چطور کبد سالم داشته باشیم؟

آرش نهاوندی؛ روزنامه‌نگار

امروزه موارد ابتلا به بیماری کبد چرب در میان افرادی که الکل هم مصرف نمی‌کنند، به‌طور فزاینده‌ای مشاهده می‌شود. در این مطلب به عادت‌های روزمره‌ای اشاره می‌کنیم که اجتناب از آنها می‌تواند به پیشگیری از بیماری کبد چرب کمک کند.
  دیر شام‌خوردن: شام دیرهنگام خودبه‌خود مضر نیست، اما خوردن منظم وعده‌های غذایی حجیم نزدیک به زمان خواب می‌تواند با پرخوری، میان‌وعده‌های مکرر و زمانبندی نامنظم وعده‌های غذایی همراه باشد. وعده‌های غذایی سنگین، دسرهای شیرین و کربوهیدرات‌های تصفیه‌شده می‌توانند به دریافت انرژی اضافی و تجمع چربی در کبد کمک کنند. خوردن یک شام متعادل و اختصاص دادن زمانی قبل از خواب می‌تواند به ایجاد یک روال سالم‌تر کمک کند.
  نشستن طولانی: دوره‌های طولانی عدم‌فعالیت می‌تواند بر حساسیت به انسولین و نحوه‌ مدیریت گلوکز و چربی توسط بدن تأثیر بگذارد. این موضوع مهم است زیرا مقاومت به انسولین می‌تواند کبد را به ذخیره‌ چربی بیشتر تشویق کند. کاهش زمان نشستن با پیاده‌روی‌های کوتاه، استراحت‌های کوتاه در حالت ایستاده یا حرکت بین کارها می‌تواند کمک کند.
  خواب ناکافی: کم‌خوابی مداوم می‌تواند موجب اختلال در اشتها، تنظیم قندخون (گلوکز) و سایر فرایندهای متابولیک شود؛ وضعیتی که می‌تواند با بیماری کبد چرب همراه باشد. نگرانی اصلی مربوط به تکرار الگوی استراحت ناکافی است. برای اکثر بزرگسالان، داشتن 7تا9ساعت خواب در هر شب، نقطه شروع مناسبی محسوب می‌شود.
  وزن کم به‌معنای کبد سالم نیست: برخی افراد، ممکن است با وجود داشتن شاخص توده بدنی (BMI)  طبیعی، مقادیر بیشتری چربی در اطراف اندام‌های داخلی خود داشته باشند. این نوع چربی(چربی احشایی) از نظر متابولیکی فعال است و با مقاومت به انسولین و افزایش خطر ابتلا به بیماری‌های متابولیک ارتباط دارد.

چه چیزی به کبد کمک می‌کند؟
نکته امیدوارکننده این است که بیماری کبد چرب در مراحل اولیه، اغلب با ایجاد تغییرات پایدار در سبک زندگی قابل بهبود است. افراد مبتلا به دیابت، کلسترول بالا، چاقی شکمی یا سایر عوامل خطر متابولیک، باید در مورد ارزیابی وضعیت کبد با یک متخصص یا کارشناس حوزه سلامت مشورت کنند. داشتن وزن طبیعی و عدم‌مصرف الکل، به‌معنای نبود بیماری نیست؛ ضمن اینکه همه افراد به انجام آزمایش‌های غربالگری یکسانی نیاز ندارند.