گزارش
نگرانی تازه از یک ویروس قدیمی
هانتاویروس چقدر خطرناک است و آیا باید نگران نقش موشها در انتقال این بیماری باشیم؟
مریم سرخوش | روزنامهنگار
هانتاویروس با وجود جلب توجه رسانهها در دنیا و ایجاد نگرانی از بروز یک بیماری ویروسی دیگر، هنوز بهعنوان یک اضطرار یا پاندمی مطرح نشده است؛ ویروسی که ابتلا به آن سالهاست در برخی کشورها گزارش میشود اما در چهارم ماه می امسال (14اردیبهشت) با شناسایی ۸مورد ابتلا در یک کشتی تفریحی، منجر به واکنشهای بیشتری از سوی سازمان جهانی بهداشت شد. آنها مسافرانی بودند که با یک کشتی تفریحی از کشور آرژانتین روی اقیانوس اطلس سفر میکردند. 3نفر از مبتلایان جان خود را از دست دادند و یک نفر در بخش مراقبتهای ویژه در کشور آفریقای جنوبی بستری است. به همین دلیل هانتاویروسی که در گذشته بهصورت پراکنده و در مناطق روستایی دیده میشده، در پی شناسایی موارد ابتلا در یک کشتی تفریحی باعث افزایش نگرانیها شده است. عامل انتقال این ویروس، جوندگان بهویژه موشها هستند که خود عامل نگرانی شدهاند؛ اینکه برخی این سؤال را مطرح میکنند آیا موشهای شهری میتوانند عامل انتقال و بروز یک بیماری ویروسی دیگر مشابه کرونا شوند؟
هانتاویروس اتفاق جدیدی نیست
هانتاویروس بیماری جدیدی نیست و براساس برآوردها، سالانه ۱۰هزار تا بیش از ۱۰۰هزار نفر در جهان به آن مبتلا میشوند که بیشترین موارد هم در آسیا و اروپاست. میزان مرگومیر ناشی از ابتلا در آسیا و اروپا بین یک تا ۱۵درصد و در قاره آمریکا تا ۵۰درصد گزارش میشود. بهگفته قباد مرادی، رئیس مرکز مدیریت بیماریهای واگیر وزارت بهداشت به ایسنا، این ویروس از طریق تماس با ادرار، بزاق و مدفوع آلوده جوندگان بهویژه موشها به انسان منتقل میشود و استنشاق ذرات خشکشده این مواد آلوده از شایعترین راههای انتقال است. انتقال انسان به انسان هم بسیار نادر گزارش شده است. مرادی تأکید کرده که وقایع بینالمللی از سوی وزارت بهداشت بهطور مستمر رصد میشود تا آمادگی لازم برای مقابله با بیماریهای واگیر حفظ شود.
نگران موشهای تهران باشیم؟
واکنشها به مهمترین عامل انتقال این ویروس شدیدتر شد؛ یعنی موشهای شهری که اکنون فراتر از دغدغههای بهداشتی به یکی از محورهای نگرانی درباره هانتاویروس تبدیل شدهاند. البته حسین صادقی، مدیر اداره کنترل حیوانات شهری سازمان مدیریت پسماند شهرداری تهران در اینباره گفته: فعالیت اکیپهای مقابله با موشها و حیوانات موذی در تمام نواحی تهران طی ۴ دهه گذشته ادامه داشته و محلهای تجمع موشها بهصورت مستمر ضدعفونی میشوند. بهگفته او، تاکنون گزارشی مبنی بر آلودگی موشهای تهران به هانتاویروس ارائه نشده است. دکتر احمد مهری، اپیدمیولوژیست هم در اینباره به همشهری میگوید: هنوز هیچ شواهدی مبنی بر پاندمی یا اپیدمی شدن هانتاویروس در جهان یا ایران وجود ندارد و در حال حاضر، دلیلی برای نگرانی گسترده نیست. نظام سلامت کشور از گذشته دستورالعملهای شناسایی و مراقبت را به دانشگاههای علوم پزشکی ابلاغ کرده و آمادگی لازم برای مواجهه با موارد احتمالی وجود دارد. مهری با اشاره به اینکه موشها در هر شرایطی یک چالش بهداشتی محسوب میشوند، ادامه میدهد: حتی اگر هانتاویروس هم گسترش پیدا نکند، وجود جوندگان در شهرها نیازمند توجه جدی است. بهگفته او، اگر موارد ابتلا در کشورهای مختلف افزایش پیدا کند، لازم است دستگاههای مسئول ازجمله شهرداریها اقدامات گستردهتری برای کنترل خطر انجام دهند، اما در شرایط فعلی بیشتر باید هوشیار بود تا نگران.
تجربه کرونا مردم را نگران میکند
بهگفته مهری، تجربه کرونا باعث شده مردم با شنیدن اخبار مربوط به ویروسهای جدید حساستر شوند. او توضیح میدهد: در چنین شرایطی اطلاعرسانی دقیق اهمیت زیادی دارد که شاهد چنین رویکردی از سوی وزارت بهداشت هستیم. نظام سلامت اکنون پایش و مراقبت در مرزها و سطح کشور را انجام میدهد. او در پاسخ به این سؤال که با وجود افزایش موارد ابتلا باید نگران سرایت انسانی این ویروس باشیم هم توضیح میدهد: براساس اسناد علمی موجود، انتقال انسان به انسان در این بیماری بسیار محدود و نادر است و راه اصلی انتقال همچنان جوندگان آلوده هستند. البته او تأکید میکند که مانند سایر ویروسها، امکان تغییر رفتار درباره هانتاویروس در آینده وجود دارد. مهری همچنین معتقد است که هانتاویروس فعلا شباهتی به وضعیت کرونا ندارد و احتمالاً بیشتر در حد یک نگرانی رسانهای باقی بماند.
نظام سلامت خاموش نیست
این اپیدمیولوژیست تأکید میکند که آخرین اطلاعات علمی درباره هانتاویروس در دانشگاههای علوم پزشکی منتشر شده و سازوکار رسیدگی به بیماران احتمالی نیز مشخص است. بهگفته او، سیاست فعلی وزارت بهداشت اطلاعرسانی شفاف و آمادگی برای مواجهه با بیماریهای واگیر است و هیچ پنهانکاری در اینباره ندارد. او توصیه میکند مردم بدون نگرانی غیرضروری، تماس مستقیم با جوندگان بهویژه در مناطق روستایی را جدی بگیرند. تماس با ادرار، مدفوع و بزاق موشها باید بهعنوان یک خطر بهداشتی در نظر گرفته شود؛ همچنین افرادی که به کشورهای دارای موارد ابتلا سفر میکنند، لازم است پس از بازگشت به علائم احتمالی و رعایت نکات بهداشتی توجه بیشتری داشته باشند.
روشهای درمانی
بستری در بیمارستان و گاهی در بخش مراقبتهای ویژه
پایش مداوم فشارخون، اکسیژن خون و عملکرد کلیهها، اکسیژن تراپی
در موارد شدید درمان با ونتیلاتور (دستگاه تنفس مصنوعی)
تزریق مایعات و تنظیم تعادل آب و الکترولیتها
علائم بیماری
سندروم ریوی: تب ناگهانی، درد عضلانی شدید، تهوع و استفراغ، تنگی نفس شدید در مراحل پیشرفته و مرگ به نسبت بالا (حدود ۳۰تا ۴۰درصد موارد ابتلا)
سندروم کلیوی: همراه با تب خونریزیدهنده و علائمی مانند تب، افت فشارخون، مشکلات کلیوی، خونریزی در موارد شدید و مرگومیر کمتر از موارد ریوی (حدود یک تا ۱۵ درصد براساس نوع ویروس)
در همینه زمینه :
این محله ...
تماشای گزارش
