تله اطلاع رسانی مذاکرات

محسن مهدیان؛  مدیرمسئول

اطلاع‌رسانی مذاکرات، خودش ماجرایی شده است. از یک طرف، بله، اطلاع‌رسانی می‌تواند بهتر باشد؛ شفاف‌تر؛ دقیق‌تر؛ به‌موقع‌تر. اما از طرف دیگر، انگار عده‌ای فقط منتظرند از هر سکوتی، یک خیانت بسازند.
به‌نظرم بقایی به‌عنوان سخنگوی وزارت خارجه دقیق گفت: «برای پاسخ به توییت‌های ترامپ بیکار نیستیم.» از موضع بالا و هوشمندانه. اما چرا؟ 
یکی از اسناد نهادهای امنیتی آمریکا نکته قابل تأملی دارد. می‌گوید رسانه‌های متصل به ما باید 2 کار را همزمان انجام دهند؛ اول، غرق‌کردن مخاطب در جزئیات و دوم، راه‌انداختن جنگ تردید.
چرا جزئیات؟ چون وقتی خبر ریز و درشت و ضدونقیض زیاد شد، دیگر راه تکذیب بسته می‌شود؛ هر ساعت یک خبر؛ هر روز یک روایت؛ هر لحظه یک منبع مطلع. شما وارد گردابی می‌شوید که هرچه بیشتر در آن بمانید، بیشتر فرو‌می‌روید. انبوه اخبار ریز و درشت و جزئیات متناقض، عملا یک کوچه بن‌بست رسانه‌ای می‌سازد.
جنگ تردید چیست؟
یعنی آنقدر اخبار راست و دروغ درهم‌آمیخته شود که مخاطب نه بتواند آن را کاملا رد کند و نه بپذیرد. نتیجه این وضعیت، «خستگی شناختی» است؛ یعنی مخاطب به‌تدریج تمرکز و توان صحت‌سنجی خود را از دست می‌دهد و نسبت به منبع خبر و صدق و کذب آن دچار بی‌حسی و بی‌تفاوتی می‌شود. در چنین شرایطی، هرکس بیشتر خبر بدهد و آخرین خبر را منتشر کند، باورپذیرتر به‌نظر می‌رسد.
اصلا نیاز هم نیست این نسخه‌ها را به اسناد امنیتی دشمن مستند کنیم؛ در عمل دقیقا همین اتفاق در اتاق جنگ دشمن می‌افتد. کافی است رفتار ترامپ را رصد کنید. جنگ را به توییتر برده و در شبکه اجتماعی می‌خواهد جمع کند. گوشی را برمی‌دارد، به فاکس‌نیوز زنگ می‌زند، یک روایت می‌سازد و فضای رسانه را منفجر می‌کند.
حالا اگر مسئول ایرانی بخواهد لحظه‌به‌لحظه جواب بدهد چه می‌شود؟ عملا وارد زمین او شده است. اگر سکوت کند، متهم به پنهان‌کاری می‌شود و اگر مدام پاسخ بدهد، بخشی از طراحی و محاسباتش را لو داده است.
این یعنی یک تله رسانه‌ای.
البته این حرف‌ها به‌معنای نفی اطلاع‌رسانی نیست. مردم باید در جریان باشند. مسئولان باید صریح و صادقانه حرف بزنند.
اما فرق است بین اطلاع‌رسانی و افتادن در بازی روانی دشمن.
مسئله مهم‌تر اما چیز دیگری است؛ برای بعضی‌ها اصلا مهم نیست چه گفته شود. مسئله، بی‌اعتمادی است. هر توضیحی داده شود، دوباره از دل همان توضیح، یک سوءظن تازه بیرون می‌آید.
حسن ظن به مسئولان کشور را تمرین کنیم. فراموش نکنیم رهبری انقلاب هر نقد و مطالبه‌ای ولو موجه را که تفرقه‌افکن باشد، خطا دانستند. یکی از راه‌های نقد سازنده، مطالبه‌گری از درون اعتماد به مسئولان کشور است؛ مسئولانی که این روزها، با هر سلیقه و عقیده‌ای، در میدان مبارزه‌اند؛ چه در میدان نظامی، چه در مذاکرات و چه در جنگ رسانه‌ای...