روزی برای گرامیداشت میراث مکتوب

میراث مکتوب، فقط مجموعه‌ای از نسخه‌های خطی و اسناد قدیمی نیست؛ زیرساخت حافظه تاریخی یک جامعه است. از کتیبه‌های روی بناها تا عقدنامه‌ها و وصیت‌نامه‌های خانوادگی، این جهان مکتوب روایتگر ساختارهای اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فکری هر دوره است و بدون آن، بازسازی گذشته ممکن نیست. شمسی خادملو، مسئول گروه متون و کتیبه‌های دوران اسلامی از پژوهشکده زبان‌شناسی، کتیبه‌ها و متون با اشاره به 17 اردیبهشت روز اسناد ملی و میراث مکتوب، به همشهری گفت: میراث مکتوب در دوران مختلف باستانی و اسلامی به 2 دسته کلی تقسیم می‌شود؛ بخشی از آن آثار منقول است (مانند اشیای موزه‌ای اعم از نسخه‌های خطی، اسناد، مهرها و سکه‌ها) بخش دیگر کتیبه‌های غیرمنقول است که روی بناها قرار دارند (مانند کتیبه‌های سردر مساجد، فرمان‌نامه‌ها، سنگ وقف‌ها، سنگ‌قبرها یا عناصر نوشتاری وابسته به معماری). 
این کتیبه‌ها گاهی در جریان تخریب یا فرسودگی بنا به موزه‌ها منتقل می‌شوند.  او به نقش مردم در این چرخه نیز اشاره کرد و گفت: این اسناد فقط در کتابخانه‌ها و مراکز اسناد ملی یا کتابخانه مجلس شورای اسلامی نیست بلکه این اسناد گاهی در دست افراد عادی است؛ مانند عقدنامه‌ها، وصیت‌نامه‌ها یا نسخه‌های خطی خانوادگی که گاهی برای رفع مسائل حقوقی و گاهی صرفا برای خوانش و شناسایی محتوا به ما سپرده می‌شوند. در این موارد، متن خوانده و توضیح داده و دوباره به صاحبانش بازگردانده می‌شود.  به گفته این متخصص میراث مکتوب، این اسناد گاهی اطلاعاتی از زندگی اجتماعی، اقتصادی و روزمره گذشته ارائه می‌دهند.‌خادملو با تاکید بر اهمیت جهانی میراث مکتوب گفت: همه کشورها برای حفظ میراث مکتوب خود تلاش می‌کنند؛ چون میراث مکتوب بخشی از هویت ملی هر کشوری است. از طریق همین متون است که می‌توان نشان داد یک تمدن در چه حوزه‌هایی از علم، فرهنگ یا هنر پیشرو بوده است. او در پایان بر ضرورت آموزش عمومی تاکید کرد و گفت: حفاظت از میراث مکتوب فقط وظیفه یک نهاد دولتی نیست. لازم است دانش‌آموزان، دانشجویان و مردم عادی نیز در مورد میراث مکتوب آموزش ببینند؛ زیرا اگر جامعه نسبت به ارزش و اهمیت این میراث آگاه باشد، در صورت مشاهده آسیب نیز واکنش نشان خواهد داد و این گنجینه‌ها بهتر حفظ خواهند شد.