نخستین ها
زندانی که شاه افتتاح کرد!
زهرا اردشیری| خبرنگار:
با کودتای 3 اسفند سال ۱۲۹۹ و روی کارآمدن رضا میرپنج سقف ساختمان نظمیه با توپ ویران شد و زندانیانی که در ساختمان بلدیه محصور بودند همگی آزاد شدند و عملاً زندان از بین رفت اما با در دست گرفتن حکومت توسط رضاخان و ایجاد رعب و وحشت در ایران، سرتیپ درگاهی، رئیس نظمیه آن ایام تقاضای یک محل وسیع برای به بند کشیدن مخالفان کرد.
«نیکلای مارکوف روسی» معمار و دوست رضاخان مأمور بررسی و انتخاب مکان مناسب برای ساخت نخستین زندان به شیوه متمرکز شد. او قصر وسیع قاجار را که حد فاصل سهراه زندان، پل سیدخندان، خیابان شریعتی و خیابان پلیس بود برای ساخت زندان انتخاب کرد. چون این قصر وسیع قدیمی سالها متروکه بود. با انتخاب این مکان بودجه لازم به سرعت تأمین شد و سرانجام زندان قصر در ۱۱ آذر سال ۱۳۰۸ توسط رضاخان به همراه سرتیپ درگاهی بازگشایی شد.
«قاسم حسنپور» در کتاب «شکنجهگران» در مورد افتتاح زندان قصر در تهران به وسیله رضاخان مینویسد: «در روز ۱۱آذر ۱۳۰۸ با ۱۹۲ سلول، زندان آماده بهرهبرداری و توسط رضاخان افتتاح شد. این در حالی بود که در آن زمان عدهای خرده میگرفتند که در هیچ جای جهان معمول نیست شاه زندان یا مؤسسه دیگری نظیر آن را بازگشایی کند ولی واقعیت این بود که او برای حفظ حکومت خود نیاز شدیدی به احداث این مکانهای مخوف داشت.»
زندان قصر ۱۹۲ اتاق برای محبوسان داشت که ۹۶ اتاق آن 5 نفری و بقیه انفرادی بود. علاوه بر آن در قسمت مریضخانه 6 اتاق 6 نفری و 6 اتاق یک نفری برای زندانیان بیمار ساخته شده بود. زندان قصر گنجایش ۸۰۰ نفر محبوس را داشت. جالب است بدانید که نخستین زندانی زندان قصر سازنده آن یعنی سرتیپ درگاهی بود. او 2روز پس از مراسم افتتاح زندان به دستور رضاخان در قصر زندانی شد.
