرده است. بی‌توجهی به علائم هم فرصت طلایی تشخیص زودهنگام را از بیمار می‌گیرد.» این در حالی است که به‌گفته این متخصص با وجود پیشرفت‌های تشخیصی و درمانی، همچنان بخش قابل توجهی از بیماران در مراحل پیشرفته سرطان مراجعه می‌کنند. او تأکید می‌کند: «مشاهده کوچک‌ترین میزان خون در ادرار باید توسط فرد جدی گرفته و پیگیری شود، به‌خصوص در افرادی که سیگار، قلیان یا تریاک مصرف می‌کنند. اینها قاتلان مثانه و از مهم‌ترین عوامل تخریب‌کننده سلامت این ارگان از بدن هستند.

مردها به روانشناس مراجعه نمی‌کنند
آمارها نشان می‌دهد مردان کمتر از زنان به روانشناس و مشاور مراجعه می‌کنند، اما نرخ خودکشی، رفتارهای پرخطر و آسیب‌های ناشی از فشارهای روانی در میان آنها بالاتر است. محمد گراوندنیا، دکتری روانشناسی می‌گوید: «این مسئله پدیده‌ای جهانی است و تنها به یک فرهنگ یا کشور محدود نمی‌شود.» به‌گفته او، اگرچه عوامل زیستی در این موضوع نقش دارند، اما ساختارهای فرهنگی و اجتماعی تأثیر بیشتری دارند؛ به مردان آموخته می‌شود که همیشه قوی و خودکفا باشند و احساسات منفی خود را پنهان کنند. گراوندنیا به «افسردگی پنهان» در مردان نیز اشاره می‌کند و می‌گوید: «بخشی از تفاوت آمار افسردگی زنان و مردان ناشی از این است که بسیاری از مردان از ترس قضاوت شدن، علائم خود را گزارش نمی‌کنند.» به‌گفته این تراپیست، فشار ناشی از نقش‌های اجتماعی و اقتصادی نیز سلامت روان مردان را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد. او تأکید می‌کند که سرکوب احساسات و نادیده گرفتن فشارهای روانی می‌تواند پیامدهای جدی جسمی و روانی داشته باشد و حتی خطر برخی بیماری‌های مرتبط با استرس مثل سکته مغزی را افزایش دهد.

تهدید خاموش قلب مردان
متخصصان قلب هم می‌گویند بسیاری از مردان تا زمانی که دچار درد قفسه سینه، تنگی نفس یا حتی سکته قلبی نشوند، برای چکاپ مراجعه نمی‌کنند. فشار خون بالا، چربی خون، دیابت، مصرف دخانیات، استرس‌های شغلی و کم‌تحرکی از مهم‌ترین عوامل خطر بیماری‌های قلبی در مردان هستند. درحالی‌که بسیاری از این عوامل با یک آزمایش ساده و معاینات دوره‌ای قابل شناسایی و کنترلند، مردان معمولا مراجعه به پزشک را به تعویق می‌اندازند و همین موضوع احتمال بروز سکته‌های زودرس و مرگ‌های قابل پیشگیری را افزایش می‌دهد.