جراحی بزرگ ارزی
دولت با طرح کالابرگ آثار کوتاهمدت افزایش قیمتها را جبران میکند
بهزاد رنجبر | روزنامهنگار
با ادغام تالارهای مرکز مبادله ارز و محدودشدن دایره ارز ۲۸۵۰۰تومانی، قطار سیاستهای ارزی ایران به ایستگاه تکنرخیشدن رسید. این تصمیم که با هدف حذف رانتهای مزمن و نزدیکسازی نرخهای رسمی به واقعیتهای بازار اتخاذ شده، نویدبخش اصلاحات ساختاری در بدنه اقتصاد است. به گزارش همشهری، با ادغام رسمی تالارهای مرکز مبادله و محدودشدن ارز ۲۸۵۰۰تومانی، سیاست ارزی کشور وارد فاز جدیدی از شفافیت شده است. هدف از این اقدام پایاندادن به دوران رانتهای انحصاری و واقعیسازی اقتصاد است؛ جراحی بزرگی که دولت متعهد شده آثار کوتاهمدت آن را با بستههای حمایتی معیشتی جبران کند.
آثار تکنرخی شدن ارز
انتقال یارانه به مردم
با حذف ارز ترجیحی، یارانه ارزی میتواند به مصرفکننده نهایی برسد، مثلا از طریق کالابرگ یا کمک نقدی، بهجای آنکه به واردکنندگان یا دلالان برسد.این کار عدالت در توزیع یارانهها را افزایش و فشار تورمی مستقیم روی مردم را کاهش میدهد.
حمایت از صادرات و تولید ملی
ارز حاصل از صادرات در بستر شفاف وارد بازار میشود و شرکتهای صادراتمحور میتوانند درآمد واقعی خود را دریافت کنند.تولیدکنندگان داخلی با قیمتهای واقعی ارز میتوانند بهتر برنامهریزی و سرمایهگذاری کنند.
کاهش فشار بر بازار ارز و انتظارات تورمی کاذب
صفهای تخصیص ارز و تقاضای کاذب ناشی از نرخهای مختلف کاهش مییابد.قیمتها در بازار رسمی و آزاد به هم نزدیک و شوکهای روانی کمتر میشود.
شفافیت و کاهش رانت
اختلاف نرخ ارز رسمی و آزاد همیشه منبع رانت و سوءاستفاده بوده است.تکنرخیشدن ارز منابع ارزی را شفاف میکند و امکان رصد دقیق جریان ارز را فراهم میآورد.
کاهش تورم ساختاری
1- تورم ساختاری: بازار شفافتر و نرخ ارز واقعیتر، به تخصیص بهینه منابع کمک میکند و رانت و فساد ناشی از اختلاف نرخها کاهش مییابد؛ درنتیجه تورم ناشی از نوسانات مصنوعی ارز و انتظارات کاذب کاهش مییابد. به بیان بهتر تکنرخیشدن ارز در بلندمدت میتواند تورم ساختاری را کاهش دهد و ثبات اقتصادی ایجاد کند.
2- تورم کوتاهمدت: احتمال افزایش محدود تورم بهدلیل رشد قیمت ارز برای واردات و مواداولیه
3- تورم بلندمدت: کاهش تورم ساختاری و افزایش ثبات اقتصادی، اگر سیاستهای مکمل رعایت شود.
علت تکنرخیشدن ارز این بود که با وجود آنکه دولت ارز ارزانقیمت 28هزارو500تومانی به واردکنندهها پرداخت میکرد، کالاها درنهایت با قیمت بسیار بالاتری بهدست مردم میرسید. درواقع با آنکه دولت مبالغ سنگینی صرف تامین ارز میکرد، کالاها با قیمتهای ارزان بهدست مردم نمیرسید و نمونه بارز آن کالاهای خوراکی بود.