تمام خطرهای بوتاکس تقلبی

مریم سرخوش | روزنامه‌نگار 

 کشف بیش از ۱۵هزار قلم بوتاکس تقلبی در یک منزل مسکونی در محله زعفرانیه تهران، بار دیگر زنگ خطر بازار زیرزمینی محصولات زیبایی را به‌صدا درآورد. آنطور که سازمان غذا و دارو اعلام کرده، در این خانه علاوه بر ویال‌های بوتاکس، انواع ژل و فیلر تزریقی هم کشف شده که در همان محل بسته‌بندی و برای عرضه به بازار آماده می‌شدند. اما این محصولات تقلبی چگونه سر از مراکز زیبایی درمی‌آورند و چرا استفاده از آنها می‌تواند به بهای جان مصرف‌کننده تمام شود؟ بسیاری تصور می‌کنند بوتاکس فقط یک تزریق ساده برای از بین بردن چین‌وچروک است، درحالی‌که ماده مؤثر آن سمی بسیار قوی است و کوچک‌ترین خطا در کیفیت یا دوز مصرف می‌تواند عوارضی از افتادگی پلک و فلج عضلات تا نارسایی تنفسی و حتی مرگ به‌دنبال داشته باشد؛ نکته‌ای که سیمین ابراهیم‌زاده، متخصص پوست و مو هم به آن اشاره می‌کند و درباره عوارض توزیع این محصولات تقلبی در بازار مصرف نه‌تنها در حوزه خدمات زیبایی که برای مصارف درمانی هم هشدار می‌دهد.

سمی که با دوز مناسب به دارو تبدیل می‌شود
ابراهیم‌زاده می‌گوید: بوتاکس از سمی تولید می‌شود که یک باکتری در شرایط بدون اکسیژن تولید می‌کند. این سم باعث فلج عضلات می‌شود و سال‌ها پیش متخصصان مغز و اعصاب از آن برای درمان برخی بیماری‌های عصبی استفاده می‌کردند و یا برای افرادی که پس از سکته مغزی دچار اسپاسم شدید عضلات می‌شدند و همچنین برای بیماران مبتلا به اسپاسم گردن هم کاربرد داشت. به‌گفته این متخصص پوست، بعدها مشخص شد همین خاصیت فلج‌کنندگی عضلات می‌تواند در کاهش چین‌وچروک صورت نیز مؤثر باشد و به همین دلیل بوتاکس وارد حوزه زیبایی شد. در حال حاضر بیشترین مصرف بوتاکس را در حوزه خدمات زیبایی داریم اما همچنان در درمان بیماری‌هایی مانند میگرن، اسپاسم عضلات گردن و برخی مشکلات عصبی هم کاربرد دارد. به‌گفته ابراهیم‌زاده، مهم‌ترین موضوع درباره بوتاکس مقدار دقیق سم تزریق‌شده است: «اگر بوتاکس با دوز استاندارد و توسط فرد متخصص تزریق شود، معمولا مشکلی ایجاد نمی‌کند.»

بوتاکس ارزان، معامله‌ با جان
به‌گفته این متخصص پوست، مهم‌ترین دلیل رونق بازار بوتاکس‌های تقلبی قیمت پایین‌تر آنهاست. این محصولات با قیمت بسیار پایین‌تر وارد بازار می‌شوند و همین موضوع باعث می‌شود برخی مراکز یا افراد برای جذب مشتری به سراغ آنها بروند. اما این ارزانی هزینه سنگینی برای مصرف‌کننده دارد. این متخصص ابراز تأسف می‌کند که برخی افراد فقط برای سود بیشتر جان انسان‌ها را با عرضه این محصولات تقلبی به خطر می‌اندازند.

خاطره‌ای از عوارض بوتاکس تقلبی
این متخصص پوست به یکی از تجربه‌های خود در مواجهه با افرادی که به‌دلیل تزریق بوتاکس دچار مشکل شده بودند اشاره می‌کند و می‌گوید:« البته نمی‌توانم با قطعیت بگویم این محصولات نمونه‌های تقلبی عرضه شده در بازار بودند اما بیمارانی داشتیم که پس از تزریق بوتاکس‌های نامرغوب با افتادگی پلک، تورم و قرمزی شدید محل تزریق به ما مراجعه می‌کردند. بیشتر اوقات این عوارض به سادگی برطرف نمی‌شوند و برخی بیماران شکایت می‌کردند که حتی 2 ‌ماه بعد از تزریق نیز تورم، برجستگی و قرمزی پوست همچنان روی صورت‌شان باقی مانده است.

فقط زیبایی در خطر نیست
ابراهیم‌زاده هشدار می‌دهد قربانیان بوتاکس‌های تقلبی فقط متقاضیان خدمات زیبایی نیستند، به این دلیل که بیماران مبتلا به میگرن، اسپاسم عضلات گردن و برخی بیماران عصبی از بوتاکس به‌عنوان یک روش درمانی استفاده می‌کنند،‌‌ در معرض استفاده از این محصولات قرار دارند. همچنین برخی مجروحان جنگی برای درمان مشکلات عضلانی سهمیه دریافت بوتاکس دارند، بنابراین ورود محصولات تقلبی به بازار، سلامت این بیماران را نیز در معرض خطر جدی قرار می‌دهد.

عوارض مصرف نادرست بوتاکس 
 ضعف و بی‌حالی
 خستگی شدید 
 اختلال بینایی 
 افتادگی پلک  
 فلج دست و پا
 اگر میزان سم بیش از حد باشد دیگر فقط عضلات پیشانی یا اطراف چشم درگیر نمی‌شوند.
 این سم می‌تواند عضلات تنفسی را فلج کند و باعث اختلال شدید در تنفس شود.
 در مواردی مرگ نیز دور از انتظار نیست و در مسمومیت‌های شدید ناشی از سم بوتولینوم، موارد مرگ‌ومیر نیز گزارش شده و در برخی موارد این عدد حدود 5تا 10درصد است.

بوتاکس‌های تقلبی بیشتر کجا توزیع می‌شوند؟
 آرایشگاه‌ها
 باشگاه‌های ورزشی 
 صفحات تبلیغات فضای مجازی 
 گاهی حتی ممکن است این محصولات وارد برخی مطب‌ها نیز شوند. 

چطور گرفتار نشویم؟
یک متخصص پوست مهم‌ترین توصیه خود را مراجعه به مراکز معتبر عنوان می‌کند و می‌گوید: افرادی که قصد تزریق بوتاکس دارند، حتما باید به پزشکان متخصص و مراکز معتبر مراجعه کنند و پیش از دریافت خدمات از طریق سایت انجمن متخصصان پوست، درباره مدرک و مجوز پزشک اطلاعات لازم را به‌دست آورند.
هیچ ارزانی‌ای بی‌دلیل نیست و اگر خدمات زیبایی با قیمتی بسیار پایین‌تر از نرخ معمول ارائه شود باید به اصالت محصول شک کرد.