چنار ۲۵۰۰ساله در روستای کیذقان
محمود مولایی؛ روزنامهنگار
در میان کوههای جنوب سبزوار، روستایی کوچک قرار دارد که بخشی از گذشته خود را در قامت یک چنار کهنسال حفظ کرده است. کیذقان، از روستاهای بخش ششتمد، درختی دارد که قدمت آن حدود ۲۵۰۰سال تخمین زده شده است؛ چناری که در کنار جریان آب قرار گرفته و بنا بر روایتهای محلی، قرنهاست بخشی از سیمای طبیعی و زندگی روستا را شکل داده است. محمد عبداللهزاده ثانی، یکی از باستانشناسان سبزوار، با توجه به روایتهای کتاب «تاریخ بیهق» اثر علیابن زید بیهقی که در قرن ششم هجری قمری نوشته شده، از چنار کیذقان یاد کرده و آن را در شمار کهنسالترین موجودات زنده خراسان دانسته است. یکی از اهالی روستای کیذقان با اشاره به پیشینه تاریخی این روستا به همشهری میگوید: «کیذقان از روستاهای قدیمی منطقه است و بهدلیل موقعیت جغرافیایی خاص خود، پیشینه سکونت طولانی دارد. این روستا در میان 2عارضه طبیعی و کوه واقع شده و از گذشته بهدلیل برخورداری از سایه مناسب و منابع آب، شرایط مطلوبی برای سکونت داشته است.» جواد محمدی درباره چنار کهنسال روستا میگوید: «عمر این درخت حدود ۲۵۰۰سال تخمین زده شده است. این درخت ویژگی قابلتوجهی دارد و آن تفاوت محسوس دما زیر سایه آن با محیط اطراف است. در اوج گرمای تابستان، دمای زیر سایه چنار نسبت به محدودهای در فاصله حدود ۱۰متری، ممکن است حدود 5 تا ۶ درجه تفاوت داشته باشد. دلیل این موضوع نیز وجود نهر آبی در کنار درخت است که از سالهای دور جریان داشته و رشد و بقای درخت نیز به قرار گرفتن آن در کنار این نهر مرتبط است.» او با بیان اینکه این درخت حدود ۶متر قطر، ۲۰ تا ۲۲ متر ارتفاع و محیط ۲۸ متری دارد، عنوان میکند: «این چنار در ضلع جنوبی استخر عمومی روستای کیذقان قرار گرفته و طول سایهانداز چنار در طلوع و غروب بیش از ۲۰۰ متر و در ظهر بین ۱۰ تا ۲۰ متر است. برای احاطه کامل تنه درخت، دستکم ۱۰ نفر باید در کنار درخت قرار بگیرند و با باز کردن دستهایشان حلقهای کامل دور آن ایجاد کنند.»