چرا غزهسازی لبنان را باید جدی گرفت؟
پروژه آوارهسازی لبنانیها
پاکسازی قومی و جابهجایی جمعیت
جابهجایی اجباری مردم نه پیامد جانبی جنگ، بلکه بخشی از منطق آن معرفی میشود. تخریب مناطق مسکونی، زیرساختها و خدمات عمومی شرایطی ایجاد میکند که بازگشت ساکنان دشوار یا ناممکن شود. این روند در فلسطین سابقهای طولانی دارد و اکنون در جنوب لبنان نیز مشاهده میشود.
گسترش الگوی آوارگی
از زمان آغاز حملات اسرائیل، در مارس۲۰۲۶، بیش از ۱.۳میلیون نفر، معادل نزدیک به یکچهارم جمعیت لبنان، آواره شدهاند. بیش از ۳۰۰هزار نفر از آنان کودک هستند. همزمان بیش از ۳۴۰۰نفر کشته و بیش از ۱۰هزار نفر زخمی شدهاند. تخریب پلها، مدارس، بیمارستانها و زیرساختهای حیاتی، بخشهای وسیعی از جنوب لبنان را از بقیه کشور جدا کرده است.
نمونه کامل جابهجایی اجباری
تا مه۲۰۲۴ بیش از ۹۰درصد جمعیت غزه، حدود ۱.۹میلیون نفر، دستکم یکبار آواره شده بودند. بسیاری از خانوادهها چندین بار مجبور به ترک محل زندگی خود شدند. مناطق اعلامشده بهعنوان «مناطق امن» نیز در موارد متعدد هدف حملات قرار گرفتند و امکان پناه گرفتن پایدار را از بین بردند.
کرانه باختری؛ فشار از مسیر دیگر
در سال۲۰۲۵ بیش از ۴۰هزار فلسطینی در کرانه باختری آواره شدند که بالاترین رقم از سال۱۹۶۷ محسوب میشود. همچنین حملات شهرکنشینان ۲۷درصد افزایش یافت و حملات شدیدتر بیش از ۵۰درصد رشد کرد.
حمایت خارجی و واکنش بینالمللی
درحالیکه نهادهای بینالمللی نسبت به وضعیت فلسطین هشدار دادهاند، حمایت نظامی آمریکا ادامه یافته است. برآوردها نشان میدهد از اکتبر۲۰۲۳ تاکنون دستکم ۲۱.۷میلیارد دلار کمک نظامی آمریکا در اختیار اسرائیل قرار گرفته است.
اروپا نگران مهاجرت، نه جنگ
نگرانی اصلی بسیاری از دولتهای اروپایی نه خود جنگ، بلکه موج احتمالی پناهجویان ارزیابی میشود. اتحادیه اروپا در سال۲۰۲۴ بستهای یک میلیارد یورویی برای لبنان تصویب کرد که بخشی از آن به کنترل مرزها و جلوگیری از مهاجرت به اروپا اختصاص داشت. لبنان در حالی این نقش را بر عهده گرفته که خود میزبان جمعیت بزرگی از پناهجویان فلسطینی و بیش از یک میلیون آواره سوری است.
سرنوشتهای گرهخورده
غزه، کرانه باختری و لبنان 3پرونده جداگانه نیستند، بلکه بخشی از روندی واحد تلقی میشوند؛ روندی که در آن تخریب زیرساختها، آوارگی گسترده و تغییر ترکیب جمعیتی به ابزار اعمال قدرت و بازطراحی واقعیتهای سیاسی و جغرافیایی تبدیل شده است.