بازگشت به میدان در45 سالگی
علیرضا محمودی؛ روزنامهنگار

حسین گیل نیمه دوم دهه60 تا نیمه اول دهه 70 یکی از شمایلهای سینمای جنگی ایران در فیلمهای عملیاتی - تکاوری بود. او ستاره بازیافته فیلمهای جنگی بود که مخاطبان او را در لباس تکاوری پذیرفته بودند. حسین گیل در کنار جلال پیشواییان و عنایت بخشی مثلث نقش منفی سینمای فارسی را میساختند. اما سرنوشت گیل در 10سال پایانی کارنامه بازیگریاش متفاوت از بخشی و پیشواییان رقم خود. او در سال 1357با نمایش فیلم «موشک سری» بعد از بازی در 40فیلم ایرانی با سینمای ایران و بازی در نقشهای اغلب منفی چرخه فیلمهای جاهلی خداحافظی کرد. اما در کارنامه حسین گیل فیلم متفاوتی قبل از انقلاب وجود داشت که توانایی دیده نشدهای از او را بروز میداد. بازی در نقش محمدحسن آهنگر در فیلم «سفرسنگ» ساخته مسعود کیمیایی از این بازیگر چهره دیگری با صدای حسین عرفانی به تماشاگران ایرانی عرضه میکرد، فیلمی که در سالهای بعد از انقلاب بارها اکران شد.
حسین گیل از سال 1365تا 1376در 9فیلم ظاهر شد که 5فیلم آن جنگی بودند، او ستاره این فیلمها بود، چرا که مخاطبان فیلمهای جنگی ایرانی بعد از فیلم «پلاک» ساخته ابراهیم قاضیزاده او را در چنین فیلمهایی پذیرفته بودند. احیای یک بازیگر در نقشی که نیازمند چابکی و چالاکی بود در45سالگی نشان از هویت تازهای بود که این بازیگر کهنهکار توانسته بود در فیلمهای جنگی، آن را احیا کند. موفقیت بزرگ فیلم کم هزینه «پلاک» مدیون توجه مردم به حضور حسین گیل در این فیلم بود.
انگار موفقیت فیلم «پلاک» موفقیت بازگشت حسین گیل به میدان فیلمهای جنگی بود تا هرچیز دیگری، موفقیتی که بهمدت 10سال هویت تازهای به حسین گیل داد، شمایلی با کلاه کج.