گزارش
اقتصاد جهانی در تنگنای تنگه
جنگ تحمیلی آمریکا و اسرائیل علیه ایران زلزلهای بزرگ در اقتصاد جهانی ایجاد کرد
بهزاد رنجبر | روزنامهنگار
جنگ تحمیلی در رمضان و حمله دشمن آمریکایی– صهیونی به ایران فقط ابعاد منطقهای نداشته و تمام ابعاد اقتصاد جهانی را دربرگرفته است. این اثرگذاری فقط مربوط به نفت نیست و تقریبا بخش بزرگی از زنجیره اقتصاد جهانی را تحتتأثیر قرار داده است. آغاز جنگ در خاورمیانه صرفا یک تحول سیاسی یا ژئوپلیتیک نبود بلکه یک زلزله بزرگ در اقتصاد جهان بود و حالا هر چه میگذرد ابعاد تازهتری از این تحول بزرگ در اقتصاد جهان نمایان میشود. در گام نخست این نفت است که رشد روزافزون آن روی بخشهای بزرگی از اقتصاد جهانی تأثیر گذاشته است. قیمت نفت در بازار فیزیکی با ثبت رکورد ۱۴۰دلار، به بالاترین سطح خود از سال ۲۰۰۸ میلادی رسیده است.
کودها: خلیجفارس مرکز اصلی صادرات کود جهان است و حداقل ۲۰درصد از کل صادرات از این منطقه انجام میشود. وابستگی به اوره حتی بیشتر است و ۴۶درصد تجارت جهانی از این منطقه تأمین میشود.
گوگرد: گوگرد محصول جانبی اصلی پالایش نفت و گاز است و با عبور نیمی از تجارت دریایی گوگرد از تنگه هرمز،این منطقه تعیینکننده قیمت جهانی این کالاست. کمبود گوگرد صنایع باتریسازی، کودهای فسفاته و صنایع حملونقل را تحتتأثیر قرار میدهد.
متانول: حدود یکسوم تجارت جهانی متانول از تنگه هرمز صورت میگیرد و اختلال در آن میتواند تأمین یک ماده شیمیایی کلیدی برای رزینها، پوششها و پلاستیکها را محدود کند.
گرافیت: گرافیت مصنوعی مورد استفاده در باتری خودروهای برقی وابسته به کک نفتی است. افزایش قیمت و کمبود گرافیت میتواند هزینه باتریها را بالا ببرد.
آلومینیوم: خاورمیانه تولیدکننده مهم آلومینیوم است و محدودیت عرضه از خلیجفارس بر صادرات منطقه تأثیر گذاشته است. آلومینیوم در ساختوساز، حملونقل و انرژیهای تجدیدپذیر کاربرد دارد.
هلیوم: قطر حدود یکسوم هلیوم جهان را تأمین میکند که بهعنوان محصول جانبی پردازش گاز طبیعی تولید میشود. هلیوم در تولید تراشهها و عملکرد دستگاههای امآرآی حیاتی است.
موج گرانی در جهان
حمله به ایران منجر به گرانی بخش بزرگی از کالاها شده و با افزایش قیمت نفت، رشد هزینه تمامشده تولید در سراسر جهان به وقوع پیوسته است. تا همینجا قیمت بنزین در بسیاری از کشورهای جهان رشد افسارگسیختهای داشته و در آمریکا به 4دلار برای هر گالن رسیده است. همچنین قیمت بنزین در میانمار تا 100درصد، فیلیپین 67درصد، استرالیا 42 درصد، لائوس 38درصد، ویتنام 23درصد، تایلند 22درصد، پاکستان و چین 12درصد، نپال 91درصد، ژاپن 18درصد و کرهجنوبی به میزان 12درصد رشد کرده است.
