گزارش
بازی روانی آمریکا با نوجوانان ایرانی
انجمن مشاوره ایران درباره پیامدهای تهییج نوجوانان از سوی دولت آمریکا و همپیمانانش برای حضور در خیابان هشدار داد
گروه تندرستی
رئیس انجمن مشاوره ایران در نامهای خطاب به انجمن روانشناسی آمریکا نسبت به خطرات دعوت و تهییج نوجوانان برای حضور در خیابانها و آسیبهای روانی و اجتماعی ناشی از آن هشدار داد و اعلام کرد: «موضعتان در قبال دعوت رئیسجمهور و دولت کشورتان از نوجوانان و جوانان ایرانی برای آمدن به خیابانها بهمنظور براندازی نظام حاکم بر کشورشان چیست؟» این در حالی است که متخصصان همواره تأکید کردهاند دوران نوجوانی یکی از حساسترین مراحل شکلگیری شخصیت، هویت و سلامت روان است و هرگونه فشار، تهییج یا تشویق به قرارگرفتن در موقعیتهای پرخطر میتواند پیامدهای جدی و بلندمدت در آنها ایجاد کند؛ وضعیتی که طی ناآرامیهای اخیر جزو هدفگذاریهای دولت آمریکا، رژیمهای همپیمانش و رسانههای وابسته به آنها علیه نسل نوجوان ایرانی بوده و این گروه را در معرض آسیبهای جدی جسمی و روانی قرار داده است. اصغر کیهاننیا، روانپزشک دراینباره به همشهری میگوید: «یکی از عوارضی که مواجهه با حوادث ناگوار و بحرانها میتواند روی گروههای سنی کودک و نوجوان بگذارد، بیخوابی توأم با استرس است و علائمی ازجمله جنگجویی، عصبانیت، خشونت و پرخاشگری دارد.»
سیاستهای ضدحقوقبشری علیه نوجوانان
در بخشی از نامه معصومه اسماعیلی، رئیس انجمن مشاوره ایران خطاب به رئیس و اعضای انجمن روانشناسی آمریکا آمده است: «نوجوانی دورهای خاص از فرآیند تحولی انسان است؛ دورهای که فرد از یکسو نتوانسته به یکپارچگی و هویت درونی دست یابد و از سوی دیگر هنوز فرصت تعریف نسبت خود با جهان پیرامونش را نیافته است. این نکتهای است که برای همکاران در حرفه ما پوشیده نیست. برای همه همکاران روانشناس و مشاور واضح است که هویت ملی بخشی از هویت نوجوانان هر کشور است و خدشهدارشدن آن منجر به آسیب هویتی به نوجوانان یک سرزمین است.» اسماعیلی در ادامه تأکید کرده: «تهییج و بازی با احساسات در نوسان یک نوجوان نوعی اغفال و سوءرفتار بهحساب میآید و در همه جوامع جرم انگاشته میشود و سؤال ما از ریاست و اعضای انجمن روانشناسی آمریکا این است که موضعتان در قبال آموزش نوجوانان ایرانی برای ساختارشکنی اجتماعی و بهخطرانداختن جان خود و دیگران چیست؟ آیا ایجاد ناهنجاری در جوامع با تحریک نوجوانان از مصادیق رفتارهای حقوقبشری است؟» او همچنین با انتقاد از سکوت انجمن روانشناسی آمریکا در مقابل سیاستهای ضدحقوقبشری عنوان کرده: «سکوت این انجمن را در مقابل سیاستهای ضدحقوق بشری دولت آمریکا، رژیمهای همپیمانش و رسانههای وابسته به آنها که میخواهند مشکلات اقتصادی که خودشانبرای مردم ایران بهوجود آوردهاند، بهانه ایجاد تعارضهای ضدامنیت، آرامش و سوءاستفادههای سیاسی و اقتصادی خود قرار دهند برنمیتابیم.»
چرا نوجوانان بیش از دیگران آسیب میبینند؟
نوجوانی از لحاظ فیزیولوژیکی و روانشناختی، دوره گذر از کودکی به بزرگسالی است و این گروه هنوز فرصت کافی برای تعریف رابطه سالم خود با جهان پیراموننیافته و نیازمند حمایت و فضای امن است، نه تهییج یا فشار جهت حضور در تنشهای اجتماعی و سیاسی. روانشناسان و مشاوران خانواده هم بارها تأکید کردهاند که بسیاری از نوجوانان هنوز توان کافی برای پردازش اطلاعات بحرانی، اخبار و تصاویر پرتنش را ندارند و ممکن است بهجای تحلیل منطقی، دچار واکنشهای هیجانی شدید شوند، آن هم درحالیکه در ناآرامیهای اخیر، مسئولان مختلف بارها نسبت به فعالیت خصمانه گروهکهای تروریستی در جمع معترضان هشدار دادند و اعلام کردند که این گروهها اعتراضات را به خشونتهای مرگبار کشاندند و آسیبهای جبرانناپذیری بر جسم و روان جامعه وارد کردند که نوجوانان هم از این آسیبها در امان نماندند.
چه باید کرد؟
کیهاننیا، روانپزشک درباره دور نگهداشتن گروههای سنی پایینتر و کاهش مواجهه آنها با چنین اخبار و تصاویری میگوید: «والدین باید میزان توجه به اخبار تلویزیون و رادیو را در حضور فرزندانشان به حداقل برسانند و در زمان حضور آنها کمتر درباره چنین موضوعاتی صحبت کنند.» او عنوان میکند: «در این وضعیت نباید به کودکان گفت که آرام باشند و نترسند. چنین رویکردی کارایی ندارد و نمیتواند اضطراب و استرس درونی آنها را کاهش دهد. اینکه پدر و مادر تأکید میکنند که نترسید، بهنوعی القاکردن ترسیدن است. بهتر است مسیر گفتوگو تغییر کند و آنها از قرارگرفتن مداوم در معرض این اخبار دور شوند، چون نتیجهاش ایجاد رعب و وحشت در فرزندانشان است.»
6راهکار
افزایش اضطراب یکی از مهمترین آسیبهای مواجهه با شرایط بحرانی و ناآرامیهاست و روانشناسان تأکید میکنند که در چنین شرایطی راهکارهای کاهش اضطراب را درنظر بگیرید که میتواند درباره نوجوانان هم منجر به کاهش تنش در آنها شود.
خواب فرزندتان را مدیریت کنید؛ 8 تا ۹ ساعت خواب باکیفیت
فعالیت بدنی برای آنها درنظر بگیرید که هیجانشان تخلیه شود.
برای آنها کارهای روزمرهای برنامهریزی کنید یا اوقاتی را با هم در خارج از منزل سپری کنید.
همراه با هم تمرین تنفس کنید؛ شامل ۴ثانیه دم، ۴ثانیه نگهداشتن نفس در سینه و ۴ثانیه بازدم و تکرار آن
تغذیه هم مناسب است، مصرف پروتئینها را افزایش و غذاهای پرچرب و شیرین را کاهش دهید.
به کودکان اجازه ندهید در ساعات نزدیک خواب خوراکیهای محرک یا حاوی کافئین مصرف کنند.
3هشدار مهم
قراردادن نوجوانان در موقعیتهای تهدیدآمیز بهویژه با دعوت و تهییج دیداری یا رسانهای بدون درک کامل پیامدهای آن میتواند تأثیرات منفی روانی و اجتماعی جدی داشته باشد.
افزایش اضطراب، افسردگی، اختلالات استرس پس از سانحه، انزوا، ناسازگاری، مشکلات تحصیلی، اختلال در تمرکز، مشکلات بینفردی و هویتزدگی از مهمترین آسیبهایی هستند که مطالعات علمی درباره تأثیر شرایط بحرانی بر گروههای نوجوان گزارش دادهاند.
والدین، مدارس و متخصصان سلامت روان در حفظ آرامش، حمایت روانی و مهارتآموزی نوجوانان در شرایط استرسزا نقشی کلیدی و ضروری دارند.
در همینه زمینه :
