به رنگ جوانی
۱۲کارگردان فیلماولی در جشنواره امسال حضور دارند
مسعود پویا
سینمای ایران تغییر نسل میدهد و به سینماگران جوان خوشامد میگوید. حضور پرتعداد فیلماولیها در جشنواره امسال یکی از ویژگیهای جالب توجه فجر چهلوچهارم است؛ نامهایی که اغلبشان برای علاقهمندان سینما آشنا نیستند و برای نخستین بار به مهمترین رخداد سالانه سینمای ایران آمدهاند. برخی از فیلمهای اول امسال به جهت حضور بازیگران سرشناس در جشنواره دیده خواهند شد. بهعنوان مثال فیلم «خواب» نخستین ساخته مانی مقدم به واسطه حضور رضا عطاران در آن کنجکاوی مخاطبان جشنواره را برای تماشا جلب خواهد کرد. البته تجربه نشان داده حتی فیلماولیهایی که بازیگر سرشناس ندارند نیز اگر کیفیت قابلقبولی داشته باشند، میتوانند مطرح شوند. هرچه هست برگزارکنندگان جشنواره امسال بستری برای درخشش فیلمسازان جوان فراهم کردهاند که باید دید انتخابهای منوچهر شاهسواری که امسال رأسا فیلمها را انتخاب کرده تا چه اندازه میتواند رضایت مخاطبان را جلب و فیلمساز مستعد به سینمای ایران معرفی کند.
فیلماولیهای دیروز، سینماگران مطرح امروز
جشنواره فیلم فجر گرچه در بسیاری از ادوارش آوردگاه بزرگان بوده، ولی دورههای زیادی را هم میتوان سراغ گرفت که در آن فیلمسازان تازه به میدان آمده باعث رونقش شدهاند. بسیاری از فیلمسازان شاخص این سالها هم روزگاری بهعنوان کارگردان فیلماولی به فیلم فجر آمده بودند. وقتی محمدحسین مهدویان با «ایستاده در غبار» به سیوچهارمین جشنواره فیلم فجر آمد، نامش تنها برای کسانی که سریال «آخرین روزهای زمستان» را دیده بودند آشنا بود.
در همین جشنواره سعید روستایی هم با «ابد و یک روز» حاضر بود که تقریبا هیچکس او را نمیشناخت. هم مهدویان و هم روستایی با درخشش در جشنواره به نامهایی آشنا مبدل شدند. مهدویان با «ایستاده در غبار» سیمرغ بلورین بهترین فیلم را گرفت و روستایی با «ابد و یک روز» چنان داوران را تحتتأثیر قرار داد که سیمرغهای پرتعداد گرفت. در جشنواره بیستودوم هیچکس روی «بوتیک» نخستین ساخته حمید نعمتالله حسابی باز نکرده بود، بهخصوص اینکه دستیار سابق مسعود کیمیایی فیلمش را با زوج شکستخورده «زمانه»، فیلم اول حمیدرضا صلاحمند، دستیار سابق بهرام بیضایی ساخته بود. «بوتیک» حتی به بخش مسابقه جشنواره هم راه نیافت و تنها در بخش مسابقه فیلمهای اول پذیرفته شد. با این همه از نخستین نمایش «بوتیک» در جشنواره همهچیز تغییر کرد، فیلم پدیده جشنواره نام گرفت و نام نعمتالله بهعنوان کارگردانی خوشفکر در اذهان ثبت شد. همانطور که در جشنواره سترون بیستوهفتم هم که تقریبا همه فیلمها ناامیدکننده از کار درآمدند، یک فیلم اول برای جشنواره آبرو خرید.
«تنها دو بار زندگی میکنیم» ساخته بهنام بهزادی فیلم محبوب منتقدان از جشنوارهای شد که کارگردانهای شناختهشدهاش فیلمهای قابل اعتنایی نساخته بودند. از این مثالها زیاد میشود زد و تاریخ جشنواره سرشار از نامهای گمنام دیروز و سینماگران سرشناس امروز است.
فیلماولیهای امسال
۳۶درصد از فیلمهای پذیرفتهشده در جشنواره امسال را فیلماولیها تشکیل میدهند. فیلمهای اول کارگردانان این جشنواره شامل این آثار است؛ «آرامبخش» به کارگردانی سعید زمانیان و تهیهکنندگی مجتبی رشوند، «اردوبهشت» ساخته محمد داودی و به تهیهکنندگی محمد احمدی، «بیلبورد» به کارگردانی سعید دشتی و تهیهکنندگی محمدرضا مصباح و مهدی فتاحی، «پروانه» به کارگردانی محمد برزویی و تهیهکنندگی بهمن کامیار، «تقاطع نهایی» ساخته سعید جلیلی و به تهیهکنندگی مهدی مددکار، «جهان مبهم هاتف» به کارگردانی مجید رستگار و تهیهکنندگی علی شیرمحمدی و امیر مهریزدان، «حاشیه» به کارگردانی محمد علیزاده فرد و تهیهکنندگی یوسف منصوری، «حال خوب زن» به کارگردانی مهدی بَرزُکی و تهیهکنندگی حسین کاکاوند، «خواب» به کارگردانی مانی معمارمقدم و تهیهکنندگی امیرحسین حیدری، «رقص باد» ساخته سیدجواد حسینی و تهیهکنندگی ابوالفضل صفری، «قمارباز» به کارگردانی محسن بهاری و تهیهکنندگی سجاد نصراللهینسب و «غوطهور» به کارگردانی محمدجواد حکمی و تهیهکنندگی سعید پروینی و سیدمحمدحسین هاشمی گلپایگانی.
