کاوش در دستکند الیگودرز 20سال بعد از ثبت ملی
راحله عبدالحسینی ؛ روزنامهنگار
نخستین فصل کاوش در محوطه باستانی و دستکند «طلاشورقدبرا» در لرستان 2دهه پس از ثبت ملی آغاز شدهاست. مدیر اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی لرستان و سرپرست این کاوش با اعلام این مطلب به همشهری گفت: «محوطه تاریخی طلاشورقدبرا سال 1385به ثبت ملی رسید، اما کاوش این محدوده دستکند به تازگی آغاز شدهاست.» عطا حسنپور با بیان اینکه این محوطه در گذشته یک تپه 5متری داشت که اهالی، خاک آن را برای کورههای آجرپزی برداشت میکردند، ادامه داد: «بهدلیل برداشتها، دیگر تپهای به جا نمانده است درحالیکه وجود تپه مانع نفوذ باران و برف به لایههای زیرین میشد. حالا خاکهای سطحی تپه هم از بین رفته، اما سازه دستکند زیر آن سالم ماندهاست.» سرپرست کاوش با بیان اینکه کاوش در چند دالان و 2اتاق دستکند که بهطور کامل پاکسازی شدهاند، در حال انجام است، افزود: «این محوطه زیرزمینی دستکند دالانهای بیشتری هم دارد که هنوز پاکسازی نشدهاست.» حسنپور با بیان اینکه در فصل اول کاوش تمام ابعاد و جوانب این سازه دستکند زیرزمینی بررسی میشود، اظهار کرد: «انسانها در نقاط سردسیر و گرمسیر ایران بهدلیل فرار از سرما یا گرما و در دوران باستان به دلایل امنیتی به زیرزمین پناه میبردهاند. آنها با درک شرایط برای خودشان سازههایی ایجاد میکردند که در امان باشند.» مدیر اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی لرستان با تأکید بر اینکه شهر زیرزمینی دستکند در استان کمیاب است، گفت: «تاکنون یک گونه از این دستکندها در شهرستان ازنا به نام «کوه کیوان» شناسایی شده و قدبرا دومین کاوش از این سری دستکندها در استان است. دستکندها در لرستان بیشتر در دل کوهها، غارها و صخرهها بودهاست.» او در توضیح بیشتر وضعیت فصل اول کاوش گفت: «با توجه به مطالعه لایههای نهشته (رسوبشده) باستانشناسی و زمینشناسی معلوم شده که دستکند قدبرا زیر یک لایه شنی با ارتفاعی تقریبا یک یا 2متر ایجاد و بستر شنی، مانع از نفوذ آب به لایههای زیرین شدهاست.»
