سر کلاس نوستالژی

فاطمه عباسی| روزنامه نگار

امروز با به‌صدا درآمدن زنگ اول مهر، خیابان‌ها دوباره روی دور تند هیاهوی دانش‌آموزان افتاد. اما پشت این تصویر مدرن امروزی از کلاس‌های هوشمند، تخته‌های وایت‌برد و کوله‌پشتی‌های رنگارنگ، تاریخچه‌ای طولانی و پرخاطره نفس می‌کشد؛ قصه‌ای که از حیاط‌های پردرخت نخستین مدارس نوین در عصر قاجار آغاز می‌شود و تا کلاس‌های شلوغ و پرتراکم دهه60 امتداد می‌یابد. گزارش تصویری پیش رو، تونل زمانی است که ما را یک‌راست می‌برد به روزگار نیمکت‌های چوبی 3نفره، گچ‌های رنگی و بخاری‌های نفتی. قاب‌های سیاه‌وسفیدی که از دل آرشیوها بیرون کشیده‌ایم، نشان می‌دهند پدران و مادران ما چطور در فضایی کاملا متفاوت قد کشیدند و باسواد شدند. اینجا خبری از ژست‌های امروزی نیست. اینجا تصویر بچه‌هایی را می‌بینید با سرهای تراشیده، یقه‌های سفید پارچه‌ای و مدارسی با معماری‌های آجری اصیل که حالا خیلی‌هایشان فقط در عکس‌ها زنده‌اند. از شکوه نخستین بناهای آموزشی تا سادگی صمیمی کلاس‌ها در دهه‌های گذشته، این عکس‌ها شناسنامه مصور آموزش در ایران هستند. به بهانه بازگشایی مدارس، بیایید چند دقیقه‌ای در این حیاط‌های خاطره‌انگیز قدم بزنیم و روزگاری را مرور کنیم که اول مهر، فقط بوی کاغذ کاهی می‌داد.