عربستان سعودی نخستینبار، در دهه 1980 بهدلیل درگیریهای ناشی از جنگ 8ساله تحمیلی در خلیجفارس و تنگه هرمز، خطوط لولهای با چندسال زمان برای ساخت و هزینه هنگفت تنها با ظرفیت انتقال 3تا 5میلیون بشکه نفت، احداث کرده بود. چنانچه الان هم عربستان یا هرکشور دیگری بخواهد با هدف دور زدن تنگه هرمز، خط لولهای احداث کند، حدود 200میلیارد دلار هزینه برای آن برآورد شده است. طبق پژوهشهایی که خود اندیشکدههای آمریکایی در طول جنگ اخیر انجام دادند، هزینه انتقال نفت با خطوط لوله، بین 2تا 5برابر هزینه انتقال آن با نفتکشها تمام میشود و برای همین احداث این خطوط لوله که توسط شرکتهای خصوصی انجام میشود و با سایر شرکتها رقابت دارند، مقرون بهصرفه نخواهد بود. همچنین باید به یاد داشت کالاهای حیاتی دیگری غیراز نفت خام، مانند محصولات پتروشیمی، آلومینیوم، هلیوم، کود و اوره از تنگه هرمز عبور میکنند و انتقال آنها از طریق خطوط لوله ممکن نیست. بیشتر مقاصد نفت و سایر محصولات منطقه، کشورهای شرق و جنوب شرقی آسیا هستند و مقاصد اروپایی سهم بسیار کمتری دارند. برای همین این خطوط لوله که همگی به مسیر دریایی سرخ و یا کانال سوئز ختم میشوند، همچنان جایگزین مناسبی برای تنگه هرمز نخواهند بود.
علاوه بر اینها، دریای سرخ هم بهدلیل حضور و اعمال محاصره دریایی توسط انصارالله یمن، کامل امن نخواهد بود.
در نهایت، بهدلیل طولانی بودن و نیاز به داشتن چند ایستگاه پمپ نفت در مسیر این خطوط لوله، هدف قرار دادن آنها از نفتکشها که عرض و طول بهمراتب کمتری دارند، با توان موشکی و پهپادی ایران، بسیار آسانتر خواهد بود.
آیا تنگه هرمز قابل دور زدن است؟
فواد ایزدی، کارشناس روابط بینالملل و استاد دانشگاه در گفتوگو با تلویزیون اینترنتی همشهری
در همینه زمینه :