جامعه امروز
هشدار برای گلولههای مجازی
در این روزها که حجم زیادی از فیلمها و تصاویر دلخراش ما را احاطه کرده است چگونه سرپا بمانیم؟
تصـاویـر خشـونتآمیز درگیریهای خیابانی اخیر همهجا در مقابل چشم ما قرار دارد؛ از شبکههای خبری تلویزیونی تا اینترنت. کسی نمیتواند در مقابل این فیلمها بیاعتنا باشد و امروز جمع زیادی از هموطنان، روزانه وقت زیادی را به جستوجو در میان خبرها میگذرانند؛ چه نوجوانانی که در فضای مجازی دنبال اخبار و تصاویر هستند و چه بزرگسالانی که به تماشای تلویزیون نشستهاند. چگونه میتوان از آسیبهای انتشار این فیلمها در امان ماند؟
از تنش دوری کنید
در جهان رسانهها با 2عنصر جداگانه «رویداد» و «روایت رویداد» روبهرو هستیم. کسانی که مستقیما در صحنه یک اتفاق حضور نداشتهاند، وقایع آن را از دریچه روایتکنندهها میبینند. فیلمهایی که با گوشی تلفن همراه گرفته شده یا از دوربینهای خیابان بهدست آمده نه واضح هستند و نه تمام اتفاق را نشان میدهند اما تأثیرگذاری زیادی بر روح و روان تماشاگر دارند. حسین روزبهانی، روانشناس درباره تأثیر اخبار منفی به همشهری میگوید:«هدف اصلی این است که بتوانیم تنشهای زندگی روزمره را مدیریت کنیم. با سرعتی که فناوری امروز دارد باید بتوانیم خبرهای منفی را در محیط خانواده به حداقل برسانیم. هرقدر کمتر با این موارد تماس داشته باشیم تأثیر کمتری هم روی ما میگذارد و در مقابل سطح ارتباط بیشتر باعث افزایش تنش میشود.» او تأکید میکند:«اختلالات با یک رویداد استرسزا شروع میشود. ممکن است کسانی مستعد یک اختلال خاص باشند و این اختلال در اثر تنش ناگهانی بروز کند.»
مراقب کودکان باشید
کودکان و نوجوانان که به اقتضای سن خود در شبکههای اجتماعی حضور دارند، خبرها را هم از صفحات اینترنت دریافت میکنند؛ خبرهایی که منبع آنها مشخص نیست اما در دیدگاه نوجوانان نسبت به جامعه تأثیر ماندگاری خواهد گذاشت. زینب غدیری، کارشناس تربیتی به همشهری میگوید: «در شرایطی که تصاویر و خبرهای خشونتآمیز را در اطراف خود میبینیم باید خودتنظیمی و مراقبت از خود را بلد باشیم تا بتوانیم هیجانات خودمان را تنظیم کنیم. والدین هم باید این آگاهی را داشته باشند و از فرزندانشان مراقبت کنند. متأسفانه گاهی اوقات والدینی را میبینیم که از فرزندان خود و اینکه کجا هستند و چه میکنند بیخبرند.» او بیان میکند:« نظارت دوستانه و غیرمستقیم و آن ارتباط و رفاقتی که والدین با فرزندانشان دارند راهگشاست. این روزها گفتوگو و اعمال محدودیتهای واقعبینانه درباره بچهها مقوله مهمی است.»
پیگیری خودآزارانه
جنبه دیگری از آسیبهای اخبار منفی به رفتاری بازمیگردد که اینروزها بیشتر به چشم میخورد و آنهم عطش پیگیری اخبار تنشزاست. حالا که اینترنت بهتدریج وصل میشود تعداد کاربرانی که در میان کانالهای خبری بیشتر بهدنبال ویدئوها میگردند هم قابل توجه است. غدیری با اشاره به اینکه پیگیری افراطی اخبار ناگوار نوعی آسیب بهشمار میآید، میگوید:« اگر شخصی دچار اضطراب شده باشد، به چککردن دائمی خبرها رو میآورد؛ یعنی مرتبا اخبار را زیر و رو میکند تا اضطراب خود را کاهش دهد؛ این کار شاید در ابتدا مقداری اضطراب را کم کند اما دوباره عود میکند و شخص باز هم بیشتر اخبار را جستوجو میکند. من این روزها مراجعانی دارم که تعداد منابع خبریشان را بیشتر کردهاند و از همهجا دنبال خبرهای جدید هستند. من به آنها توصیه میکنم منابع خبری را کنترل کنند و خودشان نسبت بهخودشان رفتار پرخاشگرانه نداشته باشند.»
