جایی برای عبور از روزهای سخت سرطان

مریم سرخوش | روزنامه‌نگار 

برای بیماران مبتلا به سرطان، هزینه‌های درمان شاید از خود درمان مهم‌تر باشد، آن‌هم زمانی که توانایی پرداخت نداشته باشند و اتفاق تلخ ترک درمان برایشان رقم بخورد. البته که تلاش متولیان نظام سلامت،‌پوشش خدمات درمانی این بیماران است و بر این اساس تاکنون ذیل صندوق بیماری‌های سخت و صعب‌العلاج یا همین اقدام جدید وزارت بهداشت درباره درمان رایگان سرطان سینه در زنان، تلاش‌هایی صورت گرفته اما این گروه بیماران همیشه با مشکلات زیادی دست و پنجه نرم می‌کنند؛ از داروهای گران و کمیاب گرفته تا هزینه رفت‌وآمد از شهرهای دور و البته شرایطی که  بیمار مجبور شود برای تصویربرداری تخصصی به یک مرکز، برای آزمایش ژنتیک به مرکزی دیگر و برای دریافت دارو یا ادامه درمان به بیمارستان دیگری مراجعه کند. به همین دلیل دسترسی به مراکز بیمارستانی‌ای که بتوانند این خدمات درمانی را با مدیریت هزینه‌ها و کاهش پرداخت رقم بزنند، اهمیت زیادی دارد؛ درست مثل بیمارستان تخصصی و فوق‌تخصصی برکت که بخش قابل‌توجهی از این مسیر را در یک مجموعه متمرکز کرده است؛ از تشخیص و غربالگری تا تصویربرداری، آزمایش‌های تخصصی، جراحی، شیمی‌درمانی و رادیوتراپی و حتی همراه‌سرایی که هزینه‌های بسیار پایینی برای دهک‌های اقتصادی پایین دارد. گزارش میدانی همشهری از این مرکز درمانی را به بهانه ماه اکتبر، ماه آگاهی‌رسانی سرطان بخوانید.
وقتی سرطان، زندگی را از مسیر خارج می‌کند
سمانه سرباز، معاون درمان بیمارستان برکت و متخصص رادیوانکولوژی در این‌باره به همشهری می‌گوید: نمی‌توان از ابتلا به سرطان به‌طور کامل پیشگیری کرد و حتی با سبک زندگی سالم نیز تنها می‌توان بخشی از خطر ابتلا را کاهش داد. به‌گفته او، برای همه سرطان‌ها غربالگری تعریف نشده و غربالگری برای سرطان‌هایی مانند دهانه رحم، پستان، پروستات و کولورکتال انجام می‌شود. در بیمارستان برکت نیز کلینیک غربالگری فعال است و خدماتی مانند ماموگرافی و پاپ‌اسمیر و مشاوره ژنتیک ارائه می‌شود اما برای بیماری که نتیجه غربالگری یا معاینه‌اش نیاز به بررسی بیشتر داشته باشد، مسیر به همین‌جا ختم نمی‌شود و امکان انجام بخشی از بررسی‌ها و درمان‌های بعدی در همین مجموعه وجود دارد.

از تصویربرداری تا انتخاب روش درمان
در درمان سرطان، تصویربرداری فقط برای پیداکردن یک توده نیست. پزشک باید بداند بیماری در چه مرحله‌ای قرار دارد، چه قسمت‌هایی را درگیر کرده و بیمار برای چه روش درمانی‌ای مناسب است. آیدین تقی‌لو، متخصص رادیولوژی و مسئول بخش تصویربرداری و پت‌اسکن بیمارستان، در این‌باره توضیح می‌دهد: در این بخش خدماتی مانند سی‌تی‌اسکن، ام‌آر‌آی، ماموگرافی، سونوگرافی، تراکم استخوان و پت‌اسکن ارائه می‌شود. دقت تصویربرداری در مواردی مانند برنامه‌ریزی رادیوتراپی اهمیت زیادی دارد و در برخی بررسی‌ها امکان تصویربرداری با برش‌های یک‌میلی‌متری وجود دارد.

تشخیص دقیق، تغییر مسیر درمان 
بخشی از مسیر درمان سرطان به آزمایش‌های تخصصی و در برخی موارد بررسی‌های ژنتیک مربوط است. رجبی، مسئول آزمایشگاه بیمارستان، می‌گوید: در بخش ژنتیک از فناوری توالی‌یابی نسل آینده استفاده می‌شود که امکان بررسی تعداد زیادی از ژن‌ها را در مدت کوتاهی فراهم می‌کند. به‌گفته او، در بیماران مبتلا به سرطان، نتایج این آزمایش‌ها می‌تواند اطلاعاتی درباره تغییرات ژنتیک مرتبط با بیماری در اختیار پزشک قرار دهد و در انتخاب روش یا داروی مناسب مؤثر باشد. البته این آزمایش‌ها فقط به سرطان محدود نیست و در بیماری‌های ژنتیک دیگری مانند تالاسمی و هموفیلی نیز کاربرد دارد.

ساعت‌هایی که با شیمی‌درمانی می‌گذرد
بخش دیگری از این مسیر، شیمی‌درمانی است؛ درمانی که برای بسیاری از بیماران به جلسات متعدد و مراجعه‌های مکرر نیاز دارد. مرجان نصیری، سرپرستار بخش شیمی‌درمانی، در این‌باره عنوان می‌کند: این بخش ۱۶ تخت سرپایی دارد و روزانه حدود ۳۰ تا ۳۵ بیمار پذیرش می‌شوند. بیشتر بیماران پس از دریافت درمان، نیاز به بستری شبانه ندارند و بسته به نوع درمان، طی ۲ تا ۶ ساعت خدمات خود را دریافت می‌کنند. درصورت بروز عوارض دارویی نیز امکان انتقال بیمار به اورژانس یا بخش بستری وجود دارد.

دغدغه هزینه‌هایی که درمانی نیستند 
برای خانواده بیمار، هزینه درمان یکی از بخش‌های سنگین این مسیر است؛ هزینه‌ای که فقط به دارو محدود نمی‌شود و آزمایش، تصویربرداری، جراحی، رادیوتراپی، رفت‌وآمد و اقامت را هم شامل می‌شود. مسئولان بیمارستان می‌گویند این مرکز با بیمه‌های پایه و تأمین اجتماعی و بسیاری از بیمه‌های تکمیلی همکاری دارد و تخفیف‌هایی نیز براساس شرایط اقتصادی بیماران درنظر گرفته می‌شود. این حمایت‌ها، به‌ویژه در درمان‌هایی که هزینه بالاتری دارند، می‌تواند بخشی از فشار مالی خانواده‌ها را کاهش دهد. اما مسئله هزینه فقط به مبلغ پرداختی بیمارستان محدود نیست. بیماری که از شهری دیگر برای درمان می‌آید، باید هزینه رفت‌وآمد و اقامت را نیز بپردازد؛ هزینه‌ای که اگر درمان هفته‌ها یا ماه‌ها طول بکشد، می‌تواند به یک فشار جدی تبدیل شود. اینجاست که همراه‌سرا اهمیت پیدا می‌کند که در ضلع جنوبی بیمارستان احداث شده است. هزینه اقامت هم براساس شرایط اقتصادی بیماران تعیین می‌شود و بیماران کم‌برخوردار هزینه کمتری پرداخت می‌کنند. برای بیماری که باید چندین جلسه درمان را پشت سر بگذارد، نزدیک‌بودن محل اقامت به بیمارستان می‌تواند رفت‌وآمدهای مکرر را کاهش دهد و بخشی از هزینه و خستگی خانواده را کم کند.