پروازهای خارجی ایران برقرار است

احمد میر خدایی | روزنامه‌نگار

از 2 هفته پیش که آمریکایی‌ها تحریم هوایی ایران را کلید زدند کشورهای مختلف این تصمیم آمریکا را به چالش کشیدند؛ دستوری که از سه‌شنبه‌شب اجرایی شد و چین بزرگ‌ترین نه را در این زمینه به آمریکا گفت.‌ به گزارش همشهری، اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا 2هفته پیش دستور این وزارتخانه مبنی بر توقف فعالیت جهانی شرکت‌های هواپیمایی ایران و تحریم فرود و دریافت خدمات آنها در فرودگاه‌های خارجی را اعلام کرد. طبق این دستور کشورهایی که پذیرای هواپیماهای مسافری ایران باشند یا به آنها خدمات ارائه دهند، خود را در کنار ایران قرار داده‌اند و با جریمه سنگین آمریکا مواجه خواهند بود.

تحریم به‌اضافه یک
در 47سال گذشته آمریکا از اعمال هیچ تحریمی علیه ایران رویگردان نبوده و صنعت هوایی را از همان نخستین سال‌های انقلاب تحت تحریم‌های سختگیرانه قرار داد که البته کارکرد اغلب آنها فقط بالاتر بردن هزینه ایران و سخت‌تر کردن زندگی ایرانیان بود.
آمریکا در دوره جدید و پس از شکست در پیشبرد اهداف جنگ 40روزه، آخرین تیرهای تحریم خود را روانه ایران کرد. اول محاصره دریایی و حمله به شناورهای ایرانی یا منسوب به ایران را در دستور کار قرار داد و بعد به تهدید صرافی‌ها و مؤسسات مالی همکار با ایران پرداخت. درنهایت، وقتی راه به‌ جایی نبرد و هر تحریمش با راه جایگزین خنثی شد، تحریم پذیرش هواپیماهای ایرانی در فرودگاه‌های خارجی را به راه انداخت تا یک تحریم دیگر به 47سال تحریم ظالمانه علیه ایران اضافه کرده باشد.
البته ایران در این مورد فقط به دور زدن تحریم بسنده نکرده و در ادامه نبرد متقابل با آمریکا به تحریم‌کنندگان هشدار داده است. سرلشکر محسن رضایی، دبیر شورای‌عالی امنیت ملی اعلام کرد: اگر کشورهای همسایه با آمریکا همسو شوند و از پروازهای ایران جلوگیری کنند، فرودگاه‌های آنها قادر به فعالیت نخواهند بود.

چرا تحریم هواپیمایی؟
سهم حمل‌ونقل هوایی از تجارت خارجی و انتقال کالا در ایران تقریبا هیچ است و صنعت هواپیمایی ایران با سختکوشی بسیار خود را وقف خدمت‌رسانی به مردم و مسافران کرده است، مگر در موارد استثنایی مانند جنگ 40روزه که بخشی از واردات دارو و مواداولیه دارویی با هواپیما وارد کشور شد.‌در این وضعیت، سؤال بزرگ در مقابل دستور وزارت خزانه‌داری آمریکا برای تحریم هواپیماهای مسافری ایران این است که هدف آمریکا از این کار چیست و دقیقا چه بخش یا افرادی را هدف قرار داده است؟‌به‌نظر می‌رسد مقامات آمریکایی نیز می‌دانند که آسیب این تحریم مستقیما به مردم عادی ایران اصابت می‌کند و آن را برای رسیدن به 3 هدف عمده اجرا می‌کنند؛ اول ناکارآمد جلوه دادن دولت و حاکمیت ایران در خدمت‌رسانی به مردم که می‌تواند با توقف کل پروازهای خارجی نمود پیدا کند، دوم ناراضی کردن مردم و تشویق آنها به اعتراضات خیابانی و سوم، ضعیف جلوه دادن ایران در چشم سایر کشورها به‌خصوص کشورهایی که رابطه نزدیکی با آن دارند.

پروازهای خارجی ادامه دارد
بررسی داده‌های فلایت رادار نشان می‌دهد باوجود تحریم‌های آمریکا پرواز هواپیماهای ایرانی به کشورهای تایلند، امارات، ترکیه، آذربایجان و افغانستان همچنان برقرار است.‌شبکه آمریکایی بلومبرگ نیز طی گزارشی با واکاوی اطلاعات وبگاه رهگیری پروازها Flightradar24 بی‌توجهی کشورهای مستقل به تحریم‌های آمریکا را تأیید کرده است. خبرگزاری فرانسه نیز با استناد به همین داده‌ها نوشته است: در همان روزی که واشنگتن تهدید کرد شرکت‌های هواپیمایی ایران را «متوقف» می‌کند، یک فروند هواپیمای ایرانی در گوانگ‌ژو چین به زمین نشست.

رد تحریم آمریکا ‌
سخنگوی وزارت امور خارجه چین در واکنش به تحریم اعلامی آمریکا علیه شرکت‌های هواپیمایی ایران گفت: پکن با تحریم‌های یکجانبه و غیرقانونی علیه تهران مخالف است.
همچنین پروازهای ایرانی به مقصد یا از مبدأ فرودگاه نجف نیز طبق جدول‌های از پیش تعیین‌شده و بدون هیچ مشکلی در حال انجام است. یک مقام آگاه در فرودگاه نجف به تسنیم گفته است که فرودگاه نجف هیچ دستوری از سوی دولت عراق یا سازمان هوانوردی کشوری مبنی بر توقف پروازهای ایرانی دریافت نکرده و پروازها طبق جدول‌های مقرر ادامه دارد.
شرکت هواپیمایی ایران ایر «هما» نیز اعلام کرده است تاکنون هیچ ابلاغیه یا دستورالعمل رسمی از سوی سازمان‌های هواپیمایی کشوری ترکیه، جمهوری آذربایجان و عراق مبنی بر توقف یا تعلیق پروازهای این شرکت واصل نشده است.