میراث
نقش‌های ۹هزار ساله میرملاس
محمود مولایی؛ روزنامه‌نگار
9هزار سال، نزدیک‌ترین برآورد احتمالی برای قدمت نقاشی‌هایی است که بر صخره‌های میرملاس لرستان باقی مانده‌اند؛ تصاویری از انسان‌ها، حیوانات و نقش‌های هندسی که بخشی از میراث تصویری پیشاتاریخی ایران را شکل می‌دهند و هنوز تاریخ‌گذاری مستقیم نشده‌اند. این نقش‌ها در غارها و پناهگاه‌های صخره‌ای اطراف کوهدشت روایتی خاموش از زندگی انسان در هزاران سال پیش را پیش روی گردشگران و علاقه‌مندان به میراث فرهنگی می‌گذارند.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی لرستان با بیان اینکه این آثار در دهه ۱۳۴۰ خورشیدی از سوی مردم محلی به مدیرکل وقت فرهنگ و هنر معرفی و موضوع بلافاصله به مرکز باستان‌شناسی اطلاع داده شد، به همشهری می‌گوید: «نخستین بازدید علمی از این نقاشی‌ها توسط کلر گاف، باستان‌شناس انگلیسی به همراه حمید ایزدپناه، پژوهشگر و لرستان‌شناس انجام شد.» عطا حسن‌پور که خود باستان‌شناس است، توضیح می‌دهد: «چند سال بعد از آن پروفسور مک‌برنی، باستان‌شناس دانشگاه کمبریج که پیش‌تر در خراسان مشغول پژوهش بود، به لرستان آمد و در محوطه‌های میرملاس و هومیان به کاوش پرداخت. این مطالعات به شناخت بیشتر انسان پیش از تاریخ در منطقه کمک کرد.» او با اشاره به یافته‌های محوطه هومیان عنوان می‌کند: «روی بخشی از استخوان به‌دست‌آمده از لایه نخست این محوطه، آزمایش اورانیوم انجام و قدمت آن حدود ۱۴۸ هزار سال تعیین شد. این تاریخ‌گذاری مربوط به استخوان است و ارتباط مستقیمی با نقاشی‌های میرملاس ندارد.» مدیرکل میراث فرهنگی لرستان درباره قدمت نقاشی‌ها تأکید می‌کند: «تاکنون تاریخ‌گذاری مستقیمی روی خود نقاشی‌های میرملاس انجام نشده است. با این حال، قطعه‌ای از صخره دارای نقاشی از بالا سقوط کرده و در لایه‌ای مربوط به دوره نوسنگی کشف شده است. بر این اساس، نزدیک‌ترین تاریخ احتمالی برای این نقاشی‌ها حدود ۹ هزار سال است اما برای تعیین قدمت قطعی آنها به آزمایش‌های مستقیم نیاز است.»
عطا حسن‌پور درباره ویژگی این آثار توضیح می‌دهد: «نقاشی‌ها با رنگ‌های قرمز و سیاه ترسیم شده‌اند و برخی از آنها حالت تجریدی و برخی دیگر شکل‌هایی شبیه نقش‌های کلیشه‌ای دارند. تصاویر گوزن یا مارال نیز در میان آنها دیده می‌شود. رنگ قرمز احتمالا از خاک سرخ منطقه تهیه شده و استفاده از چربی حیوانات و شیره درختانی مانند پسته وحشی و بنه توانسته به ماندگاری رنگ‌ها کمک کند.»
در همینه زمینه :
