گزارش
شبکه ملی اطلاعات چه شد؟
شبکه ملی اطلاعات ایران، پروژهای بزرگ برای ایجاد زیرساختهای ارتباطی داخلی است
ساسان شادمان | روزنامهنگار
شبکه ملی اطلاعات، یکی از مهمترین و در عین حال بحثبرانگیزترین پروژههای فناوری ایران است که بار دیگر با سخنان دیروز وحید یزدانیان، معاون توسعه شبکه ملی اطلاعات در نشست خبری وزارت ارتباطات در مرکز توجه قرار گرفت. این پروژه که سالهاست در دستور کار دولتهای مختلف قرار دارد، بهگفته مسئولان قرار است زیرساخت ارتباطی کشور را تقویت کند، اما همچنان درباره اهداف، پیامدها و تأثیر آن بر کاربران عادی ابهامها و نگرانیهایی وجود دارد.
کارآمد در دوره اختلال
یزدانیان، با اشاره به وابستگی برخی زیستبومهای خدماتی به اینترنت جهانی، تصریح کرد: «حتی در دورههایی که اینترنت دچار اختلال بود، بیشترین مطالبه برای بازگشت دسترسی از سوی فعالان و ارائهدهندگان خدمات مستقر بر بستر شبکه ملی اطلاعات مطرح شد؛ چرا که توسعه نرمافزارها و پلتفرمها به مخازن و بانکهای بینالمللی کدنویسی وابسته است و بدون اینترنت توسعه پلتفرمی با اختلال جدی مواجه میشود.»
شبکه ملی اطلاعات چیست؟
به زبان ساده، شبکه ملی اطلاعات یک زیرساخت اینترنتی داخلی است که هدف آن این است:
دادهها و خدمات در داخل ایران میزبانی شوند
سرعت دسترسی به خدمات داخلی بیشتر شود
وابستگی زیرساخت ارتباطی کشور به اینترنت جهانی کمتر شود
ارتباطات در شرایط بحران یا اختلال جهانی پایدار بماند
میتوان آن را شبیه یک «شبکه بزرگ داخلی» تصور کرد که خدماتی مانند:
پیامرسانهای داخلی
بانکداری آنلاین
خدمات دولتی
فروشگاههای اینترنتی ایرانی
پلتفرمهای ویدئویی داخلی
روی آن سریعتر و مستقلتر از اینترنت جهانی کار میکنند.
اهداف رسمی دولت از اجرای شبکه ملی اطلاعات
در نشست خبری دیروز، وحید یزدانیان تأکید کرد که این شبکه «جایگزین اینترنت جهانی نیست» و هدف آن افزایش کیفیت و امنیت ارتباطات است، نه قطع دسترسی کاربران به اینترنت بینالمللی. او همچنین افزود: «تکمیل این پروژه، به سرمایهگذاری بسیار بزرگی نیاز دارد و بدون مشارکت بخش خصوصی تحقق آن ممکن نیست.» براساس توضیحات مسئولان، مهمترین اهداف شبکه ملی اطلاعات شامل موارد زیر است:
افزایش سرعت و کیفیت اینترنت داخلی
اگر دادهها داخل کشور نگهداری شوند، مسیر انتقال کوتاهتر و سرعت بیشتر میشود.
امنیت و کنترل بیشتر زیرساخت ارتباطی
مدیریت داخلی شبکه میتواند در برابر حملات سایبری یا اختلالات جهانی تابآوری ایجاد کند.
توسعه اقتصاد دیجیتال داخلی
حمایت از کسبوکارها و پلتفرمهای بومی یکی از اهداف کلیدی این پروژه اعلام شده است.
پایداری ارتباطات در شرایط بحران
درصورت قطع ارتباطات بینالمللی، خدمات داخلی همچنان فعال بمانند.
چالشهای اصلی پروژه
سرمایهگذاری بسیار سنگین: بهگفته مسئولان، تکمیل این شبکه به بیش از هزار هزار میلیارد تومان سرمایه نیاز دارد.
اختلاف دیدگاههای کارشناسی: برخی متخصصان این پروژه را برای امنیت و توسعه ضروری میدانند؛ درحالیکه برخی دیگر آن را تهدیدی برای اینترنت آزاد میبینند.
