مرگ3050 حیوان در باغوحشها
53 حیوان کمیاب و حدود 3 هزار پرنده طی 10سال اخیر در باغ وحشها و مراکز نگهداری تلف شدند
مجید جباری-روزنامهنگار
باغ وحشهای غیراستاندارد ایران به قتلگاه حیات وحش تبدیل شدهاند. برخی از مراکز که با اهداف علمی، آموزشی، تحقیقاتی و تفرجی مجوز فعالیت گرفتهاند، شرایط خوبی ندارند و خبر تلف شدن گونههای ارزشمند حیات وحش در آنها صدای مردم را درمیآورد و با واکنش مسئولان سازمان حفاظت محیطزیست، تصمیمات مقطعی برای برخورد با این مراکز گرفته میشود؛ تصمیماتی که تاکنون نتوانسته از مرگومیر حیوانات در باغ وحشها جلوگیری کند.
تازهترین اتفاق مربوط به مرگ ببر باغ وحش مشهد است که خبر تلف شدنش چند روز پیش و بعد از یکماه رسانهای شد. 4سال پیش هم ۷توله ببر این باغوحش بهدلیل عفونت تنفسی تلف شدند. البته این وضعیت منحصر به باغوحش وکیلآباد مشهد نیست و در دیگر باغوحشهای ایران هم شرایط مشابهی دیده میشود. سال گذشته «کیجا» ماده پلنگ پارک ارم بر اثر عفونت تلف شد. خرس باغ وحش شیراز هم بهدلیل محبوس بودن در فضای غیراستاندارد دچار زوکوزیس (بیقراری و روانپریشی) شد.
بهگفته کارشناسان و مسئولان سازمان حفاظت محیط زیست، وضعیت برخی باغ وحشهای کشور آنقدر نامطلوب است که حیوانات در این مراکز شرایط وخیمی را تجربه میکنند و برخی از آنها تلف میشوند. با این حال، غلامرضا ابدالی، مدیرکل دفتر مدیریت و حفاظت حیات وحش سازمان محیط زیست در گفتوگو با همشهری از افزایش نظارت بر باغ وحشها خبر میدهد .
استانداردسازی باغ وحشها با 52 شاخص
غلامرضا ابدالی، مدیرکل دفتر مدیریت و حفاظت حیات وحش: سامانه رصد باغوحشهای کشور در مرحله اجرا قرار دارد و یک دور ارزیابی اولیه باغ وحشهای سراسر کشور انجام شده است. مرحله دوم نظارت یکپارچه بر باغ وحشهای کشور در دست اجراست و با راهاندازی سامانه نظارت بر باغ وحشها، سیر رو به رشد نظارت بر این مراکز طی و این روند سختگیرانهتر میشود. متأسفانه استاندارد باغوحشهای کشور متوسط است و تا رساندن این شرایط به حد خوب و عالی فاصلهای وجود دارد که نیاز است نظارت سازمان حفاظت محیط زیست بیشتر شود و باغ وحشها مسئولانه رفتار کنند. طرح رتبهبندی باغ وحشهای کشور از نیمه دوم سال گذشته به اجرا درآمد.در این طرح رتبهبندی رعایت ۵۲ شاخص ارزیابی استاندارد توسط متخصصان امر سازمان تدوین و بهصورت آزمایشی در چند استان اجرا و این شیوهنامه به همه استانها ابلاغ شده است.در این طرح بر موضوعاتی همچون آموزش، حقوق حیوانات و حفاظت تأکید بسیاری شده است و باغ وحشها علاوه بر همکاری با سازمان حفاظت محیطزیست باید در زمینه حفاظت از گونههای حیاتوحش و بقای نسل بسیاری از گونهها کمک کنند. اعتبار رتبهبندیها و نظارتها ممکن است یک یا چند ساله باشد و بهصورت مداوم و مستمر انجام خواهد شد. هدف اصلی رتبهبندی باغوحشها و مراکز نگهداری حیوانات حرکت به سمت کسب استانداردهای مطلوب و جهانی است. با مرکزی که نتوانند شرایط زیست مطلوب حیوانات را فراهم کنند، بهشدت برخورد میکنیم و برای پلمبکردن مراکز غیراستاندارد هیچ تردیدی نداریم. اگر در جریان نظارت سازمان حفاظت محیط زیست بر این مراکز، از باغ وحشی قطع امید کردیم، حتما آن را پلمب میکنیم.