وقتی هوش مصنوعی رأی میسازد
انتشار گسترده محتواهای هدفمند در اینترنت میتواند پاسخ چتباتها را تحتتأثیر قرار دهد
ساسان شادمان منفرد | روزنامهنگار
برنامه دانستنیها در تلویزیون اینترنتی همشهری، این هفته به موضوع تأثیرگذاری بر افکار عمومی از طریق چتباتهای هوشمصنوعی، بهویژه در انتخابات میاندورهای۲۰۲۶ آمریکا، اختصاص داشت. در این برنامه، محمدحسین شفیعآبادی، استاد دانشگاه و کارشناس هوشمصنوعی، درباره دستکاری اطلاعات، سوگیری الگوریتمها، اعتماد به پاسخهای هوشمصنوعی و ضرورت افزایش سواد دیجیتال توضیح داد.
راهی برای تأثیرگذاری بر انتخابات
محور اصلی گفتوگو، گزارش رویترز درباره تلاش برخی نامزدهای انتخاباتی آمریکا برای تأثیرگذاری بر پاسخ چتباتها بود. انتشار گسترده محتوای هدفمند در اینترنت میتواند پاسخ ابزارهایی مانند چتجیپیتی، جمینای و کلود را تحتتأثیر قرار دهد. شفیعآبادی 2 مسیر اصلی را برای جهتدهی به پاسخهای هوشمصنوعی معرفی کرد:
دستکاری دادهها: انتشار گسترده اطلاعات نادرست یا جهتدار در منابع اینترنتی
دستکاری مدلها: تغییر ساختار یا آموزش مدلهای هوشمصنوعی برای تولید پاسخهای مطلوب
روش نخست سادهتر و در دسترستر است؛ هرچند مدلهای جدیدتر تلاش میکنند تأثیر تکرار مصنوعی اطلاعات را کاهش دهند.

میتوان به پاسخ چتباتها اعتماد کرد؟
همچنان احتمال تولید پاسخهای نادرست، منابع غیرواقعی و تحلیلهای سوگیرانه وجود دارد.
پاسخ متفاوت چتباتها به پرسشهای یکسان میتواند ناشی از تفاوت در مدلها، منابع اطلاعاتی و شیوه پردازش دادهها باشد.
تهدیدهای سایبری و ضرورت آموزش عمومی
بخش دیگری از گفتوگو به توانایی عاملهای هوشمند در اجرای عملیات پیچیده سایبری اختصاص یافت. بهگفته کارشناس برنامه، فعالیت مستمر و قدرت پردازشی این ابزارها میتواند تهدیدهای امنیتی تازهای ایجاد کند. جمعبندی برنامه بر یک ضرورت اساسی تأکید داشت: توسعه سواد هوشمصنوعی در جامعه. شفیعآبادی خواستار برنامهریزی نهادهای آموزشی و حاکمیتی برای آموزش عمومی شد و تأکید کرد که کاربران
باید ضمن بهرهگیری از قابلیتهای هوشمصنوعی، نگاه انتقادی خود را حفظ کنند و صحت اطلاعات دریافتی را بسنجند.
مهمترین توصیهها درباره پاسخهای هوشمصنوعی
بررسی منابع و ارجاعات ارائهشده توسط هوشمصنوعی
مقایسه پاسخها با منابع معتبر و مستقل
پرهیز از اعتماد مطلق به یک چتبات
استفاده از هوش مصنوعی بهعنوان دستیار، نه جایگزین دانش تخصصی
آینده تبلیغات سیاسی و عاملهای هوشمند
در بخشی از برنامه دانستنیها، به آماری مبنی بر مراجعه حدود ۲۵ درصد از رأیدهندگان آمریکایی به چتباتها به منظور کسب اطلاعات بیشتر درباره انتخابات اشاره شد. شفیعآبادی پیشبینی کرد که این روند گسترش پیدا کند و در آینده، عاملهای هوشمند بتوانند نقش فعالتری در تبلیغات سیاسی ایفا کنند؛ ابزارهایی که با میلیونها کاربر ارتباط برقرار میکنند و ممکن است در مقاطع انتخاباتی به سمت حمایت از نامزد مشخصی
جهتدهی شوند.