سنگاپور برای کتابخوانی پول میدهد
سنگاپور در طرحی برای تقویت عادت مطالعه به شهروندانی که گوشی هوشمند را کنار بگذارند و کتاب بخوانند، پاداش نقدی میدهد. در این برنامه، افراد با ثبت ۵۰جلسه مطالعه ۱۵دقیقهای، روزانه یک نوبت، یک دلار سنگاپور دریافت میکنند؛ مبلغی ناچیز که هدف آن ایجاد عادت مطالعه است.
این طرح بر پایه یافتههای علوم رفتاری طراحی شده است. پژوهشگران معتقدند پاداشهای کوچک میتوانند فاصله میان «تصمیم به مطالعه» و «شروع مطالعه» را از میان بردارند و بهتدریج یک رفتار روزانه را به عادت تبدیل کنند. لوری باریله، اقتصاددان دانشگاه وارویک، بر اهمیت تکرار روزانه در شکلگیری رفتارهای پایدار تأکید دارد.با این حال، استفاده از مشوق مالی برای کتابخوانی موافقان و منتقدانی دارد. جاناتان هایت، نویسنده «نسل مضطرب»، معتقد است مشوقها، بهویژه برای کودکان و نوجوانان، میتواند در آغاز یک رفتار نقش مهمی داشته باشند؛ اما اگر انگیزه مالی جای لذت واقعی مطالعه را بگیرد، ممکن است با حذف پاداش، عادت نیز از بین برود. بنابراین پرسش اصلی این است که آیا شهروندان پس از پایان پرداختها همچنان به خواندن ادامه خواهند داد؟ایوو ولائف، استاد روانشناسی رفتاری دانشگاه ملی سنگاپور، معتقد است ارزش روانی پاداش لزوما با ارزش مالی آن متناسب نیست. یک دلار سنگاپور در این برنامه بیشتر از آنکه دستمزد باشد، «ماشه رفتاری» است. ثبت جلسات مطالعه و مشاهده پیشرفت میتواند نوعی بازخورد ایجاد کند؛ شبیه سازوکارهای بازیوارسازی که افراد را به ادامه یک فعالیت تشویق میکنند.کیتی میلکمن، استاد مدرسه وارتون دانشگاه پنسیلوانیا نیز جوایز کوچک را پلی میان نیت و عمل میداند. هایت برای سنجش دقیقتر اثر این سیاست پیشنهاد کرده است گروههای مختلف با مشوقهای متفاوت، از پول نقد و کتاب رایگان گرفته تا امتیاز رقابتی، با یک گروه کنترل مقایسه شوند.پرسش نهایی این است که آیا ورود پول به عرصه کتابخوانی از ارزش مطالعه کم میکند؟ طرفداران این طرح میگویند وقتی برای آموزش و ایجاد عادتهای مفید اجتماعی هزینه میشود، استفاده از مشوقهای کوچک برای بازگرداندن کتاب به زندگی روزمره نیز میتواند قابل دفاع باشد.پرداخت پول به شهروندان برای کتاب خواندن، اگرچه در نگاه اول ایدهای کمسابقه به نظر میرسد، اما استفاده از مشوق برای تقویت عادت مطالعه در کشورهای مختلف سابقه دارد. تفاوت در این است که این مشوقها همیشه به شکل پرداخت مستقیم پول نیستند. در قزاقستان نیز در سال ۲۰۲۶ یک ماراتن ملی کتابخوانی با عنوان «ملت خواننده» برگزار شده که شرکتکنندگان باید ۱۵ کتاب از فهرست تعیینشده را مطالعه و درباره آنها نظر کوتاه ارائه میکردند؛ برندگان هم جوایز نقدی دریافت کردند.در بریتانیا نیز دولت در سال ۲۰۲۶ بودجهای برای تقویت کتابخانههای عمومی و برنامههای مرتبط با «سال ملی خواندن» اختصاص داده است. این نمونهها نشان میدهند سیاستهای ترویج مطالعه میتوانند از جایزه و رقابت گرفته تا سرمایهگذاری در کتابخانهها و دسترسی به کتاب را دربر بگیرند. تجربه سنگاپور، با تبدیل مطالعه روزانه به یک فعالیت امتیازی و قابل تبدیل به پول، شکل متفاوتی از همین رویکرد است.