شبیخون به فوتبال ایران

جام‌جهانی۲۰۲۶ هنوز به‌طور رسمی سوت آغازش به صدا درنیامده، اما برای فوتبال ایران، این تورنمنت از ماه‌ها پیش در راهروهای تاریک دیپلماسی و پشت درهای بسته سفارتخانه‌ها شروع شده است. درحالی‌که طبق قوانین صریح فیفا، کشور میزبان موظف است شرایطی برابر، عادلانه و بدون تبعیض برای تمامی تیم‌های صعودکننده فراهم کند، کارشکنی‌های ایالات متحده نشان داد که وقتی پای ایران وسط باشد، مستطیل سبز به راحتی رنگ سیاست به‌خود می‌گیرد. داستان صدور روادید کاروان ایران، آخرین پرده از این نمایش نابرابر است؛ داستانی پر از تعلیق، شایعات دلهره‌آور و تصمیماتی که بوی کینه‌توزی از آنها به مشام می‌رسد. بالاخره پس از ماه‌ها انتظار و ابهام، شنبه‌شب قفل ویزای بازیکنان و کادر فنی اصلی تیم ملی شکست. براساس گزارش‌های موثق، ۲۶بازیکن دعوت‌شده به همراه امیر قلعه‌نویی و دستیاران کلیدی‌اش نظیر آندرانیک تیموریان، سعید الهویی و رحمان رضایی روادید خود را دریافت کردند. تا اینجای کار، یک نفس راحت در اردوی تیم ملی کشیده شد؛ اما این تازه ویترین ماجرا بود. پشت این خط مقدم تأییدشده، یک زلزله مدیریتی رخ داد. آمریکا با شمشیر دولبه ‌خود، بدنه اجرایی، رسانه‌ای و حمایتی تیم ملی را قطع کرد؛ تصمیمی که کاملا هدفمند به‌نظر می‌رسد تا تمرکز و ساختار پشتیبانی ایران در آستانه این رویداد بزرگ فرو بپاشد.
   وقتی گذرنامه‌ها از سفارتخانه بازگشت، مشخص شد که ۱۵نفر از اعضای کاروان ایران با تابلوی قرمز «رد درخواست» مواجه شده‌اند. در صدر این لیست، نام‌های سنگین‌وزنی به چشم می‌خورد. مهدی محمدنبی، نایب‌رئیس اول فدراسیون و مدیر تیم ملی، در کمال شگفتی ریجکت شد؛ آن‌هم درحالی‌که او در سفر قبلی برای مراسم قرعه‌کشی بدون مشکل ویزا گرفته بود! هدایت‌الله ممبینی (دبیرکل فدراسیون)، مهدی خراطی (مدیر اجرایی)، محسن معتمدکیا (مدیر رسانه‌ای تیم ملی) و سیامک قلیچ‌خانی (مشاور رسانه‌ای سرمربی) نیز از ورود به خاک آمریکا محروم شدند. حتی آنالیزورهای تیم مثل سروش سلماسی و مهرپویا اسدی، به همراه تیم حراست و پشتیبانی از همراهی ملی‌پوشان بازماندند.
   یکی از چالش‌برانگیزترین بخش‌های این سناریو، وضعیت مهدی تاج، رئیس فدراسیون فوتبال ایران و نایب‌رئیس کنفدراسیون فوتبال آسیا بود. رسانه‌های معتبری چون نیویورک‌تایمز با قاطعیت مدعی شدند که ویزای تاج نیز توسط مقامات آمریکایی رد شده است. با این حال، پیگیری‌ها از داخل فدراسیون روایت دیگری را مطرح کرد؛ اینکه رئیس فدراسیون پس از چالش‌های قبلی، اصلا درخواستی برای دریافت ویزای آمریکا ثبت نکرده بود. چه درخواست رد شده باشد و چه ترجیح بر عدم‌درخواست بوده باشد، حقیقت ماجرا تغییر نمی‌کند؛ عالی‌ترین مقام فوتبالی ایران امکان همراهی تیمش را در خاک میزبان جام جهانی ندارد.
   اما پاسخ ایالات متحده به این موج ریجکت کردن چه بود؟ خبرگزاری آسوشیتدپرس به نقل از مقامات رسمی آمریکا که به‌دلیل حساسیت موضوع نخواستند نامشان فاش شود، مدعی شد که ویزاها تنها برای بازیکنان و همراهان ضروری صادر شده است. اما بخش جنجالی اظهارات آنها جایی بود که ادعا کردند برخی از درخواست‌ها به‌دلیل ارائه اطلاعات نادرست و ادعاهای گمراه‌کننده رد شده است! پائولو زامپولی، نماینده ویژه دولت آمریکا در امور مشارکت‌های جهانی نیز صراحتا اعلام کرد که محدود کردن تعداد اعضای کاروان ایران با هدف حفاظت از امنیت داخلی صورت گرفته است. برچسب زدن به آنالیزور، پزشک، خبرنگار و تدارکات تیم ملی تحت عناوین امنیتی، به خوبی نشان می‌دهد که میزبان چطور قوانین شفاف فیفا را پشت بهانه‌های سیاسی پنهان کرده است.
   هنوز شوک ریجکت شدن مدیران هضم نشده بود که یک شایعه هولناک در فضای مجازی، تن فوتبال‌دوستان را لرزاند. یک فعال سیاسی ایرانی-آمریکایی، در صفحه اکس (توییتر سابق) خود ادعایی را مطرح کرد که درصورت صحت، یک فاجعه فنی تمام‌عیار خواهد بود. او مدعی شد که ویزای بازیکنان ایران مشروط صادر شده است؛ به این معنا که آنها حق اقامت شبانه در آمریکا را ندارند، باید در کمپ خود در مکزیک بمانند و تنها روز مسابقه، با پروازی چندساعته وارد مرز آمریکا شوند، بازی خود را انجام دهند و بلافاصله پس از سوت پایان به مکزیک برگردند! این ادعا بلافاصله با قوانین سختگیرانه فیفا تعارض پیدا کرد.
   طبق مقررات جام‌جهانی، تیم‌ها موظفند حداقل ۲روز پیش از هر مسابقه در شهر محل برگزاری حضور داشته باشند تا در کنفرانس‌های خبری رسمی شرکت کرده و یک جلسه تمرینی را در ورزشگاه اصلی پشت سر بگذارند. هرچند نیویورک‌تایمز تأیید کرده که ایران طبق پروتکل ۲روز زودتر وارد آمریکا می‌شود، اما صرف مطرح شدن چنین سناریوهای عجیبی، نشان‌دهنده فشار روانی شدیدی است که روی کاروان ایران سنگینی می‌کند.
   ترس از همین کارشکنی‌ها بود که فدراسیون فوتبال ایران را با هماهنگی فیفا، مجبور به تغییر استراتژی کرد. ایران ابتدا قرار بود کمپ تمرینی خود را در شهر توسان واقع در ایالت آریزونای آمریکا برپا کند. اما وقتی نشانه‌های بدقولی واشنگتن آشکار شد، محل کمپ در چرخشی ناگهانی به شهر مرزی تیخوانا در کشور مکزیک منتقل شد.  یوزها روز گذشته آنتالیا را به مقصد مکزیک ترک کردند تا در چند قدمی مرز آمریکا پناه بگیرند؛ انزوایی اجباری که هدیه میزبان به فوتبال ایران است و در این میان فیفا تصمیم گرفته کماکان سکوت کند!
   ایران در مرحله گروهی باید به مصاف تیم‌های نیوزیلند، بلژیک و مصر برود. ۲بازی اول در نزدیکی لس‌آنجلس برگزار می‌شود و نبرد با فراعنه در سیاتل خواهد بود. روی کاغذ، تمرکز کادر فنی باید روی تاکتیک‌های مهار رقیبان باشد، اما در عمل، آنها باید نگران پروازها، گیت‌های مهاجرتی، عدم‌حضور مدیر رسانه‌ای و نبود آنالیزورهای خود روی سکوها باشند.  فوتبال همواره به‌عنوان ابزاری برای صلح و نزدیکی ملت‌ها ستایش شده است، اما تا همین‌جا نیز‌رسم میزبانی و شعار زیبای «بازی جوانمردانه» زیر چکمه‌های سیاستمداران آمریکایی لگدمال شده است. 

فدراسیون فوتبال ایران با انتشار بیانیه‌ای، اقدامات آمریکا را به‌شدت محکوم کرد. در این بیانیه تأکید شده دولت آمریکا برخلاف تعهدات بین‌المللی خود به‌عنوان میزبان یک رویداد جهانی، نگاه سیاسی را بر الزامات ورزشی ترجیح داده و محیطی کاملا نابرابر را برای نماینده آسیا رقم زده است.فدراسیون با اعلام اینکه این موضوع را با جدیت تمام از طریق فیفا پیگیری خواهد کرد، یادآور شد فیفا  به‌عنوان نهاد متولی، وظیفه دارد تضمین کند که تمام تیم‌ها از شرایط برابر بهره‌مند شوند. ایران اعلام کرده صادرنشدن ویزاها مانع سفر  تیم به مکزیک نخواهد بود و همزمان با برپایی اردو در تیخوانا، مکاتبات با فیفا را تا آخرین لحظه ادامه می‌دهد تا حق پایمال‌شده ارکان مدیریتی و اجرایی خود را پس بگیرد.

اگر کسی تردید داشت رفتارهای ‌ آمریکا با ورزشکاران خاورمیانه تا چه حد مغرضانه است، اتفاقی که برای تیم ملی عراق رخ داد، تمام شک‌ها را برطرف کرد. ایمن حسین، مهاجم سرشناس و گلزن دجله، بامداد شنبه همراه با تیم عراق وارد فرودگاه شیکاگو شد. درحالی‌که همه بازیکنان از گیت عبور کردند، مأموران اداره مهاجرت آمریکا این ستاره را بازداشت کردند. بازجویی و تفتیش این بازیکن نزدیک به ۷ساعت به طول انجامید؛ آن‌هم بدون اینکه اتهام یا مشکلی قانونی متوجه او باشد.