گزارش
پس چی شد احمق؟
مهلت ۱۴ روزه وزیر خزانه‌داری آمریکا به پایان رسید اما خبری از فروپاشی اقتصاد ایران نشد
گروه سیاسی
آمریکا در تازه‌ترین مرحله فشار اقتصادی علیه ایران، با اعلام طرحی موسوم به «عملیات طرد اقتصادی»، به‌دنبال قطع شریان‌های مالی و تجاری ایران و افزایش فشار بر کشورهایی است که با تهران مبادله می‌کنند. اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا مدعی شده بود اقتصاد ایران در بازه‌ای حدود 2هفته‌ای فروخواهد پاشید. در همین فضا، عبدالناصر همتی، رئیس‌کل بانک مرکزی ایران، روز ۱۶ مهر در واکنشی طعنه‌آمیز به بسنت گفت: «3روز بیشتر وقت نداری»؛ اشاره‌ای به روزهای باقیمانده از مهلت ادعایی وزیر خزانه‌داری آمریکا برای فروپاشی اقتصاد ایران. این خط‌ونشان کشیدن‌های متوهمان آمریکایی‌ها مسبوق به سابقه است. بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی، جان‌بولتون، مشاور امنیت ملی دوره اول ترامپ، دیوید بارنیا، رئیس پیشین موساد، لن‌خودورکوفسکی، مقام پیشین وزارت خارجه آمریکا و ده‌ها متوهم دیگر به تعبیر رهبر شهید خوراک مار و مور می‌شوند اما جمهوری اسلامی همچنان ایستاده و خواهد ایستاد.
تک و پاتک‌های تهران و واشنگتن
بسنت و وعده فروپاشی اقتصاد ایران در 2هفته
اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، در ۲۷ سپتامبر ۲۰۲۶ مدعی شد اقتصاد ایران احتمالاً ظرف 2هفته فروخواهد پاشید. او با اشاره به محدودیت صادرات نفت ایران و محموله‌های باقیمانده در مسیر چین، ادعا کرد که تهران به‌زودی چیزی برای مبادله با جهان نخواهد داشت. این اظهارات در چارچوب فشار اقتصادی واشنگتن بر ایران مطرح شد.
3 روز وقت داری
عبدالناصر همتی، رئیس‌کل بانک مرکزی ایران، در ۶ اکتبر در واکنش به پیش‌بینی بسنت گفت فقط 3روز از مهلت 2هفته‌ای ادعاشده باقی مانده است. او با اشاره به ادامه فعالیت‌های اقتصادی کشور، تأکید کرد که پیش‌بینی فروپاشی محقق نخواهد شد. این پاسخ، جدال لفظی دو طرف را از سطح تهدیدهای اقتصادی به نوعی شمارش معکوس رسانه‌ای کشاند.
خیالتان راحت باشد
علی مدنی‌زاده، وزیر اقتصاد هم گفت: سالیان سال است که می‌گویند 2هفته دیگر یا یک‌ماه دیگر اقتصاد ایران منهدم می‌شود و فروپاشی اتفاق می‌افتد؛ قطعا این اتفاقات رخ نمی‌دهد، خیالتان راحت باشد.
بی‌اعتبار مثل اسکات بسنت
محسن رضایی، دبیر شورای‌عالی امنیت ملی نیز تأکید کرد که ادعا‌ها و پیش‌بینی‌های واهی بسنت از همان ابتدا هیچ‌گونه اعتباری نداشتند. تاریخ‌مصرف تبلیغات اخیر او نیز به همان کوتاهی خواهد بود.
حرف‌هایی که منطق عقلی ندارد
محمد اتابک، وزیر صمت نیز تصریح کرد: حرف‌هایی که اسکات بسنت علیه ایران می‌زند منطق عقلی ندارد. در اوایل جنگ 12روزه مدتی که می‌گفتند کمتر بود و از 2روز سخن می‌گفتند.
ایران ارز کافی در اختیار دارد
پیش‌تر، در اول سپتامبر، همتی در پاسخ به اظهارات بسنت درباره شکست اقتصادی ایران گفته بود کشور ارز کافی در اختیار دارد و بانک مرکزی آماده است برای آرام‌کردن بازار ارز تا 2میلیارد دلار تزریق کند. او در عین حال اذعان کرد که شرایط اقتصادی و مدیریت معیشت دشوار شده، اما تأکید کرد که فروپاشی اقتصادی رخ نداده و رخ نخواهد داد.
آمریکا در جنگ اقتصادی هم شکست خواهد خورد
محسن رضایی، دبیر شورای‌عالی امنیت ملی کشورمان در پیامی خطاب به مقام‌های آمریکایی، پیش‌بینی‌های بسنت را فاقد اعتبار خواند و نوشت: شما جنگ نظامی را باختید؛ در جنگ اقتصادی هم شکست خواهید خورد.
احمق‌های درجه‌یک!
ایران 40سالگی انقلاب را نخواهد دید
جان‌بولتون، مشاور امنیت ملی پیشین دونالد ترامپ در تیر 1396در گردهمایی سازمان تروریستی منافقین در پاریس گفت که سیاست آمریکا باید به‌گونه‌ای باشد که انقلاب ایران به چهلمین سالگرد خود نرسد.همزمان با برگزاری چهلمین سالگرد انقلاب اسلامی، بولتون بار دیگر جمهوری اسلامی را به شکست و ناکامی متهم کرد و گفت ایران سالگردهای زیادی برای جشن‌گرفتن نخواهد داشت.
دونالد ترامپ؛ پایان جمهوری اسلامی ظرف 2 تا 3ماه
در مهر ۱۳۹۷، رهبر شهید در جمع شمار زیادی از بسیجیان فرمودند: «اخیرا شنیده‌ام که رئیس‌جمهور آمریکا به بعضی از سران اروپایی گفته که شما دوسه‌ماه صبر کنید، بعد از دوسه‌ماه کلک جمهوری اسلامی کنده خواهد شد... بنده به یاد این شعر عامیانه افتادم که: شتر در خواب بیند پنبه‌دانه، گهی لف‌لف خورد گه دانه‌دانه.»
فشار حداکثری برای تغییر رفتار ایران
مایک پمپئو، وزیر خارجه دولت اول ترامپ مرداد ۱۳۹۸ اعلام کرد کارزار فشار حداکثری واشنگتن، اقتصاد ایران را تضعیف می‌کند و هدف آن محروم‌کردن حکومت ایران از منابع مالی و واداشتن تهران به پذیرش توافقی جدید است.در مقابل، رهبر شهید در مواضع خود درباره تحریم‌ها فرمودند که اقتصاد ایران می‌تواند فشارهای آمریکا را پشت‌سر بگذارد و راه مقابله با تحریم‌ها را تقویت تولید داخلی و کاهش وابستگی دانستند.
سال بعد، همین موقع، تهران
رودی جولیانی، شهردار پیشین نیویورک و وکیل شخصی ترامپ در گردهمایی مخالفان جمهوری اسلامی در پاریس 7سال پیش گفته بود پایان حکومت ایران به‌واسطه انزوای اقتصادی قابل مشاهده شده و وعده داد سال بعد این گردهمایی در تهران برگزار شود. او همچنین استدلال کرد که وقتی بزرگ‌ترین قدرت اقتصادی جهان با ایران تجارت نکند، حکومت فروخواهد پاشید. وعده برگزاری گردهمایی در تهران در سال بعد محقق نشد.
خواب سقوط ایران
بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل در اول جنگ تحمیلی سوم مدعی شده بود که بنیان‌های جمهوری اسلامی ترک برداشته و جمهوری اسلامی سرانجام سقوط خواهد کرد. او همچنین مدعی شد اقدامات اسرائیل شرایط سقوط آینده حکومت را فراهم کرده است. با این حال، رسانه تایمزآواسرائیل برخلاف نتانیاهو تصریح کرد که ایران پس از جنگ اخیر همچنان پابرجا مانده و خواسته نتانیاهو محقق نشده است.
رؤیایی که محقق نشد
یوسی کوهن، رئیس پیشین موساد در جریان جنگ ایران و اسرائیل خواستار استفاده از فرصت برای «سقوط کامل حکومت» ایران شد. این سخن بیشتر بیان یک هدف و پیشنهاد عملیاتی بود تا پیش‌بینی قطعی زمان سقوط. با باقی‌ماندن حکومت پس از آن جنگ، این هدف در آن مقطع محقق نشد.
پاتک اقتصادی ایران به عملیات «طرد اقتصادی»
محور اول: کسب‌وکارها و صنایع همچنان فعالند
یکی از نشانه‌های تاب‌آوری اقتصادی ایران، ادامه فعالیت واحدهای تولیدی، صنایع و کسب‌وکارها در شرایط دشوار است.بسیاری از بنگاه‌های اقتصادی با محدودیت در تأمین مواداولیه، دشواری نقل‌وانتقال پول و افزایش هزینه‌های تولید روبه‌رو هستند.با این حال، فعالیت اقتصادی در کشور متوقف نشده است. صنایع مختلف همچنان برای تأمین نیاز بازار داخلی تولید می‌کنند و بخشی از بنگاه‌ها نیز به‌دنبال یافتن بازارهای تازه برای محصولات خود هستند.
محور دوم: زنجیره تأمین کالا همچنان برقرار است
در شرایط تحریم، یکی از مهم‌ترین اهداف فشار اقتصادی، دشوارکردن دسترسی مردم به کالاهای ضروری، مواداولیه و تجهیزات مورد نیاز تولید است.با این حال، شبکه تأمین و توزیع کالا در ایران همچنان فعال و پایدار است و واردات، تولید داخلی، انبارداری و حمل‌ونقل در کنار یکدیگر نیازهای بازار را تأمین می‌کنند.
محور سوم: تجارت خارجی و روابط با همسایگان ادامه دارد
برخلاف هدف محدودسازی ارتباط اقتصادی ایران با جهان، تجارت خارجی کشور متوقف نشده است.
ایران همچنان با کشورهای همسایه و شرکای تجاری خود مبادله دارد و از مسیرهای زمینی، دریایی و مرزی برای صادرات محصولات و واردات کالاهای مورد نیاز استفاده می‌کند.کشورهای همسایه به‌دلیل نزدیکی جغرافیایی و ظرفیت‌های حمل‌ونقل و ترانزیت، جایگاه مهمی در این شبکه دارند.
محور چهارم: درآمدهای نفتی و تداوم جریان ارز
نفت همچنان یکی از مهم‌ترین منابع تأمین ارز ایران است و تداوم فروش آن، حتی در شرایط تشدید تحریم‌ها، می‌تواند بخشی از نیازهای ارزی کشور را پوشش دهد.براساس گزارشی که خبرگزاری آناتولی منتشر کرده، طی ۱۱روز منتهی به ۲سپتامبر سال‌جاری میلادی، بیش از یک میلیارد دلار درآمد نفتی به منابع ارزی ایران اضافه شده است.
محور پنجم: طرح «تورم صفر»
در شرایطی که افزایش قیمت کالاهای اساسی فشار مستقیمی بر معیشت خانوارها وارد می‌کند، شهرداری تهران طرحی با عنوان «تورم صفر» را برای عرضه شماری از کالاهای ضروری با قیمت ثابت آغاز کرده است.طبق اعلام شهرداری تهران، قرار است قیمت ۱۲قلم کالای اساسی برای 6ماه ثابت بماند و این کالاها از طریق میادین میوه و تره‌بار، فروشگاه‌های شهروند و بسترهای خرید اینترنتی عرضه شوند.اهمیت این طرح در تلاش برای کاهش هزینه خرید اقلام ضروری و محدودکردن نقش واسطه‌هاست.
محور ششم: بازار ارز و تلاش برای مهار نوسانات
ثبات بازار ارز یکی از مؤلفه‌های مهم تاب‌آوری اقتصادی است و بانک مرکزی با مدیریت عرضه ارز و استفاده از منابع در دسترس، برای کاهش نوسانات و ایجاد آرامش در بازار تلاش می‌کند.
چندی پیش بانک مرکزی در اطلاعیه‌ای، از عرضه یک میلیارد دلار ارز به بازار خبر داد و در عین حال افزود که هر ایرانی می‌تواند ۱۰هزار دلار بخرد.علاوه بر این، بانک مرکزی با همراهی دستگاه قضا درصدد انضباط‌بخشی به بازار است.دادستانی تهران اخیرا به ضابطان قضایی دستور داد با انجام کار دقیق اطلاعاتی و میدانی عوامل اخلال در بازار ارز، اعم از عوامل میدانی و فضای مجازی را شناسایی کنند و ضمن معرفی به مراجع قضایی مورد برخورد جدی و قانونی قرار دهند.
عبدالناصر همتی، رئیس‌کل بانک مرکزی نیز تأکید کرد که این نهاد براساس اختیارات قانونی خود، برای مدیریت و ساماندهی بازار ارز هر اقدامی را که ضروری باشد قاطعانه انجام خواهد داد.
