مترو در ایستگاه تحریم نماند

 مهدی اسماعیل‌پور | روزنامه‌نگار

با وجود جنگ، تحریم و محاصره، پروژه‌های متعدد شبکه متروی تهران نه‌تنها متوقف نشده‌اند، بلکه به‌سرعت درحال پیشرفت و تکمیل‌اند، آن هم در شرایطی که اجرای هریک نیازمند ارز و هزینه زیادی است. پایانه آزادگان و خط11 مترو یکی از این پروژه‌هاست که اهمیت زیادی دارد. رضا محمدنژاد، مدیرعامل شرکت متروی تهران از عملیات ساخت این خط و پایانه آزادگان بازدید کرد و از نزدیک در جریان آخرین وضعیت این ابرپروژه حمل‌ونقلی پایتخت قرار گرفت.

اجرای عملیات زیر سایه جنگ و تحریم 
اولین مقصد بازدید پروژه پایانه و پارکینگ آزادگان در خط3 متروی تهران است. این کارگاه در مجاورت بزرگراه آزادگان و انتهای خیابان فیض‌آبادی قرار دارد و از آن به‌عنوان یکی از مهم‌ترین زیرساخت‌های متروی پایتخت نام برده می‌شود، چون علاوه بر شبکه متروی تهران روی خط متروی اقماری تهران-اسلامشهر هم تأثیرگذار است و پس از تکمیل به محلی برای توقف، بررسی‌های دوره‌ای و نوسازی واگن‌های مترو تبدیل می‌شود. این پروژه آبان1399 آغاز شد، اما در تمام این سال‌ها پیشرفت کمی داشت، تا جایی که پیشرفتش تا تیرماه1404 حدود15 درصد بود. اما این روزها همه سخت مشغول کارند و حتی در طول جنگ 40روزه هم پروژه فعال بود و حمله‌ها و موشکباران دشمن هم نتوانست چراغ کارگاه عمرانی را خاموش کند. در سایه همین فعالیت‌ها پیشرفت پروژه به 50درصد رسیده است.

آغاز ساخت آخرین خط متروی تهران 
مقصد بعدی کارگاه احداث خط11 متروی تهران است که در مجاورت بیمارستان کودکان حکیم در محدوده یافت‌آباد قرار دارد. بعد از خطوط 8، 9 و 10 اکنون عملیات ساخت این خط هم به‌عنوان یکی از 4خط جدید متروی تهران آغاز شده و در مرحله تجهیز کارگاه است. در همین راستا ماشین‌آلات سنگین در حال حفاری یک رمپ در عمق زمین هستند. کمی آن‌طرف‌تر ساخت ایستگاه بیمارستان حکیم به‌عنوان نخستین ایستگاه خط11 آغاز شده و مقدمات کار در حال انجام است. این خط قرار است در 3بخش غربی، شرقی و میانی ساخته شود و به‌گفته مجریان طرح تکمیل بخش میانی حدود 3سال‌ونیم زمان می‌برد و با تامین بموقع منابع مالی در 4سال آینده تهران شاهد نخستین بهره‌برداری از خط11 خواهیم بود.

مشخصات 
پایانه و پارکینگ آزادگان
موقعیت: خط3 متروی تهران 
ظرفیت کلی: 46رام قطار
نحوه اجرا: در 2فاز (فاز اول حداقل 23رام) 
آغاز پروژه: آبان 1399
ادامه پروژه با پیمانکار جدید: تیرماه1404
میزان پیشرفت ساختمانی: 50درصد 
زمان بهره‌برداری: فاز اول تا پایان سال (در صورت تامین بموقع منابع مالی)

46 رام قطار ظرفیت پایانه متروی آزادگان درصورت بهره‌برداری است

50 درصد میزان پیشرفت پروژه پایانه متروی آزادگان است

مشخصات خط11 مترو
طول خط: 33.5کیلومتر
تعداد ایستگاه: 21
ابتدا:چیتگر 
انتها:سه راه تقی آباد
نحوه اجرا: در 3فاز 
فاز اول: قطعه غربی به طول 11.5کیلومتر
فاز دوم: قطعه میانی به طول 12کیلومتر
فاز سوم: قطعه شرقی به طول 10کیلومتر
زمان نخستین بهره‌برداری: 4سال آینده در فاز میانی

مسئولان چه گفتند
کاهش سرفاصله حرکت قطارها با ساخت پایانه آزادگان 
رضا محمدنژاد، مدیرعامل شرکت متروی تهران و حومه:

یکی از نقاط ضعف ما در شبکه متروی تهران، کمبود فضاهای تعمیراتی و پارکینگی است. ساخت پایانه آزادگان به‌صورت جهادی به‌سرعت در حال اجراست و به مراحل پایانی خودش نزدیک می‌شود. با تکمیل این پروژه، فضای مناسب برای پارک و تعمیر 46رام قطار مترو ایجاد خواهد شد و درنتیجه شاهد افزایش سرعت نوسازی قطارها و بیشترشدن تعداد قطارهای فعال در شبکه متروی تهران و کاهش سرفاصله حرکت قطارها خواهیم بود. پروژه بعدی خط11 متروی تهران است. ازجمله ویژگی‌های خط11 پوشش‌دادن مناطق محروم یا کم‌برخوردار از شبکه مترو در جنوب تهران است. خط11 به‌همراه خطوط8و9 رینگ داخلی و پیرامونی متروی تهران را تکمیل می‌کند. از دیگر ویژگی‌های این خط پوشش‌دادن مسافرانی است که از شهرهای اقماری تهران ازجمله کرج، شهریار، قم، ورامین و... وارد تهران می‌شوند. این موضوع می‌تواند باعث کاهش تعداد خودروهای ورودی به شهر تهران و کمترشدن ترافیک و کاهش آلودگی هوای پایتخت شود.

اجرای خط11 در 3قطعه 
حسین نصرآزادانی، مجری خط11 متروی تهران:

ساخت خط11 مترو به طول 33/5 کیلومتر در 3بخش اجرا می‌شود. به‌دلیل امکان بهره‌برداری سریع‌تر با توجه به همجواری با خط3متروی تهران، اجرای قطعه میانی در اولویت قرار گرفت. قطعه میانی به طول 12کیلومتر و با 8ایستگاه از میدان مرکزی میوه‌وتره‌بار تا میدان ایثار است. قطعه دوم یا همان قطعه غربی به طول 11/5کیلومتر از چیتگر تا میدان ایثار ادامه دارد. حفاری قطعه سوم یا همان بخش شرقی خط11 هم به طول ‌10کیلومتر به‌صورت مکانیزه از میدان میوه‌وتره‌بار مرکزی تا سه‌راه تقی‌آباد اجرا خواهد شد. طراحی و ساخت قطعه میانی از ایستگاه بیمارستان کودکان حکیم آغاز شده و درحال اجراست. پیش‌بینی می‌شود بخش میانی خط11 حدود 4سال دیگر به بهره‌برداری برسد.‌

پیشرفت چشمگیر پروژه در کمتر از یک‌سال 
احسان دباغ، مجری پایانه آزادگان:

هرخط مترو  برای تعمیرات و بازرسی‌های روزانه، ماهانه و سالانه قطارها باید یک یا 2پایانه و پارکینگ داشته باشد. پایانه‌های مترو در مواردی از قبیل کاهش سرفاصله حرکت، جلوگیری از تأخیر، ایمنی، سلامت و... قطارهای مترو تأثیرگذارند. خط3 متروی تهران با وجود اینکه حدود 10سال از بهره‌برداری آن می‌گذرد، فاقد پایانه است. شهرداری تهران در این دوره از مدیریت شهری در کنار ساخت مسیر و ایستگاه‌های جدید درحال تکمیل نواقص و ایجاد زیرساخت‌های لازم در شبکه متروی تهران است. پروژه پایانه آزادگان حدود 5سال قبل آغاز شد، اما پیمانکار در این مدت پیشرفت بسیار کمی داشت. از آبان‌ماه سال گذشته که اجرای پروژه به قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیا واگذار شده است، با وجود جنگ و دیگر مشکلات اکنون پروژه به پیشرفت ساختمانی 50درصد رسیده و با رسیدن به پیشرفت 75درصد قابل بهره‌برداری است. فاز نخست پایانه درصورت تامین بموقع منابع مالی تا پایان سال به بهره‌برداری می‌رسد.