شکوه عاشورا در آینه همدلی
رونق مجالس حسینی با وجود دشواریهای معیشتی
فاطمه عسگرینیا | روزنامهنگار
محرم امسال در ایران، جلوهای بدیع و متفاوت از خود به نمایش گذاشته است. با وجود فشارهای سنگین اقتصادی و فضای ناشی از جنگ، مراسم عزاداری سرور و سالار شهیدان، حضرت اباعبدالله الحسین(ع) نهتنها کمرونق نشده، بلکه با شور و اشتیاقی مضاعف و همراه با موجی از همدلی و همبستگی مردمی برگزار میشود. چراغ هیئتها و حسینیههای شهرها بهخصوص پایتخت، امسال زودتر از همیشه روشن شد و مردم با شور و شوق بیشتری در مراسم عزاداری سرور و سیدشهدا حاضر میشوند. آنچه در 4شب گذشته در همه هیئتهای عزاداری بهصورت مشترک دیده شده، پرچم ایران در کنار پرچم عزای امام حسین(ع) و تمثال رهبر شهید است؛ ویژگیای که حکایت از همبستگی ملی مردم دارد؛ مردمی که شهید قاسم سلیمانی آنها را ملت امام حسین(ع) خطاب میکرد، امسال محرم حسینی با وجود همه مشکلات و ناهمواریها به صحنهای برای نمایش اقتدار ایمان و همدلی ملی تبدیل شده است. مردم ایران با حضور پرشور خود در مراسم عزاداری و یاریرساندن به همنوعان، بازهم ثابت کردهاند که عشق به سیدالشهدا(ع) و روحیه استکبارستیزی، قویتر از هر بحران اقتصادی و سیاسی است و این پیوند ناگسستنی، سرمایهای عظیم برای عبور از شرایط سخت کنونی محسوب میشود.
رونق بیسابقه مجالس با وجود مشکلات معیشتی
با وجود شرایط دشوار اقتصادی و تورمی که معیشت بسیاری از خانوادهها را تحتتأثیر قرار داده، مراسم و هیئتهای عزاداری محرم امسال از رونقی چشمگیر برخوردار است. این شکوه، نشاندهنده تعلق خاطر عمیق مردم به ارزشهای دینی و عشق بیشائبه آنان به خاندان عصمت و طهارت است. شاید بتوان گفت در روزگاری که سفرهها کوچکتر شدهاند، سفره امام حسین(ع) همچنان گستردهترین و پرمهرترین سفرههاست. عبدالله حسینی، مسئول هیئتی در مرکز تهران میگوید: بشخصه برای برگزاری مراسم امسال دغدغه داشتم؛ چراکه شرایط اقتصادی را میدیدم و احتمال میدادم در سایه این شرایط مردم از نذورات هرساله خود در میان هزینههای زندگی فاکتور بگیرند اما جالب است بدانید همین مردم امسال سنگتمام گذاشتهاند؛ از تامین روغن و گوشت و برنج که اقلام اساسی پخت نذورات شبانه است گرفته تا نذورات نقدی در همین چند روز اول محرم هیئت را برای برگزاری مراسم عزاداری و توزیع نذورات بینیاز کردهاند. باورکنید این شرایط را ما حتی سال گذشته به این شدت شاهد نبودیم.
تأکید بر وحدت
مداحان سرشناس معتقدند که محرم امسال بهدلیل جنگی که پشت سرگذاشتیم، فرصتی برای تحول در محتوا و سبک عزاداری و نمایش همبستگی ملی است. حاجیدالله بهتاش با اشاره به وحدت بینظیر مردم از همه گروهها در این روزها، آن را ستوده و بر تداوم این رویه تأکید کرده است و از مردم خواسته تا میدان و مسجد را در این روزها فراموش نکنند. حاجمرتضی طاهری هم معتقد است محرم امسال نسبت به همیشه حماسیتر و عاشوراییتر است. حاج محمود کریمی هم با تأکید بر ضرورت حضور پرشور مردم در مراسم عزای ماه محرم، شب اول محرم، مداحی برگرفته از شعر «ای ایران» را اجرا کرد که با استقبال گستردهای مواجه و به یکی از جلوههای خاص امسال تبدیل شد. حجتالاسلام مهدی دانشمند هم به مداحان توصیه کرده که با دقت به سخنان رهبری در مورد وظایف خود عمل و هیئت را به کانون جهاد تبیین تبدیل کنند.
توصیههای مراجع بر حمایت از نیازمندان
مراجع عظام تقلید نیز با تأکید بر اهمیت برگزاری هرچه پرشورتر این مراسم، بر نقش آن در ایجاد همبستگی و دلجویی از نیازمندان صحه گذاشتهاند. بهعنوان نمونه، حضرت آیتالله العظمی وحید خراسانی با صدور دستورالعملی بر گسترش مجالس عزاداری بیش از سالهای گذشته و حمایت از نیازمندان تحت شرایط دشوار اقتصادی کنونی تأکید کرده است. این رهنمودها، نشان از درک عمیق رهبراندینی از شرایط روز و تأکید بر کارکرد اجتماعی عزاداری دارد. محرم ۱۴۰۵ با هدف تبدیلشدن به بستری برای همبستگی ملی و بازتاب مقاومت در فضایی متفاوت از سالهای قبل طراحی شده است.
خانواده رهبر شهید، شریک روضهها
امسال نخستین محرمی است که مردم در کنار عزای حسینی، عزای رهبر شهیدشان را هم بر دل دارند و همین بهانهای برای برگزاری مراسم عزاداری است. حسین توکل، مسئول یکی از هیئتهای شهر تهران با بیان این مطلب میگوید: امسال مردم به نیابت از رهبر شهیدشان نذری میدهند و مراسم روضه برگزار میکنند و تأکید میکنند رهبر شهید و خانواده ایشان شریک روضهها باشند. بهگفته او همیشه مراسم عزاداری اباعبدالله الحسین(ع) در روزهای منتهی به عاشورا و تاسوعا رونق بیشتری داشت اما امسال از همان شب اول مردم بهصورت خودجوش در مساجد، تکایا و حسینیهها حضور دارند و معتقدند چشم دنیا امسال به ایران و محرم است.
ویژگیهای محرم 1405
شعار و محتوای غلبهیافته: شعار مشترک امسال «در خیمه حسینیم، خونخواه و جانفداییم» با هشتگ #نحن_المنتقمون انتخاب شده. این شعار بر پیوند عاشورا با روحیه مقاومت و ایثار، تأکید دارد.
تغییر در شکل و محتوای عزاداری: سازمان هیئتها و تشکلهای دینی دستورالعملی صادر کرده که بر تقویت تجمعات شبانه مردم در خیابانها بهعنوان نماد وحدت تأکید دارد و از هیئتها خواسته برنامههای خود را با حضور در میادین اصلی هماهنگ کنند. رویکرد کلی بر بصیرتافزایی و جهاد تبیین در کنار عزاداری استوار است تا محرم به کانونی برای آگاهیبخشی تبدیل شود.
همبستگی و تنوع: دستورالعمل رسمی به صیانت. رسانهها نیز برنامههای خود را با محوریت انسجام ملی و بازتاب عزاداریهای سراسر کشور تدارک دیدهاند.