هزار و یک شب، این بار با طعمی تلختر
«داستان شب هزار و دوم» روایتی از عشق، قدرت و سرنوشت در جهان یوزف روت است.
گاهی یک شب اضافه کافی است تا افسانهای قدیمی چهرهای تازه پیدا کند؛ چهرهای که پشت شکوه و خیالانگیزی خود از تنهایی، میل، قدرت و سرنوشت انسان حرف میزند. «داستان شب هزارودوم» نوشته یوزف روت، نویسنده نامدار اتریشی اثری است که با الهام از فضای افسانههای شرقی خواننده را به جهانی میبرد که در آن مرز میان افسون و واقعیت و خواستههای فردی و مناسبات قدرت چندان روشن نیست.
یوزف روت در این اثر از ظرفیت خیال و قصهگویی بهره میگیرد تا تصویری از انسان و جامعه ترسیم کند؛ تصویری که در آن آدمها همیشه آنگونه که میخواهند زندگی نمیکنند و گاه درست در لحظهای که گمان میکنند سرنوشت را به اختیار خود درآوردهاند، با پیامد انتخابهایشان روبهرو میشوند. عنوان کتاب ذهن را بهسوی «هزارویک شب» و قصههای شهرزاد میبرد؛ همان جهانی که در آن روایتکردن راهی برای بهتعویقانداختن مرگ و گشودن دریچهای به امکانهای تازه است. اما اینجا قرار نیست صرفاً با بازگویی افسانهای آشنا روبهرو شویم؛ روت از این فضای داستانی برای پرداختن به پیچیدگیهای روابط انسانی و تناقضهای زندگی استفاده میکند.
در جهان داستانی روت جذابیت روایت تنها به حوادث و موقعیتهای غیرمنتظره محدود نمیشود. آنچه به داستان عمق میبخشد، نگاه نویسنده به آدمهایی است که میان آرزوهایشان و واقعیتهای بیرونی گرفتار میشوند. میل به خوشبختی، وسوسه برخورداری از قدرت و جستوجوی عشق، در کنار محدودیتهایی قرار میگیرند که جامعه و موقعیت اجتماعی بر زندگی افراد تحمیل میکنند. از همین رو، قصه در کنار وجه خیالانگیز خود بستری برای تأمل درباره انتخاب، مسئولیت و بهای خواستههای انسانی فراهم میآورد.روت که در آثارش به سرنوشت فرد در دل تحولات اجتماعی و سیاسی توجه دارد، در این کتاب نیز خواننده را به فراتررفتن از ظاهر ماجرا دعوت میکند. فضای شرقی و حالوهوای افسانهای اثر فرصتی برای طرح پرسشهایی فراهم میآورد که محدود به زمان و مکان خاصی نیستند: آیا رسیدن به آرزوها الزاماً به خوشبختی میانجامد؟ قدرت تا کجا میتواند زندگی انسان را دگرگون کند؟ و آیا میتوان از پیامد تصمیمهایی که گرفتهایم، گریخت؟
نشر ماهی این رمان 216صفحهای را با ترجمه علیاصغر حداد به بهای 675هزار تومان منتشر کرده است.