سد بزنید، سد میزنیم
واکنش قالیباف به گزارش نیویورکتایمز درباره ارتباط سدهای ایران با تأسیسات موشکی
گروه سیاسی
«کاربرد دوگانه سدها» تازهترین نمایش آمریکایی برای «عادیسازی» حمله به زیرساختهای حوزه انرژی ایران بهحساب میآید؛ ادعایی که با واکنش قاطع تهران مواجه شد و مقامهای ارشد ایران تأکید کردند «واکنش متقابل» جمهوری اسلامی هزینههای زیرساختی سنگینی روی دست آمریکا و متحدانش میگذارد.ماجرا از جایی آغاز شد که اخیرا روزنامه آمریکایی نیویورک تایمز در گزارشی عجیب و مغرضانه کارکرد برخی سدهای ایران را «حمایت از صنایع نظامی» عنوان کرد؛ گزارشی که بیش از هر چیز در چارچوب مشروعسازی حمله به زیرساختهای غیرنظامی، ازجمله سدها منتشر شده است.در چنین شرایطی، مرتبط کردن اجرای «پروژههای آبی» با «سایتهای موشکی زیرزمینی» بیش از آنکه بهرهای در واقعیت داشته باشد با منطق توجیه حملات احتمالی آینده به زیرساختهای آبی ایران تهیه و تنظیم شده است؛ زیرساختهایی که بهصورت مستقیم بر زندگی روزمره مردم، امنیت انرژی و تأمین آب ارتباط دارد. واکنش تهران اما از تغییر قواعد بازدارندگی در برابر تهدید حمله به زیرساختهای ایران حکایت دارد. در این چارچوب هم بود که محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس طی پستی در فضای مجازی هر سد، بندر یا نیروگاهی را که در نزدیکی یک پایگاه آمریکایی یا اسرائیلی قرار دارد مشمول چنین کاربرد دوگانهای دانست؛ تهدیدی که نشاندهنده عزم ایران برای «واکنش متقابل بازدارنده» به هرگونه حمله به اهداف زیرساختی است.
گزارش نیویورک تایمز چه بود؟
گسترش چشمگیر سدها و پروژههای انتقال آب در سراسر ایران، بهویژه در مناطقی که ظاهرا نیازی به چنین تأسیساتی ندارند عجیب است.
پاسخ این معما را میتوان در حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به سایتهای مخفی موشکی ایران جست. بسیاری از این حملات در همان مناطقی رخ دادهاند که پروژههای آبی در آنها ساخته شده است.
احتمال دارد پروژههای آبی با هدف پشتیبانی از توسعه توان نظامی ایران اجرا شده باشند.
استقرار تأسیسات نظامی گسترده و پیشرفته در نزدیکی سدها که میتوانند منابع پایدار آب و برق را تأمین کنند، از نظر منطقی قابلتوجیه است.
نکته ویژه
صنم ماحوزی، از نویسندگان این گزارش پس از واکنشها طی پستی در فضای مجازی نوشت: شواهد قطعی درباره همپوشانی برخی از پروژههای آبی و تأسیسات نظامی وجود ندارد اما پرسشهایی جدی مطرح است.
نیکآهنگ کوثر، کارشناس محیطزیست فعال در رسانههای ضدانقلاب که دراین گزارش از او نیز نقلقولهایی مطرح شده، طی واکنشی نوشت: با هرگونه حمله به زیرساختهای غیرنظامی مخالفم، فارغ از اینکه چهکسی دست به حمله بزند یا چه دلیلی برای آن مطرح کند. هیچ گزارش، تحقیق یا افشاگریای موضعم را تغییر نمیدهد.
واکنشها به یک ادعای عجیب
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس:
در حال زمینهچینی برای دور بعدی حملات به زیرساختهای غیرنظامی هستند. «کارشناسان» آنها به نیویورک تایمز میگویند: «سدهای نزدیک به سایتهای موشکی ایران، کاربری دوگانه (نظامی-غیرنظامی) دارند.»
بسیار خب، قانون جدید: هر سد، بندر یا نیروگاهی که در نزدیکی یک پایگاه آمریکایی یا اسرائیلی قرار دارد دارای کاربری دوگانه است. ما فقط منطق خودتان را به همان شکل و بدون دخل و تصرف بهکار میبریم.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امورخارجه:
این ادعاهای بیاساس نمونه دیگری از کارزار مغرضانه برای تولید تبلیغات و ساختن بهانههای امنیتی با هدف توجیه حمله به زیرساختهای حیاتی کشور است.
معرفی نزدیکی جغرافیایی زیرساختهای غیرنظامی به تأسیسات نظامی بهعنوان مبنایی برای مشروعیت بخشیدن به هدف قرار دادن آنها نه استدلالی معتبر است و نه ادعایی مستند، بلکه مغالطهای شوم برای مشروعیتبخشی به حملات علیه زیرساختهای غیرنظامی و عادیسازی نقضهای فاحش حقوق بینالملل بشردوستانه است.
کاوه مدنی، مدیر مؤسسه آب، محیطزیست و سلامت دانشگاه سازمان ملل متحد:
گزارش نیویورک تایمز روایتی تقلیلگرایانه و جنجالبرانگیز است.
گمانهزنی مدرک نیست. نزدیکی مکانی بهمعنای رابطه علت و معلولی نیست.
حتی کسانی که به ایران حمله کردند نیز چنین ادعایی درباره ارتباط سدها با موشکها مطرح نکردهاند.
این شیوه روایت «روزنامهنگاری غیرمسئولانه» است و ممکن است پیامدهای خطرناکی برای زیرساختهای غیرنظامی آب داشته باشد.
نیویورک تایمز باید بهتر از این عمل کند.
مصطفی نجفی، تحلیلگر مسائل بینالملل:
گزارش هدفمند و غیرانسانی نیویورکتایمز دستکم 2هدف را دنبال میکند:
مشروعیتزدایی داخلی: القای این گزاره که بخشی از بحران آب کشور نتیجه اولویت دادن به پروژهها و توانمندیهای نظامی است.
زمینهسازی برای حمله به زیرساختهای حیاتی: آمادهسازی افکار عمومی بینالمللی و عادیسازی حمله احتمالی به زیرساختهای حیاتی آب، ازجمله سدها و تأسیسات آبی با پیامدهایی فاجعهبار برای غیرنظامیان و هدف قرار دادن امنیت انسانی و ثبات اجتماعی ایران.
عیسی بزرگزاده، سخنگوی صنعت آب:
آنچه منتشر شده بهجای آنکه گزارشی مستند باشد، سراسر فرضیهپردازی است و به اذعان خود گزارش، در حد گمانهزنی باقی میماند.
ادعای مصرف بالای آب توسط تأسیسات نظامی از نظر کمّی کاملا نادرست است. کل مصرف آب بخش صنعت کشور برای همه انواع صنایع، حدود ۳میلیارد مترمکعب است که کمتر از ۴درصد کل مصرف آب کشور است.
نیما شکری، استاد دانشگاه صنعتی هامبورگ (نیویورک تایمز در گزارش خود به اظهارات و مشاهدههای شکری ارجاع داده است):
میخواهم موضعم را درباره گزارش اخیر نیویورک تایمز درباره سدسازی در ایران روشن کنم. نزدیکی سدها به اهداف نظامی دلیل ساخت آن سدها را اثبات نمیکند و حمله به آنها را هم توجیه نمیکند.
اسفندیار باتمانقلیچ، بنیانگذار اندیشکده بریتانیایی «بورس و بازار»:
گزارش نیویورک تایمز «سردرگمکننده» است.
از بیش از ۵۰۰سد بزرگ ایران کمتر از ۵۰سد توربین تولید برق دارند. بررسی این آمار ساده است. این فرضیه که ایران صدها سد ساخته تا برق تأسیسات نظامیاش را تأمین کند با این آمار جور درنمیآید.
سرزمینهای اشغالی
هدف: دیگانیا
کاربری: سد
منطقه: کیبوتص دگانیا آلف در شمال سرزمینهای اشغالی
نکته: در نزدیکی پایگاه هوایی راهبردی رامات داوید
هدف: تأسیسات یروحام
کاربری: سد
منطقه: جنوب سرزمینهای اشغالی
نکته: در محدوده پایگاههای جنوبی رژیمصهیونیستی، ازجمله پایگاههای هوایی «نواتیم» و «رامون»
هدف: تأسیسات سورک
کاربری: آب شیرینکن
منطقه: در ۱۵کیلومتری جنوب تلآویو
نکته: در نزدیکی پایگاه هوایی پایگاه «پالماخیم» و پایگاه بزرگ لجستیکی و پشتیبانی کمپ «ییگال یادین»
هدف: تأسیسات حدیره
کاربری: نیروگاه و آب شیرینکن (از بزرگترین و مهمترین تأسیسات مربوطه در سرزمینهای اشغالی)
منطقه: شمال تلآویو در ساحل مدیترانه
نکته: در محدوده پایگاه هوایی «عین شمر» و همچنین پایگاه «گلیلوت»، مقر اصلی سازمان ضداطلاعات ارتش اسرائیل، موسوم به «آمان» و محل اصلی «واحد ۸۲۰۰» مسئول اطلاعات و سایبری آمان
هدف: تأسیسات اشکلون
کاربری: آب شیرین کن (با ظرفیتی حدود 330هزار مترمکعب در روز)
منطقه: جنوب سرزمینهای اشغالی، منطقه صنعتی جنوبی اشکلون در ساحل مدیترانه
نکته: در محدوده پایگاههای نظامی مهمی از جمله پایگاه دریایی اشدود و پایگاه نظامی نیتسانیم
امارات
هدف: تأسیسات حتا
کاربری: سد برقابی
منطقه: جنوبشرقی شهر دوبی
نکته: در نزدیکی پایگاه هوایی الظفره و پایگاه هوایی المنهاد
هدف: تأسیسات الرافسه
کاربری: سد
منطقه: شارجه
نکته: در محدوده پایگاه هوایی الظفره
هدف: تأسیسات الطویله
کاربری: یکی از بزرگترین آبشیرینکنها
منطقه: ابوظبی
نکته: در محدوده پایگاه هوایی الظفره
اردن
هدف: تأسیسات عقبه
کاربری: نیروگاه و آبشیرینکن
منطقه: بندر عقبه در جنوب اردن
نکته: نزدیک به کمپ تیتین در سواحل خلیج عقبه، پایگاه تفنگداران آمریکایی
هدف: تأسیسات السمرا
کاربری: نیروگاه سیکل ترکیبی
منطقه: شمال شرق امان، پایتخت اردن
نکته: در نزدیکی پایگاه برج 22
هدف: تأسیسات ملک طلال
کاربری: سد
منطقه: استان بلقاء در شمالغربی اردن
نکته: در نزدیکی پایگاه هوایی ملک حسین
هدف: تأسیسات الموجب
کاربری: سد آبی
منطقه: استان مادبا در مرکز اردن
نکته: نزدیک به پایگاه هوایی موفق السلطی
قطر
هدف: تأسیسات امالحول
کاربری: نیروگاه و آبشیرینکن
منطقه: جنوب دوحه
نکته: در نزدیکی پایگاه هوایی العدید
هدف: تأسیسات رأس لفان / رأس قرطاس
کاربری: نیروگاه و آبشیرینکن
منطقه: استان الخور
نکته: در نزدیکی پایگاه هوایی العدید
هدف: تأسیسات رأس ابوفنطاس
کاربری: نیروگاه و آبشیرینکن
منطقه: 10کیلومتری دوحه، نزدیک شهر الوکره
نکته: محدوده پایگاه هوایی العدید
عربستان
هدف: تأسیسات رأس الخیر
کاربری: نیروگاه و آبشیرینکن
منطقه: ساحل شرقی عربستان
نکته: در محدوده پایگاه هوایی شاهزاده سلطان
هدف: تأسیسات دره نجران
کاربری: سد قوسی
منطقه: جنوبغربی عربستان
نکته: در نزدیکی پایگاه «خمیس مشیط»، مورد استفاده نیروهای آمریکایی
هدف: تأسیسات جبیل
کاربری: آبشیرینکن
منطقه: شهر جبیل در شرق عربستان
نکته: در نزدیکی پایگاه «ظهران»، مورد استفاده نیروهای آمریکایی
هدف: تأسیسات شعیبا
کاربری: یکی از آبشیرینکنهای عربستان
منطقه: در 90کیلومتری جنوب شهر جده
نکته: در محدوده مرکز پشتیبانی لجستیکی ارتش آمریکا در نزدیکی بندر ینبع
کویت
هدف: تأسیسات الزور
کاربری: نیروگاه و آبشیرینکن
منطقه: جنوب کویت
نکته: نزدیک به کمپ عریفجان
هدف: تأسیسات شعیبه
کاربری: نیروگاه و آبشیرینکن
منطقه: جنوب شهر کویت
نکته: نزدیک به کمپ عریفجان
بحرین
هدف: تأسیسات الدور
کاربری: نیروگاه و آبشیرینکن
منطقه: جنوب بحرین
نکته: نزدیک به پایگاه پشتیبانی دریایی ناوگان پنجم آمریکا
هدف: رأس ابوجورجور
کاربری: تأسیسات آبشیرینکن
منطقه: منطقه الرفاع در ساحل شرقی بحرین
نکته: در محدوده پایگاه بالگردی الرفاع بحرین
هدف: تأسیسات الحد
کاربری: تأسیسات آب و برق
منطقه: منطقه الحد در شرق جزیره محرق
نکته: نزدیک به تأسیسات و منافع اقتصادی و نظامی آمریکا در بحرین
هدف: تأسیسات ستره
کاربری: تأسیسات آب و برق
منطقه: منطقه ستره در جنوبشرقی شهر منامه
نکته: نزدیک به پایگاه پشتیبانی دریایی ناوگان پنجم آمریکا