گزارش
عقبنشینی گردوغبار از ایران
بارش‌های اخیر در ایران و کشورهای همسایه، کانونهای داخلی و خارجی گردوغبار را آرام‌تر می‌کند
مجید‌جباری | روزنامه‌نگار
ایران در محاصره حدود ۲۷۰میلیون هکتار کانون خارجی گردوغبار قرار دارد و در داخل کشور نیز نزدیک به ۱۰میلیون هکتار کانون بحرانی غبارخیز شناسایی شده است. بارش‌های اخیر در ایران و کشورهای همسایه و پیش‌بینی ادامه بارندگی‌‌ها شرایط نسبتا بهتری را برای مناطق تحت تاثیر ترسیم کرده و به نظر می‌رسد امسال گردوغبار کمتری از کانونهای انتشار به سمت شهرهای کشور روانه شود. هرچند به گفته کارشناسان، این شرایط موقت است و بازگشت خشکسالی، کانونهای گردوغبار را فعال خواهد کرد.
خبر خوب برای غرب ایران
یک دکترای آب و هواشناسی در گفت‌وگو با همشهری اظهار می‌کند: کانونهای گردوغبار ایران مناطقی از سوریه و عراق، شبه‌جزیره عربستان، آسیای میانه، بخش‌هایی از شمال و جنوب دریای کاسپین، جنوب جمهوری آذربایجان و داخل را در بر می‌گیرند. در سال‌های گذشته، توده‌های گردوغبار برخاسته از مناطق خارجی در غرب کشور، بارها استان‌های غربی را درگیر و در برخی موارد ریزگردها تا مرکز کشور و تهران پیشروی کرده‌اند. نیما فرید مجتهدی با اشاره به بارندگی‌های مناسب در این مناطق تاکید می‌کند: شرایط امسال برای کاهش گردوغبار ورودی از غرب بهتر از سال‌های گذشته خواهد بود. بارش‌های سوریه و عراق می‌تواند بر فعالیت کانونهای گردوغبار اثر مثبت بگذارد و میزان ورود گردوخاک از این مسیر به ایران را کاهش دهد. او ادامه می‌دهد: تصاویر سیلاب در دیرالزور سوریه نیز از همین منظر اهمیت دارد. بارندگی‌های اخیر در این منطقه پس از سال‌‌ها خشکی، علاوه بر جاری‌شدن آب در بخش‌هایی از اراضی، موجب مرطوب‌شدن خاک شده است. مرطوب‌ماندن سطح زمین می‌تواند از انتشار ذرات خاک و انتقال آن با جریان باد جلوگیری کند. بنابراین غرب ایران امسال از نظر ورود گردوغبار فرامرزی چشم‌‌انداز امیدوارکننده‌‌تری دارد. فرید مجتهدی با بیان اینکه همه کانونهای خارجی شرایط یکسانی ندارند، می‌گوید: برای مثال در آسیای میانه هنوز بارندگی قابل توجهی ثبت نشده. در شبه‌جزیره عربستان نیز باید منتظر آغاز و تداوم بارش‌های فصلی ماند.
کاهش موقت انتشار گردوغبار
در کنار بهبود شرایط کانونهای خارجی، بارندگی‌های اخیر در داخل ایران نیز می‌تواند از فعالیت برخی کانونهای گردوغبار بکاهد. خشک‌شدن تالابها، رودخانه‌ها و منابع آب سطحی در سال‌های گذشته بخش‌هایی از کشور را به کانونهای مستعد خیزش گردوغبار تبدیل کرده بود، اما حالا آبگیری دوباره تعدادی از این منابع آبی، شرایط متفاوتی ایجاد کرده است. یک کارشناس محیط‌زیست و مدیرکل اسبق محیط‌زیست استان تهران با اشاره به نقش بارندگی‌‌ها در کاهش گردوغبار می‌گوید: یکی از دلایل مواجهه ایران با کانونهای داخلی و فرامرزی گردوغبار، خشک‌شدن منابع آب سطحی مانند تالابها و رودخانه‌ها بوده است. بارش‌های اخیر توانسته تعدادی از این تالابها و رودخانه‌ها را تا حدودی احیا کند و درنتیجه حرکت ریزگردها در برخی کانونهای داخلی و خارجی را به‌صورت موقت کاهش دهد.
محمدهادی حیدرزاده در گفت‌وگو با همشهری تصریح می‌کند: بیشترین تاثیر بارندگی‌های اخیر بر کانونهای داخلی گردوغبار در شمال و شمال‌غرب کشور بوده است. در این مناطق، بهبود وضعیت منابع آبی و آبگیری تالابها می‌تواند از ظرفیت تولید و انتشار گردوغبار بکاهد. دریاچه ارومیه نیز یکی از مهم‌ترین نمونه‌ها در این زمینه است. این دریاچه که در سال‌های گذشته با عقبنشینی آب و گسترش خشکی در معرض تبدیل‌شدن به کانون گردوغبار نمکی قرار گرفته بود، با بارندگی‌های اخیر و بهبود وضعیت آبگیری شرایط بهتری پیدا کرده است.
نیما فرید مجتهدی:
بارش‌های سوریه و عراق می‌تواند بر فعالیت کانونهای گردوغبار اثر مثبت بگذارد و میزان ورود گردوخاک از این مسیر‌به ایران را کاهش دهد
محمدهادی حیدرزاده:
بارش‌های اخیر توانسته تعدادی از تالابها و رودخانه‌ها را تا حدودی احیا کند و درنتیجه حرکت ریزگردها در برخی کانونهای داخلی و خارجی را به‌صورت موقت کاهش دهد
