نبض سلامت در بدرقه میلیونی

مریم سرخوش | روزنامه‌نگار

میلیون‌ها نفر در روزهای وداع و تشییع پیکر رهبر شهید در تهران حضور یافتند؛ رویدادی کم‌سابقه که در کنار ابعاد گسترده امنیتی و اجرایی، آزمونی مهم برای نظام سلامت کشور بود. مدیریت این جمعیت انبوه در روزهای گرم سال نیازمند برنامه‌ریزی دقیق، استقرار گسترده نیروهای درمانی، افزایش ناوگان اورژانس و آماده‌باش کامل مراکز بیمارستانی بود؛ برنامه‌ای که با مشارکت وزارت بهداشت، سازمان اورژانس کشور، جمعیت هلال‌احمر، نیروهای مسلح، سازمان تأمین اجتماعی و دیگر دستگاه‌های امدادی اجرا شد. حاصل این هماهنگی ارائه ده‌ها هزار خدمت درمانی و اورژانسی، استقرار بیمارستان‌های سیار و صحرایی، انتقال سریع بیماران بدحال و مدیریت موارد گرمازدگی و دیگر فوریت‌های پزشکی بود، به‌گونه‌ای که این اجتماع میلیونی بدون وقوع حادثه گسترده یا مرگ‌ومیر ناشی از ازدحام به پایان رسید. مسئولان نظام سلامت این عملیات را یکی از بزرگ‌ترین تجربه‌های مدیریت پزشکی در تجمعات انبوه می‌دانند؛ تجربه‌ای که با اجرای نخستین انتقال بیماران از طریق اورژانس ریلی(مترو) می‌تواند الگویی برای پوشش سلامت در رویدادهای بزرگ آینده باشد.

کارنامه زیبنده تیم ملی سلامت
نادر توکلی، رئیس کمیته بهداشت و درمان آیین وداع و تشییع پیکر رهبر شهید انقلاب درباره خدمات ارائه شده در 2‌روز برگزاری مراسم وداع در مصلای تهران به همشهری می‌گوید: پس از 2‌هفته برنامه‌ریزی فشرده در کمیته بهداشت و درمان، ۶‌بیمارستان سیار تخصصی به همراه ۲بیمارستان صحرایی در مصلای امام‌خمینی(ره) تهران مستقر شد. این مراکز طی روزهای جمعه (وداع مسئولان کشوری، لشکری و مقامات خارجی) و شنبه و یکشنبه (خیل عظیم مردمی) به‌صورت کامل فعال بودند. توکلی به یک مورد خاص که با اقدام بموقع منجر به نجات یک فرد دچار ایست قلبی – تنفسی شد هم اشاره و عنوان می‌کند: این فرد پس از احیای اولیه پیشرفته با امداد هوایی به مرکز قلب تهران منتقل شد و تحت آنژیوگرافی و آنژیوپلاستی قرار گرفت و اکنون در سلامت است. به‌گفته این مسئول اصطلاح «تیم ملی سلامت» برای این همکاری زیبنده است چون وزارت بهداشت، سازمان اورژانس کشور و تهران، جمعیت هلال‌احمر، ستاد اجرایی فرمان امام، ستاد کل نیروهای مسلح، ارتش، سپاه پاسداران و سازمان تأمین اجتماعی در یک کار تیمی مشترک، خالصانه دین خود را به زائران رهبر شهید ادا کردند.

 یک تجربه پرچالش اما موفق
یاسر فروغی، معاون درمان دانشگاه علوم پزشکی ایران می‌گوید: این حجم از خدمات در یک اجتماع بسیار بزرگ، چالش‌برانگیز اما موفقیت‌آمیز بود و باید به‌عنوان الگویی در رویدادهای بزرگ آینده به‌کار گرفته شود. به‌گفته این مسئول طیف وسیعی از خدمات، از فوریت‌های پزشکی گرفته تا آزمایش‌های تخصصی و خدمات فوق‌تخصصی طی روزهای وداع با رهبر شهید به مراجعان ارائه و آنچه در بیمارستان‌های میدانی مشاهده شد نشان‌دهنده برپایی یک مرکز درمانی کامل و مجهز با تمام امکانات لازم بود. این سطح از خدمت‌رسانی هم ثابت کرد که اگر تمامی مجموعه‌ها با یک هدف، اعتقاد و برنامه واحد پای کار بیایند، می‌توان کارهای بسیار بزرگ‌تری را در حوزه سلامت کشور انجام داد.

پوشش کامل خدمات به قم منتقل می‌شود
حسن نوری ساری، معاون آموزشی، پژوهشی و اعتباربخشی سازمان اورژانس کشور، در گفت‌وگو با همشهری درباره خدمات ارائه‌شده در مراسم وداع با رهبر شهید می‌گوید: در نخستین روز مراسم، ورود و خروج جمعیت به‌صورت تدریجی انجام شد اما از سحر یکشنبه حجم قابل توجهی از زائران در مصلای تهران و خیابان‌های اطراف، به‌ویژه بخش شرقی حضور یافتند. به‌گفته او در تمام مسیرها آمبولانس‌ها مستقر بودند و بیمارستان‌های تهران، به‌ویژه مراکز درمانی اطراف مصلی در آماده‌باش کامل قرار داشتند. نوری ساری با اشاره به انتقال 5بیمار بدحال از طریق اورژانس هوایی هم بیان می‌کند:‌ تمام این بیماران پس از دریافت خدمات تخصصی نجات یافتند و اکنون در سلامت هستند. او همچنین از تداوم این پوشش درمانی در قم و مشهد خبر می‌دهد و می‌گوید: نیروهای اورژانس، تجهیزات، دارو، سرم و آمبولانس‌های مورد نیاز از قبل پیش‌بینی و اعزام شده‌اند.

توصیه مهم به زائران امام شهید در قم و مشهد 
نوری ساری با اشاره به ادامه برگزاری مراسم در قم و مشهد، مهم‌ترین دغدغه تیم‌های امدادی را گرمای هوا و احتمال گرمازدگی زائران عنوان می‌کند و می‌گوید: با وجود تجربه ارزشمند مدیریت مراسم‌های بزرگی مانند اربعین، موفقیت این عملیات نیز به همکاری مردم بستگی دارد. او 3توصیه اصلی به زائران دارد؛ نخست اینکه از تجمع در گلوگاه‌ها و نقاط پرتراکم خودداری کنند تا احتمال بروز حوادث کاهش یابد. دوم، گروه‌های حساس مانند مادران باردار، کودکان و سالمندان تا حد امکان از مراکز پرازدحام فاصله بگیرند، زیرا این افراد بیش از دیگران در معرض آسیب قرار دارند. سومین توصیه هم پیشگیری از گرمازدگی است. به‌گفته معاون آموزشی سازمان اورژانس کشور، استفاده از یک چفیه یا پارچه سفید روی سر و شانه‌ها، نوشیدن مایعات پیش از احساس تشنگی و مصرف نوشیدنی‌های حاوی املاح مانند دوغ یا شربت آبلیمو به جبران آب و نمک از دست‌رفته بدن کمک می‌کند و خطر گرمازدگی را کاهش می‌دهد.

۲۵۰۰ کارشناس
اورژانس و ۳۰تیم واکنش سریع در مسیر تشییع روز دوشنبه در میان جمعیت حضور داشتند. 

1500 کارشناس
عملیاتی اورژانس از سایر شهرها به تهران سفر کردند تا به زائران خدمت‌رسانی کنند.

.