روددره فرحزاد به بوستان نهج البلاغه وصل می شود

پریسا نوری  | روزنامه‌نگار

سال گذشته فاز اول روددره فرحزاد به بهره‌برداری رسید تا محدوده‌ای که چند دهه پاتوق معتادان متجاهر و کارتن‌خواب‌ها بود به‌عنوان یکی از زیباترین تفرجگاه‌های پایتخت میزبان شهروندان شود. در مراسم افتتاحیه، مسئولان شهری قول دادند فازهای بعدی این پروژه یعنی محدوده‌ای حدود 2کیلومتری از پل سنگی تا بوستان نهج‌البلاغه را تکمیل کنند و در اختیار شهروندان بگذارند. حالا با گذشت یک سال، به این محدوده سر زدیم تا در جریان روند آماده‌سازی‌ آن قرار بگیریم.

کاشت 2هزار درخت 
در اطراف سنگفرش دوطرف رودخانه، تپه‌های خاکی دیده می‌شود که کم و بیش با نخاله و زباله پوشیده شده است. مهندس ناظر پروژه اینطور توضیح می‌دهد: قرار است تپه‌های خاکی اطراف بابیش از 2هزار درخت و پوشش گیاهی متناسب با محیط سبز شود. درخت‌های بومی منطقه زبان گنجشک، سپیدار، گردو و بید است و پیش‌بینی شده علاوه بر آن درختانی مثل ‌ انار، بلوط و انجیر سازگار با اکوسیستم محل کاشته شود. 2درخت چنار کهنسال 500تا 600ساله هم در مسیر دیده می‌شوند که در پروژه احیای فضای سبز محدوده توجه ویژه‌ای به آنها می‌شود.

ساخت تصفیه‌خانه و پارکینگ 
در ادامه مسیر، چند تیر چوبی بزرگ کنار رودخانه جلب توجه می‌کند. به‌گفته مهندس ناظر این تیرها قرار است برای ساخت پل چوبی و اتصال دوطرف رودخانه استفاده شود. علاوه بر این 3پل چوبی و یک پل روگذر بزرگ تا انتهای مسیر تعبیه می‌شود. همچنین 3تصفیه‌خانه برای بازچرخانی آب و 3پارکینگ ۲هزار مترمربعی با ظرفیت 360خودرو در اطراف جانمایی شده تا گردشگران به راحتی به این محدوده تردد کنند.

اولین نمونه در ایران 
بازدید ما از انتهای فاز یک، یعنی پل سنگی بزرگی که روی رودخانه بنا شده، شروع می‌شود. صابر محتشمی، مهندس ناظر پروژه که ما را همراهی می‌کند، توضیح می‌دهد: سازه پل بر مبنای قوس ایلامی ساخته شده که نخستین نمونه از این نوع در ایران است و طراحی و ساخت بسیار دقیق و حرفه‌ای دارد.

سنگ‌کاری دیواره 
در مسیر رودخانه به سمت جنوب حرکت می‌کنیم. سروصدای کامیون‌ها و ماشین‌های لایروبی که مشغول آماده‌سازی‌ بستر رودخانه هستند به گوش می‌رسد. کمی جلوتر یک لودر مشغول خالی‌کردن سنگ‌های بزرگی در حاشیه رودخانه است. مهندس ناظر پروژه می‌گوید: این سنگ‌ها‌، از مقاوم‌ترین و بهترین سنگ‌ها برای ساخت دیواره رودخانه است.

تکمیل 80درصدی پیاده‌راه سنگی
به‌گفته محتشمی قرار است مسیر رودخانه، حدفاصل پل سنگی تا بوستان نهج‌البلاغه بهسازی شود و این بهسازی شامل ایجاد پیاده‌راه سنگفرش در دوطرف رودخانه، بهسازی پوشش گیاهی محدوده، ایجاد پل روگذر روی بزرگراه نیایش، جانمایی 3پل چوبی روی رودخانه و نصب مبلمان و نیمکت‌های چوبی در پیاده‌راه است. تاکنون بیش از 80درصد پیاده‌راه ساخته شده و نیمکت‌ها و همه نماد‌هایی که قرار است در مسیر قرار بگیرند از چوب و سنگ ساخته می‌شوند تا با طبیعت هماهنگ باشند.

از دارکوب و سنجاب تا عقاب و روباه 
هرچند هنوز طبیعت این محدوده که سال‌ها در حصار زباله، نخاله و فاضلاب بوده، کامل احیا نشده، اما سروصدا و پرواز پرندگان بر شاخ و برگ درختان از بهبود اوضاع خبر می‌دهد. به‌گفته محتشمی این محدوده از پوشش حیوانی غنی است و در آن دارکوب، بلبل‌خرما، روباه، شغال، سنجاب، کاکایی، کلاغ ابلق، کلاغ زاغ، طوطی، شاهین و حتی عقاب دیده می‌شود و برای اینکه در اکوسیستم این حیوانات خللی ایجاد نشود قرار نیست در این محدوده از سیستم روشنایی استفاده شود، تا حیوانات در سکوت و تاریکی شب آرامش داشته باشند.

خروش رودخانه با شروع بارش‌ها
آب باریک و کم جانی در پیچ و خم مسیر رودخانه به آرامی جریان دارد. محتشمی توضیح می‌دهد در این فصل معمولا حجم آب همین‌قدر است، اما با شروع بارش‌ها و در فصل بهار این مقدار آب به چند برابر می‌رسد، البته 4قنات در طول مسیر به رودخانه می‌ریزند. این قنات‌ها در تابستان برای آبیاری باغ‌ها استفاده و در فصل زمستان و پاییز به بستر رودخانه هدایت می‌شوند.

بهره‌برداری از فاز2 فرحزاد تا پایان سال 
عباسعلی نوبخت، مدیرعامل سازمان بوستان‌ها و فضای سبز شهرداری تهران: اجرای فاز2 پروژه احیای روددره فرحزاد، از ابتدای امسال شروع شده است، در حال حاضر بیش از 80درصد از فضاسازی‌ها، ایجاد پیاده‌راه و احیای فضای سبز انجام شده و پیش‌بینی می‌شود این پروژه تا پایان سال تکمیل شود و به بهره‌برداری برسد. رود دره فرحزاد به‌عنوان یک میراث طبیعی و ملی و یکی از معدود عرصه‌های سبز و طبیعی در دل کلانشهر تهران است و می‌تواند نقش یک ریه تنفسی و فضایی را به دور از هیاهوی شهر‌ ایفا کند و باید برای استفاده و بهره‌مندی عموم مردم حفظ شود.