افطار در دربار ناصری
این عکس مربوط به دوره سلطنت ناصرالدینشاه قاجار است و در فاصله سالهای ۱۲۶۰ تا ۱۲۷۰هجری شمسی گرفته شده است. عکاس آن آنتوان سوریوگین است و تصویری از مراسم افطار در دربار ناصرالدینشاه را نشان میدهد. ناصرالدینشاه در سالهای آغازین سلطنت خود به روزه گرفتن پایبند بود و از زمان افطار تا سحر چند وعده غذا صرف میکرد.سفره افطاری در دربار شامل 4مرحله بود.
نخست «پیشافطاری» با میوههای فصل و شیرینیهایی مانند پالوده و انگشتپیچ؛ سپس «افطار» با غذاهایی همچون انواع آش، کوفته، کوکو، شامی، شیربرنج و فرنی؛ پس از آن «شبچره» در نیمهشب با زولبیا و بامیه و پشمک؛ و در نهایت «سحری» که غالبا شامل چند نوع چلوخورشهای متنوع میشد.این تصویر تاریخی نیز صحنهای از سفره افطاری در دربار ناصرالدینشاه قاجار را به نمایش میگذارد، فضایی رسمی که در عین حال بازتابی از آیینهای ماه رمضان در دوره قاجار است.
در این عکس نوع پوشش افراد شامل عبا، قبای بلند و کلاههای مخصوص آن دوره، نشاندهنده شأن اجتماعی و فضای رسمی مجلس است. چیدمان ساده اما منظم سفره و ظروف غذا حالوهوای سنتی مهمانیهای ایرانی را تداعی میکند.براساس روایتهای تاریخی، ماه رمضان در دربار ناصری رنگ و بویی متفاوت داشت.
نقل شده است که در این ایام، فعالیت ادارات دولتی کوتاهتر از روزهای عادی سال بود. همچنین شهر در شبهای رمضان حالتی زنده و پویا به خود میگرفت. عبور و مرور آزاد بود و مردم تا سحر به شبنشینی و بیداری میپرداختند. این تغییر سبک زندگی نشان از اهمیت ماه رمضان در ساختار اجتماعی آن زمان دارد.این تصویر تنها یک ضیافت ساده را نشان نمیدهد، بلکه بازتابی از فرهنگ، تشریفات درباری و شیوه زیست اشرافی در ایران دوره قاجار است. سفره افطاری در این دوره علاوه بر جنبه مذهبی، کارکردی اجتماعی و سیاسی نیز داشت و مجلسی برای گردهمایی رجال، گفتوگوهای مهم و تحکیم روابط قدرت به شمار میرفت.