2 چهره، یک دشمنی؛‌ دمکرات‌ها و جمهوری‌خواهان در مواجهه با ایران

علیرضا نادعلی؛سخنگوی شورای اسلامی شهر تهران

تحولات سیاسی آمریکا و جابه‌جایی قدرت میان 2حزب اصلی این کشور، همواره این پرسش را پیش روی تحلیلگران قرار می‌دهد که آیا تغییر دولت و ترکیب کنگره و سنا می‌تواند به تغییر رویکرد واشنگتن در قبال جمهوری اسلامی ایران منجر شود؟ به‌ویژه اکنون که پس از یکی از مهم‌ترین رویارویی‌های تاریخ جمهوری اسلامی با آمریکا، تحولات سیاسی داخلی این کشور نیز وارد مرحله تازه‌ای شده است.
واقعیت این است که نباید در تحلیل سیاست آمریکا گرفتار تفاوت‌های ظاهری دمکرات‌ها و جمهوری‌خواهان شد. هردو حزب، با وجود تفاوت در ادبیات سیاسی، روش‌های اجرایی و شیوه مواجهه با ایران، در یک نقطه اشتراک دارند: مخالفت با استقلال و اقتدار جمهوری اسلامی و تلاش برای تغییر رفتار یا تضعیف ساختار سیاسی آن.
جمهوری‌خواهان، به‌ویژه در دوره ترامپ، عموماً رویکردی آشکار، پرشتاب و مبتنی بر فشار حداکثری، تهدید نظامی و تقابل مستقیم را دنبال کرده‌اند. جنگ مستقیم آمریکا با ایران و شهادت رهبرانقلاب، آیت‌الله خامنه‌ای، ازجمله تلخ‌ترین و سنگین‌ترین هزینه‌هایی است که در این دوره به کشور تحمیل شده است.
اما نباید تصور کرد که دمکرات‌ها لزوماً رویکردی کم‌هزینه‌تر یا دوستانه‌تر دارند. تفاوت اصلی در شیوه اعمال فشار است، نه در ماهیت راهبرد. دمکرات‌ها معمولاً از مسیرهای تدریجی‌تر، پیچیده‌تر و بعضاً پنهان‌تر وارد میدان می‌شوند؛ از فشارهای اقتصادی و دیپلماتیک گرفته تا بهره‌گیری از ابزارهای فرهنگی، اجتماعی و سیاسی. تجربه برجام، تحریم‌های دوره دولت‌های دمکرات و تلاش برای تأثیرگذاری بر مناسبات اجتماعی و شکاف‌های داخلی، نمونه‌هایی از این رویکرد است.
حتی می‌توان گفت برخی از آسیب‌های ناشی از این سیاست‌ها، به‌دلیل ماهیت تدریجی و غیرمستقیم‌شان، آثار عمیق‌تری بر انسجام اجتماعی، اعتماد عمومی و مناسبات میان مردم و حاکمیت ما برجای گذاشته‌اند؛ آسیب‌هایی که برخلاف یک حمله نظامی، همیشه به‌سادگی قابل مشاهده و اندازه‌گیری نیستند.
در این میان، نباید از نقش ساختارهای قدرتمند لابی حامی اسرائیل و جریان‌های صهیونیستی در سیاستگذاری آمریکا غافل شد. بسیاری از نامزدهای انتخاباتی آمریکا، پیش از رسیدن به قدرت، از پرهیز از جنگ، کاهش مداخلات خارجی به‌ویژه رژیم صهیونیستی و اولویت‌دادن به مسائل اقتصادی مردم آمریکا سخن می‌گویند؛ اما پس از استقرار در قدرت، در موارد متعدد، سیاست‌هایی همسو با مطالبات و منافع این جریان‌ها را پیش می‌برند. تجربه دولت‌های کلینتون، اوباما و ترامپ، با وجود تفاوت‌هایشان، مؤید استمرار بخش مهمی از این جهت‌گیری است. بنابراین، مسئله اصلی برای جمهوری اسلامی ایران، دمکرات یا جمهوری‌خواه بودن رئیس‌جمهور و اکثریت کنگره آمریکا نیست. ما با یک راهبرد مستمر مواجهیم که گاه با چهره‌ای خشن و نظامی و گاه با ظاهری دیپلماتیک، فرهنگی و تدریجی ظاهر می‌شود. شناخت این واقعیت و حفظ انسجام ملی، هوشیاری اجتماعی و تقویت پیوند میان مردم و حاکمیت، مهم‌ترین ضرورت ما در مواجهه با هردو چهره این دشمنی است.