پرواز بر فراز آشیانه برزخی

علیرضا محمودی؛ روزنامه‌نگار

ساموئل خاچیکیان و ایرج قادری نقش مهمی در شکل‌گیری صنعت تولید فیلم جنگی ایرانی در دهه 1360دارند. این 2 کارگردان باتجربه ایرانی با ساخت فیلم‌های پرفروش و پرورش عوامل فنی در راه انداختن سینمای دفاع مقدس نقش داشتند. بعد از پیروزی انقلاب تعطیلی اغلب استودیو‌ها و بلاتکلیفی عوامل فنی و هنری و همچنین ابهام در سیاست‌های ممیزی و فرهنگی، جریان تولید فیلم ایرانی را از نفس انداخته بود. تولیدات پراکنده و توقیف
پی‌در پی فیلم‌ها سینمای ایران را دچار سردرگمی کرده و هجوم فیلم خارجی و نمایش فیلم‌های قدیمی همه را ناامید کرده بود. آغاز جنگ تحمیلی در شهریور 1359توجه به سینما را کمتر کرد‌ و نهادهای فرهنگی- سینمایی انقلابی هنوز تجربه و اعتماد به نفس تولید فیلم را نداشتند و اگر دست به تولید گهگاهی فیلم می‌زدند اغلب پروژه‌های موفقی نبودند.
ساموئل خاچیکیان که نخستین فیلم بعد از انقلابش«انفجار»(1358) هرگز رنگ پرده را ندید، با کارگردانی فیلم«عقاب‌ها» و همکاری در ساخت فیلم«پایگاه جهنمی» که هر دو سال 1364به نمایش درآمدند، به کارگردانان و عوامل فنی سینمای ایران این اعتماد به نفس را داد که سینمای ایران توانایی ساخت فیلم‌های جنگی و ارتباط فراگیر با مخاطبان را دارد. ایرج قادری با کارگردانی و به جریان انداختن پروژه«برزخی‌ها» توانست ایده احیای دفاتر فیلمسازی در سینمای پس از انقلاب را در بنیاد فرهنگی بهدا با مدیریت عبدالحسین محمد‌زاده‌ به ثمر برساند. اگر چه سرنوشت فیلم در مواجهه با مخاطبان ناقص ماند، اما موفق شد جریان فیلمسازی در سینمای پس از انقلاب و تولید فیلم‌های جنگی را قبل از ایجاد حوزه هنری و بنیاد سینمایی فارابی متجلی کند.