گزارش
ایرانچک ۵۰۰ هزار تومانی آمد
همه آنچه باید درباره ایرانچکهای جدید بدانید
رضا کربلائی | روزنامهنگار
بانک مرکزی از روز گذشته (12بهمن همزمان با آغاز جشن 47سالگی انقلاب اسلامی توزیع ایرانچکهای جدید با ارزش اسمی 5میلیون ریال را روانه بازار پول ایران کرد؛ چکپولهایی که 5مرداد سال گذشته با امضای محمدرضا فرزین، رئیسکل پیشین بانک مرکزی و متولد شهر کاشان در استان اصفهان و با طرح روی جلد مسجد آقابزرگ کاشان و طرح پشت جلد آرامگاه فردوسی برای قرارگرفتن در سبد پولی ایرانیان رونمایی شد. به گزارش همشهری، ورود ایرانچکهای 500هزارتومانی به چرخه پولی ایران بهگفته بانک مرکزی با هدف مدیریت و تسهیل گردش نقد صورت میگیرد که قرار است جایگزین حجم انبوهی از اسکناسهای کوچکتر شود و البته این بهمعنای اجرای سیاست پولی جدید و افزایش حجم نقدینگی نیست. اولین ایرانچک به ارزش 500هزار ریال با طرح بارگاه امام رضا(ع) 13مهر 1387منتشر شد و بانک مرکزی در پایان همانماه یعنی 31مرداد 1387 ایرانچکهای یک میلیون ریالی را هم در سبد پول ایرانیان قرار داد.
حالا پس از 17سال ایرانچکی با ارزش 10برابر نخستین برگ ایرانچک منتشر شده در پس از انقلاب روانه چرخه پولی ایران میشود. آیا باید منتظر انتشار و عرضه ایرانچکهایی به ارزش 10میلیون ریالی یا همان یک میلیون تومانی هم در سال آینده باشیم؟
مهاجرت پولی از اسکناس به ایرانچک
هماکنون 10قطعه اسکناس در چرخه پولی ایران جریان دارد که همه پس از انقلاب منتشر شده است؛ از اسکناسهای 100ریالی تا 100هزار ریالی. اما شاید برای بسیاری از ایرانیان این اسکناسها از رده خارج باشند و ارزش ریالی خود را در مبادلات روزمره از دست داده باشند. بانک مرکزی هرچند در سال 1387همزمان با انتشار اسکناسهای با ارقام درشت آن زمان، نسبت به انتشار و توزیع ایرانچک اقدام کرد اما بهتدریج روند انتشار اسکناسهای با ارقام بالاتر از 100هزار ریالی متوقف شد و سیاست مهاجرت از اسکناس به ایرانچک را در اولویت کار خودش قرار داد.
صفرها محو میشود
نکته مهم اینکه از زمان انتشار ایرانچکهای سری دوم با طرح روی جلد بارگاه امام رضا(ع) در11دی1397بانک مرکزی اقدام به کمرنگکردن 4صفر از روی این ایرانچکها کرد تا اذهان مردم را برای ورود به عصر حذف 4صفر آماده کند. با مصوبه مجلس قرار است تا 2سال آینده روندحذف 4صفر از مقابل اسکناسها هم شروع شود و از قضا دولت لایحه بودجه سال آینده را بر مبنای ریال جدید با حذف 4صفر تقدیم به مجلس کرده تا مردم ایران شاهد عصر جدید آرایش پولی باشند.
اسکناسهای درشتتر چاپ میشود؟
از زمان انتشار اسکناسهای 100هزار ریالی، بانک مرکزی اسکناس درشتتر چاپ نکرده اما بهنظر میرسد با حذف 4صفر، سیاست این بانک تغییر کند و ناچار به انتشار اسکناسهای جدید با ارقام درشتتر یا اسکناسهای با قدرت خرید بیشتر با واحد پول جدید شود. خروج بسیاری از اسکناسهای در جریان از چرخه پولی کشور طی سالهای اخیر هزینه انتشار و نگهداری اسکناس را بالا برده و کارایی آنها را از بین برده تا جایی که عملا استفاده از مسکوکات موضوعیت خود را از دست داده است. اقتدار نمادین پولی با انتشار مسکوکات و اسکناسهای با ارزش پولی بخشی از سیاستی است که بانک مرکزی دنبال میکند، افزون بر اینکه انتظار میرود با این اقدام دادوستدهای خرد در بین مردم با این اسکناسهای جدید رونق بگیرد. گفتنی است نخستین اسکناسهای مدرن ایران در دوره قاجار چاپ شد و تا دهه ۱۳۴۰، بالاترین اسکناس در گردش ۱۰۰ تومانی بود. پس از انقلاب، نخستین اسکناس با ارزش اسمی بالا (۱۰۰۰ تومانی) در سال ۱۳۷۱ و اسکناس ۱۰۰۰۰ تومانی در سال ۱۳۸۴ منتشر شد. شتاب گرفتن انتشار اسکناسهای با ارزش اسمی بالا از دهه ۱۳۹۰ نشاندهنده شتاب در کاهش ارزش پول ملی است.
