ژئوپارک قشم،چشمانتظار گردشگران
ژئوپارک جهانی قشم بهگفته مسئولان، آسیب مستقیمی از جنگ ندیده، اما گردشگری این منطقه همچنان در رکود است
محمود مولایی | روزنامه نگار
در هفتههای اخیر مشاهده لکههای نفتی در سواحل جنوبی قشم یکی از مهمترین خبرهای مرتبط با این جزیره بود؛ موضوعی که نگرانیهایی درباره تأثیر آلودگی بر زیستبومهای ساحلی، بهویژه جنگلهای حرا ایجاد کرد. بااینحال، آنطور که مدیر ژئوپارک جهانی قشم تأکید میکند بررسیهای انجامشده تاکنون هیچ آسیب مستقیم و فیزیکی به ژئوسایتها را نشان نداده است. ژئوپارک جهانی قشم که از سال۲۰۰۶ در شبکه جهانی ژئوپارکهای یونسکو قرار گرفت، یکی از مهمترین ظرفیتهای زمینگردشگری ایران محسوب میشود.

بررسیهای مستمر آلودگیای نشان نداده است
در کنار پیامدهای ناشی از جنگ و محدودیتهای تردد، لکههای نفتی مشاهدهشده در سواحل جنوبی قشم در روزهای اخیر نگرانیهایی درباره وضعیت زیستبومهای جزیره و ژئوپارک ایجاد کرد. سواحل جنوبی قشم بخشی از پهنه طبیعی و گردشگری جزیره هستند و آلودگی نفتی میتواند علاوه بر تهدید زیستمحیطی، فعالیتهای اقتصادی جوامع محلی و گردشگری را نیز تحتتأثیر قرار دهد. مدیر ژئوپارک جهانی قشم با اشاره به بازدیدهای حضوری و بررسیهای نیروهای مستقر در ژئوپارک به همشهری میگوید: «طی چندماه گذشته، وضعیت ژئوسایتهای ژئوپارک بهطور مستمر بررسی شده و تاکنون هیچگونه آسیب مستقیم به ژئوسایتها مشاهده نشده است.» سجاد اشگرف درباره وضعیت این لکهها عنوان میکند: «یکی از اتفاقاتی که در روزهای اخیر در رسانهها مورد توجه قرار گرفت، لکههای نفتی در ساحل جنوبی قشم بود. همه نگران تأثیر سوء این لکهها بر زیستبوم و اکوسیستمهای طبیعی جزیره بودند، اما تاکنون تلفات زیستی قابل توجه و خاصی مشاهده نشده است.»
گردشگری آسیب دیده است
آمار حضور گردشگران نشان میدهد، نیمه نخست سال۱۴۰۴، ۱۴۴هزار و ۱۴۱بازدید از ژئوسایتهای ژئوپارک ثبت شده که در میان آنها ۴۷۶گردشگر خارجی بودهاند. دره ستارهها، تنگه چاهکوه، غار نمکدان، دره تندیسها و موزه ژئوپارک پربازدیدترین مقاصد بودهاند. در نوروز1405 هم تا پایان روز ششم فروردین فقط در دره ستارهها و تنگه چاهکوه ۷۵هزار و ۱۵بازدید ثبت شد؛ آماری که نشان میدهد گردشگری نقش مهمی در اقتصاد جزیره و همچنین ساکنان ژئوپارک دارد. مدیر ژئوپارک جهانی قشم هم بر این موضوع تأکید میکند که آثار جنگ تاکنون بیشتر از آسیب فیزیکی، در حوزه اقتصاد گردشگری و جوامع محلی دیده شده است. سجاد اشگرف با بیان اینکه جامعه محلی یکی از ارکان اصلی ژئوپارک جهانی است، میافزاید: «با همت و مشارکت گسترده جامعه محلی، سازمان بنادر و دریانوردی استان هرمزگان و سازمان محیطزیست، تقریباً پاکسازی عمده لکههای نفتی انجام شده است و امیدواریم گردشگری جزیره دوباره رونق بگیرد.»
به امید بازگشت گردشگر
با فروکشکردن محدودیتها، بازگشت گردشگران برای فعالان این حوزه اهمیت ویژهای دارد. از نگاه مدیریت ژئوپارک، حفاظت از میراث طبیعی قشم و رونق اقتصادی جزیره 2موضوع جدا از هم نیستند و تداوم گردشگری میتواند به حفظ نقش جوامع محلی در حفاظت از این میراث کمک کند. مدیر ژئوپارک جهانی قشم درباره برنامههای پیشرو میگوید: «از سوی سازمان منطقه آزاد قشم و معاونت فرهنگی، اجتماعی و گردشگریاین سازمان، برنامهریزیهایی در حال انجام است تا بتوانیم تحولی در حوزه گردشگری و مهمانپذیری جزیره قشم ایجاد کنیم و اقتصاد فعالان این حوزه و تمامی فعالان مرتبط با گردشگری و تردد مسافر و گردشگر با تحول و پویایی همراه شود.» آینده ژئوپارک فقط به سلامت صخرهها و پدیدههای زمینشناسی وابسته نیست؛ بازگشت گردشگر و فعالشدن دوباره اقتصاد جوامع محلی نیز بخشی از مسیر حفاظت از این میراث جهانی است.
یکی از اتفاقاتی که در روزهای اخیر در رسانهها مورد توجه قرار گرفت، لکههای نفتی در ساحل جنوبی قشم بود. همه نگران تأثیر سوء این لکهها بر زیستبوم و اکوسیستمهای طبیعی جزیره بودند، اما تاکنون تلفات زیستی قابل توجه و خاصی مشاهده نشده است