لطفا ماستت را بخور
کاهش مصرف لبنیات، کودکان و جامعه ایرانی را با خطر کوتاهی قد و پوکی استخوان روبهرو کرده است
پروانه بندپی | روزنامهنگار
افزایش قیمت لبنیات، کاهش قدرت خرید و ضعف فرهنگی در مصرف این گروه غذایی باعث شده که لبنیات از سفرههای خیلی از خانوادهها حذف شود. کارشناسان هشدار میدهند این موضوع، سلامت عمومی جامعه را تهدید میکند. وزارت بهداشت نیز نسبت به پیامدهای حذف لبنیات بهویژه در کودکان هشدار داد و اعلام کرد این روند میتواند باعث اختلال رشد و کوتاهی قد کودکان شود و میزان پوکی استخوان را نیز در جامعه افزایش دهد.
در دسترسترین منبع کلسیم، دور از دسترس مردم
زهرا اولادی، کارشناس تغذیهبه همشهری میگوید: «لبنیات از اصلیترین منابع کلسیم، پروتئین باکیفیت، فسفر و برخی ویتامینهای حیاتی است که نقش مستقیم در سلامت استخوان، دندانها، رشد کودکان و پیشگیری از بیماریهای مزمن در بزرگسالی دارد و حذف یا کاهش آن در رژیم غذایی بهخصوص در گروههای آسیبپذیر میتواند پیامدهایی ایجاد کند که اثرات آن سالها بعد آشکار میشود؛ از پوکی استخوان گرفته تا اختلال در رشد کودکان.»
سرانه مصرف؛ یکچهارم میانگین جهانی
اما مسئله در ایران فقط گرانی لبنیات نیست. کارشناسان تغذیه معتقدند حتی پیش از بحرانهای اخیر اقتصادی نیز مصرف لبنیات در ایران نسبت به استانداردهای جهانی پایینتر بوده و فرهنگ مصرف آن بین اغلب خانوادهها - حتی خانوادههای با توانایی مالی خوب - جا نیفتاده است. اما جهش قیمتها در سالهای اخیر، همین سطح نسبتاً محدود مصرف را هم کمتر کرده است. «سرانه مصرف لبنیات در ایران که سال گذشته به ازای هر فرد ۵۵تا ۶۰کیلوگرم بود، اکنون به ۴۰کیلوگرم رسیده است.» این را چند روز پیش، علی احسان ظفری، مدیرعامل اتحادیه تعاونیهای لبنی به ایلنا گفت و افزود: «این در حالی است که سرانه مصرف لبنیات در کشورهای جهان سالانه ۱۸۰کیلوگرم و در کشورهای پیشرفته سالانه ۳۶۰کیلوگرم است. یعنی سرانه مصرف لبنیات در کشور ما یکچهارم میانگین جهانی است!» در اروپا لبنیات نهتنها یک ماده غذایی روزمره، بلکه بخشی از سیاستهای تغذیهای دولتها برای پیشگیری از بیماریهای استخوانی و ارتقای سلامت عمومی محسوب میشود. در ایران اما حمایتی از مردم در این زمینه وجود ندارد و به همین دلیل، بهگفته فعالان صنعت لبنیات، هم گرانی لبنیات ادامه پیدا خواهد کرد و هم کاهش سرانه مصرف که از قبل هم وجود داشته است.
سلامت این افراد بیشتر در خطر است
اما حذف مصرف لبنیات، سلامت کدام گروهها را بیشتر تهدید میکند و چگونه؟ اولادی، کارشناس تغذیه توضیح میدهد: «پیامدهای حذف مصرف لبنیات، بیشتر از همه در کودکان و سالمندان خود را نشان میدهد. در کودکان، کاهش مصرف لبنیات میتواند به اختلال در رشد استخوانی و کوتاهی قد، ضعف دندانها و کاهش توان جسمی منجر شود. در سالمندان هم خطر پوکی استخوان، شکستگیهای استخوانی و حتی سرطان روده بزرگ افزایش مییابد. این پیامدها معمولا تدریجی هستند و زمانی آشکار میشوند که مداخله درمانی دشوار و پرهزینه شده است.» بهگفته این کارشناس تغذیه، «نه تنها حذف لبنیات، بلکه حتی مصرف کمتر از میزان توصیهشده هم میتواند برای سلامت بدن نگرانکننده باشد.» او میگوید: «خیلیها تصور میکنند همین که روزانه یک لیوان شیر مصرف کنند، نیاز بدنشان تأمین میشود اما اینطور نیست. بدن بهطور متوسط روزانه به 2تا 3واحد لبنیات نیاز دارد؛ یک واحد شیر، یک واحد ماست و یک واحد پنیر. البته درصورت عدممصرف شیر میتوان از دیگر فراوردههای لبنی مثل ماست، پنیر یا کشک هم استفاده کرد. البته تقصیر حذف لبنیات بر عهده مردم نیست. کسی که جیبش خالی است، توصیه هم برایش فایدهای ندارد. این دولت است که تا دیر نشده، باید فکری در این زمینه کند.»
