چرا ترامپ برای توافق عجله دارد؟

گروه سیاسی 

پنجشنبه گذشته دور سوم مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا در ژنو و به میزبانی سفارت عمان در حالی طی 2مرحله صبح و عصر برگزار شد که برخلاف فضاسازی‌های سیاسی-رسانه‌ای، طرف آمریکایی به دلایل چندگانه به‌دنبال دستیابی به «توافق» با جمهوری اسلامی است.
با اینکه پس از پایان مذاکرات روز پنجشنبه طرف ایرانی و عمانی از «پیشرفت در مذاکرات» خبر دادند و «منابع آمریکایی» هم آن را «تأیید» کردند، فضاسازی‌های «تهدیدمحور» با گزاره «قریب‌الوقوع‌بودن حمله علیه ایران» در شرایطی همچنان ادامه دارد که بسیاری از کارشناسان معتقدند توافق منطقی‌ترین مسیر پیش‌روی دولت ترامپ برای حل‌وفصل آبرومندانه «موضوع هسته‌ای» با ایران است؛ پرونده‌ای که تجربه جنگ 12روزه ثابت کرد راه‌حل نظامی ندارد.
اگرچه ترامپ در روزهای اخیر بارها کوشیده ایران را «مشتاق به مذاکره» نشان دهد، اما واقعیت اینجاست که همان‌گونه که رئیس‌جمهور آمریکا بارها تلویحا اشاره کرده، واشنگتن برای «دستاوردسازی» از پرونده ایران، بیش از آنچه به افکار عمومی عرضه می‌شود، به توافق و مذاکره نیاز دارد.

فرار از جنگ
یکی از مهم‌ترین دلایل نیاز آمریکا به «توافق با ایران»، موضوع فرار از جنگ است؛ آمریکایی‌ها به‌خوبی می‌دانند که درگیری با ایران می‌تواند پیامدهای ناگواری به‌دنبال داشته باشد.

  هراس از درگیری طولانی و پرهزینه: به اذعان تحلیلگران غربی یکی از کلیدی‌ترین تردیدها در واشنگتن درباره حمله به ایران، هراس از درگیرشدن آمریکا در جنگی طولانی، فرسایشی و پرهزینه است.

  توان نامتقارن ایران: توانایی‌های ایران در مدیریت یک «نبرد نامتقارن» از دیگر گزاره‌های مطرح در این زمینه است. موشک‌های بالستیک، پهپادها، عملیات سایبری و مین‌های دریایی می‌تواند جنگ را به یک نبرد فرسایشی تبدیل کند.

  گسترش میدان نبرد: استراتژیست‌های بین‌المللی معتقدند حمله به جمهوری‌اسلامی می‌تواند آتش جنگ را در سراسر خاورمیانه ‌ شعله‌ور کند. حمایت محور مقاومت از ایران در برابر حمله محور آمریکا و رژیم‌صهیونیستی از موضوع‌هایی است که ترس از جنگ با ایران را برای واشنگتن بیشتر کرده است.

  گلوگاه تنگه هرمز: تسلط راهبردی ایران بر تنگه استراتژیک هرمز و قابلیت ویژه جمهوری‌اسلامی برای بستن این آبراهه از دیگر دلایل فرار آمریکا از جنگ با ایران به‌حساب می‌آید.

  شعارهای انتخاباتی: یکی دیگر از نکات مهم ناظر بر این موضوع است که جنگ با ایران می‌تواند به نقض یکی از اصلی‌ترین راهبردها و شعارهای انتخاباتی ترامپ، یعنی «پایان جنگ‌های بی‌پایان» منجر شود. این موضوع، هزینه سیاسی جنگ را برای ترامپ افزایش داده‌است.

فشار افکارعمومی داخل آمریکا
بررسی‌های انجام‌شده نشان می‌دهد افکارعمومی داخل آمریکا با جنگ علیه ایران «مخالف» است؛ موضوعی که هزینه سیاسی حمله به ایران را افزایش داده است.

  نظرسنجی‌ها: بسیاری از نظرسنجی‌های اخیر در آمریکا نشان‌دهنده مخالفت افکارعمومی این کشور با جنگ علیه ایران است. به‌عنوان مثال، در روزهای اخیر نتایج نظرسنجی دانشگاه «کوئینیپیاک» از رأی‌دهندگان آمریکایی نشان داد که ۷۰درصد مردم این کشور مخالف دخالت نظامی در امور ایران هستند.

  مخالفت مشاوران ترامپ: اخیرا خبرگزاری آمریکایی «آکسیوس» در گزارشی اذعان کرد که برخی مشاوران ترامپ از او خواسته‌اند فعلا‌ از حمله خودداری کند و همچنان از تهدید نظامی به‌عنوان اهرمی برای گرفتن امتیاز استفاده کند.

  مخالفت نمایندگان: در روزهای اخیر تعداد قابل‌توجهی از نمایندگان کنگره آمریکا مخالفت خود را با جنگ علیه ایران اعلام کرده‌اند. براین اساس بود که چاک شومر، رهبر دمکرات‌های سنا اعلام کرد که ترامپ برای «فرار از شکست‌های داخلی» و «انحراف افکارعمومی» بر طبل «حمله به ایران» می‌کوبد. تیلور گرین، نماینده ایالت جورجیا نیز از دیگر نمایندگانی بود که اخیرا تأکید کرد: «آمریکایی‌ها نمی‌خواهند با ایران وارد جنگ شوند».

  چهره‌های مخالف جنگ: علاوه بر نمایندگان کنگره آمریکا، بسیاری از چهره‌های سیاسی-رسانه‌ای آمریکا در روزهای اخیر مخالفتشان را با حمله به ایران اعلام کرده‌اند. رابرت مالی‌نماینده ویژه امور ایران در دولت بایدن، آنجی وانک‌ استراتژیست جمهوری‌خواه، ریچارد هاس‌رئیس سابق شورای روابط خارجی آمریکا و جیک تپر‌ مجری سی‌ان‌ان ازجمله چهره‌هایی بوده‌اند که در روزهای اخیر مخالفت خود را با جنگ علیه ایران اعلام کرده‌اند.

هزینه‌های بالای جنگ
بسیاری از کارشناسان و تحلیلگران بین‌المللی براین اعتقادند که حمله به ایران تبعات اقتصادی قابل‌توجهی نه‌تنها برای ایران بلکه برای منطقه و جهان خواهد داشت؛ موضوعی که جنگ را به گزینه‌ای پرهزینه برای ترامپ تبدیل کرده‌است.

  فارن افرز: این اندیشکده مشهور آمریکایی در روزهای اخیر با انتشار گزارشی تأکید کرد که درصورت هرگونه جنگ، ایران توان تحمیل درد و هزینه به آمریکا را دارد.

  نیویورک‌تایمز: این رسانه آمریکایی نیز اخیرا در گزارشی با تأکید بر اینکه ایران ونزوئلا نیست، تصریح کرده است که عملی‌شدن تهدید «بستن تنگه هرمز» ازسوی ایران سبب «جهش شدید قیمت انرژی» خواهد شد و این در حالی است که حدود یک‌پنجم نفت و گاز جهان از این تنگه عبور می‌کند.

  وب‌سایت عبری‌زبان «مارکر»: این رسانه صهیونیستی اخیرا در گزارشی تأکید کرده‌است آمریکا و اسرائیل تاکنون میلیارد‌ها دلار برای آماده‌سازی به‌منظور وقوع جنگ با ایران هزینه کرده‌اند.

  کالکالیست: این روزنامه اقتصادی اسرائیلی اخیرا در گزارشی برآورد کرده‌است که درصورت حمله نظامی به ایران، هزینه‌های مستقیم نظامی می‌تواند تا حدود ۱۰میلیارد دلار برسد؛ یعنی معادل بودجه یک‌سال مدارس و بیمارستان‌های یک ایالت متوسط آمریکا. براساس این گزارش، حتی عملیات محدود هوایی در گذشته (جنگ 12روزه) حدود ۶.۳۷میلیارد دلار هزینه داشته است و اگر چنین عملیاتی 2هفته تا یک‌ماه ادامه یابد، هزینه‌ها از چندمیلیارد تا بیش از ۱۰میلیارد دلار متغیر خواهد بود.

  پولیتیکو: این مجله آمریکایی نیز در گزارش مشابهی تأکید کرده‌است که بسیج نیروها و تجهیزات آمریکایی در منطقه چیزی بیش از 2میلیارد دلار طی یک سال هزینه دارد. براساس گزارش این رسانه فقط نگهداری و اعزام ناوگروه‌های «هواپیمابر»، حدود یک‌میلیارد دلار در سال هزینه دارد.

  مؤسسه واتسون: این اندیشکده وابسته به دانشگاه «براون» برآورد کرده است که مجموع هزینه فعالیت‌های نظامی آمریکا در خاورمیانه از اکتبر۲۰۲۳ تا پایان ۲۰۲۵ چیزی میان ۹.۶۵ تا ۱۲.۰۷میلیارد دلار بوده که شامل نگهداری تجهیزات، لجستیک و عملیات علیه گروه‌های منطقه‌ای است.

  شبکه «تی‌آرتی» ترکیه: این رسانه ترکیه‌ای اخیرا در گزارشی نوشت که رسانه‌های اسرائیلی با استناد به ارزیابی مقام‌ها و کارشناسان نظامی این کشور گزارش داده‌اند که هزینه یک جنگ احتمالی با ایران، بسته به دامنه و مدت درگیری، می‌تواند به حدود ۱۰میلیارد دلار برسد؛ هزینه‌ای که به‌مراتب برای آمریکا بیشتر خواهد بود.

بلوف با مدل ترامپ
یکی از گزاره‌های پرتکرار اخیر در تحلیل تهدیدهای ضدایرانی اخیر رئیس‌جمهور آمریکا‌ مبتنی بر این نکته است که ترامپ درحال «بلوف‌زدن» و بزرگ‌نمایی تهدید علیه ایران با هدف امتیازگیری از تهران است.
  ریچارد هاس: رئیس سابق شورای روابط خارجی آمریکا اخیرا در مطلبی تأکید کرد که «دونالد ترامپ از تبعات به‌راه‌انداختن یک جنگ طولانی علیه ایران هراس دارد، چراکه در ‌ چنین جنگی تاب‌آوری ایران از ایالات‌متحده بیشتر خواهد بود».

  ترامپ با ایران توافق می‌کند: اخیرا جیمز جفری، سفیر پیشین آمریکا در ترکیه و نماینده ویژه آمریکا در امور سوریه در دوره اول ترامپ، در نشستی در اندیشکده SETA، با بیان اینکه این «ناوگان نظامی» یک بلوف است، گفت: باور کنید ترامپ نوعی توافق هسته‌ای با ایرانی‌ها می‌گیرد که آن را پیروزی اعلام می‌کند و فعلا‌ برنامه هسته‌ای را مدیریت خواهد کرد؛ برنامه‌ای که بیشتر آن همچنان زیر زمین است.
  جی. دی ونس: معاون رئیس‌جمهور آمریکا در روزهای اخیر در یک مصاحبه با واشنگتن‌پست مدعی شد که احتمالی برای اینکه کشورش وارد یک جنگ چندساله دیگر در منطقه غرب آسیا شود وجود ندارد؛ موضعی که نشان‌دهنده هراس آمریکا از درگیرشدن در جنگی فرسایشی با ایران است.

  خواست شخصی ترامپ: بن رودز، معاون پیشین مشاور امنیت ملی آمریکا اخیرا در یادداشتی با بیان اینکه «ایران درحال‌حاضر تهدید بزرگ‌تری نسبت به گذشته برای آمریکا محسوب نمی‌شود»، نوشت: به‌نظر می‌رسد تنها دلیل این تنش‌ها خواست شخصی ترامپ است.