فروش کالابرگ؛ ممنوع یا مجاز؟!

احمد میرخدایی | روزنامه‌نگار

اعتبار کالابرگ برای تأمین معیشت خانوارها اختصاص پیدا کرده و فروش آن ممنوع است، اما این امتیاز نیز مانند امتیازاتی نظیر مسکن دولتی خیلی زود برای فروش آگهی شد. به گزارش همشهری، در جریان سیاست‌های ارزی اخیر، به‌منظور انتقال یارانه کالاهای اساسی به انتهای زنجیره مصرف، مقرر شد طرح کالابرگ برای همه مردم اجرا شود. در این طرح هر ایرانی یک میلیون تومان در‌ ماه اعتبار خرید می‌گیرد که به‌صورت نقدی قابل برداشت نیست و باید صرف خرید 11قلم کالای اساسی شود، اما برخی که به پول نقد این اعتبار بیشتر از کالاهای اساسی نیاز دارند، دست به‌ کار فروش این اعتبار به فروشگاه‌ها یا حتی سایر افراد شده‌اند.

  چرا اعتبار کالابرگ را می‌فروشند؟
زمانی که طرح کالابرگ جایگزین تخصیص ارز ترجیحی به واردات کالاهای اساسی شد، کارشناسان و اقتصاددانان نفس این کار را تأیید کردند، اما 2دیدگاه غالب برای اثربخشی و موفقیت طرح کالابرگ در میان کارشناسان وجود داشت.
یک گروه معتقد بودند طرح کالابرگ باید کاملا مبتنی بر کالا باشد و سبدی از کالاهای اساسی به همه مشمولان و متقاضیان اختصاص پیدا کند. استدلال این گروه تضمین دسترسی خانوارها به معیشت حداقلی به‌ویژه در شرایط ناپایدار اقتصاد بود.
گروه دوم گرچه انتقال یارانه کالاهای اساسی به انتهای زنجیره مصرف را درست قلمداد می‌کردند، اما معتقد بودند ارتباط این یارانه با کالاهای اساسی اعم از اعتباری یا کالایی باید قطع شود و افراد با دریافت یارانه نقدی برای هزینه‌کرد آن اختیار کامل داشته باشند.
میثم هاشم‌خانی، تحلیلگر اقتصادی در این‌باره به همشهری گفت: حذف ارز ترجیحی کالاهای اساسی حتما باعث کاهش فساد می‌شود، اما اگر این منابع به سمت طرح کالابرگ اعم از اعتباری یا کالایی برود، به‌ واسطه اینکه عدد بسیار بزرگی است حتما در بلندمدت باب فساد را در حوزه‌ای دیگر باز خواهد کرد.
او معتقد است: این فساد می‌تواند از حوزه خرید عمده کالا تا فساد در شبکه توزیع شکل بگیرد یا حتی مانند طرح کوپن کاغذی در زمان جنگ، استفاده صوری از کالابرگ رواج پیدا کند؛ همانگونه که در آن زمان، عده‌ای کوپن‌ها را از مردم می‌خریدند و با انتقال آن به دولت بدون خرید کالا منتفع می‌شدند.
هاشم‌خانی تأکید می‌کند: برای جلوگیری از وقوع فساد جدید، راه درست این است که یارانه جدید به‌جای اعتباری و کالایی، نقدی به مردم پرداخت شود تا خودشان آزادانه هر طور ترجیح دادند هزینه کنند.

  فروش کالابرگ و آگهی آن ممنوع است
سخنگوی معاونت رفاه و امور اقتصادی وزارت تعاون، کار و رفاه اقتصادی در واکنش به انتشار آگهی فروش کالابرگ در برخی سکوهای اینترنتی اعلام کرد: فروش کالابرگ ممنوع است و با افراد یا سایت‌هایی که در این زمینه فعالیت می‌کنند برخورد خواهد شد. ایمان زنگنه با تأکید بر اینکه تخلف فروش کالابرگ به هیچ وجه پذیرفته نیست اظهار کرد: اصل کالابرگ قابلیت فروش به غیر را ندارد و وزارت رفاه طی مکاتبه با دادستانی، تخلف سکوهای اینترنتی‌ای را که مبادرت به انتشار آگهی فروش کالابرگ می‌کنند اطلاع خواهد داد تا جلوی این کار گرفته شود و در صورت تکرار، هم با فردی که آگهی می‌دهد و هم سکوی میزبان آگهی برخورد می‌شود. به‌ گفته او، اعتبار کالابرگ در راستای حفظ معیشت و تضمین امنیت غذایی در اختیار خانوارها قرار می‌گیرد و نباید معامله شود.

  وضعیت خرید با کالابرگ
آخرین آمارهایی که از وضعیت اجرای طرح کالابرگ الکترونیکی منتشر شده حاکی از آن است که تاکنون مشمولان این طرح بیش از 121هزار و 100میلیارد تومان از اعتبار کالابرگ را صرف خرید کالاهای اساسی کرده‌اند.
طبق اطلاعات بانک مرکزی، فقط در دوره دوم طرح کالابرگ که از 15بهمن آغاز شده، ۱۵میلیون خانوار (با جمعیت حدود 45میلیون نفر) از طرح کالابرگ استفاده‌ کرده‌اند و مجموع مبلغ خرید آنها به بیش از 41هزار و 200میلیارد تومان رسیده است.