گزارش
ثبت یک وداع تاریخی
سینماگران با چه رویکردی دربارهمراسمتشییع پیکررهبر شهید مستند میسازند
ناهید پیشور|روزنامهنگار
در روزهایی که میلیونها نفر در مراسم وداع با رهبر شهید حاضر میشوند، رویکرد سینماگران برای ثبت این رخداد تاریخی چگونه است و دوربینها با چه زاویه دیدی سراغ بزرگترین مراسم تشییع تاریخ خواهند رفت؟ از مستندسازان شناخته شده و با تجربه تا سینماگرانی که بیشتر در زمینه فیلم داستانی فعالیت کردهاند در مراسم وداع مردم با «آقای شهید» حاضرند و با توجه به گستردگی رخداد بیشتر سینماگران فعال در این روزها با گروههای پرتعداد تصویربرداران به میدان آمدهاند. نکته اینجاست که سینماگران قاعدتاً خواهند کوشید تا محصول نهاییشان با گزارشهای تصویری تلویزیونی متفاوت باشد .برای مخاطبی که یا در صحنه حاضر است یا از قاب تلویزیون همهچیز را بهصورت زنده میبیند چه اثری باید ارائه داد که متفاوت از تصاویر دیده شده این روزها باشد؟ این احتمالا مهمترین پرسشی است که سازندگان فیلمهای مستند درباره آقای شهید با آن مواجه شدهاند و همه امیدواریم شاهد پاسخهای هنرمندانه، متفاوت و ماندگار برای این پرسش باشیم و به مستندهای فاخری برسیم که در آنها با زاویه دیدی هنرمندانه، این رخداد عظیم تاریخی به تصویر کشیده شده باشد.
فعالیت ۲۰ تا ۳۰ گروه مستندسازی برای «خونین دلان۲؛ پهلوان جهان»
بهروز افخمی ۳۷ سال پس از ساخت مستند درباره ارتحال بنیانگذار انقلاب اسلامی، حالا در حال تولید مستندی درباره رهبر شهید انقلاب است.
در میان پروژههای اعلامشده، مستند سینمایی «حال خونیندلان۲؛ پهلوان جهان» به کارگردانی بهروز افخمی، یکی از شاخصترین آثار به شمار میرود. این فیلم در واقع ادامهای بر مستند «حال خونیندلان» است که افخمی سالها پیش درباره ارتحال امام خمینی(ره) ساخته بود. او این بار نیز به سراغ ثبت یک بدرقه تاریخی رفته، اما زاویه دید خود را متفاوت انتخاب کرده است. محور اصلی فیلم، روایت حضور دلدادگان و علاقهمندان غیرایرانی است که از کشورهای مختلف برای شرکت در مراسم تشییع رهبر شهید راهی ایران شدهاند. افخمی در گفتوگوهای خود تأکید کرده که قصد ندارد صرفاً یک گزارش تصویری از مراسم ارائه کند، بلکه بهدنبال نمایش ابعاد جهانی این وداع و پیوند عاطفی ملتهای مختلف با این شخصیت است. اینطور که سایت سوره سینما روایت کرده نزدیک به ۲۰ تا ۳۰ گروه مستندسازی زیر نظر بهروز افخمی در نقاط مختلف تهران و برخی شهرهای دیگر مستقر شدهاند تا ابعاد مختلف مراسم را ثبت کنند؛ از حضور میلیونی مردم گرفته تا روایت خانوادهها، موکبها، نیروهای خدماتی، گروههای مردمی و حاشیههایی که کمتر در قاب رسانههای رسمی دیده میشود. افخمی میگوید:«این روزها درحال پیدا کردن افرادی هستیم که از خارج برای این مراسم میآیند.»
روایت زندگی یکی از نزدیکان رهبر شهید در مراسم تشییع
مسعود زارعیان مستندساز در تازهترین پروژه خود، قرار است مخاطب را پای روایت زندگی یک نفر از نزدیکان رهبر شهید بنشاند؛ کسی که نه از فاصله دور که در کنار پیکر رهبر شهید، مسیر تشییع را طی میکند. زارعیان قرار است مستندسازی مراسم تشییع و خاکسپاری رهبر شهید را در مشهد انجام دهد، او رویکرد روایی خود را متفاوت از گزارشهای صرف توصیف کرد و گفت: هدف ما خلق روایتی ملموس با فرازونشیبهای دراماتیک است تا هم از نظر محتوا و هم فرم، اثری تازه و ماندگار ارائه دهیم.
«باید برخاست» با ۵۰ فیلمبردار
محصولی از متولی رسمی سینمای مستند کشور، قاعدتاً باید از آثار مهمی باشد که پیرامون مراسم وداع با رهبری شهید ساخته میشود. مستند «باید برخاست» محصول مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی که به سرپرستی حامد شکیبانیا تولید میشود. برای ساخت این مستند، گروهی متشکل از حدود ۵۰ نفر از تصویربرداران و عوامل تولید به ثبت مراسم مشغول هستند. شکیبانیا معتقد است، آنچه در حال ثبت است، صرفاً یک مراسم سوگواری نیست، بلکه رخدادی است که میتواند در حافظه تاریخی کشور ماندگار شود و به همین دلیل باید از زوایای مختلف به آن پرداخته شود. لوکیشنهای این مستند طبیعتا محلهایی هستند که مراسم تشییع در آنجا برگزار میشود شکیبانیا امیدوار است با هماهنگی گروههایی که آمادهاند، اثر متفاوتی ساخته شود. یک دستورالعمل جامع هم تهیه شده که منتشرشده تا گروههای مختلف با رعایت آن استانداردها، تصاویری را ضبط کنند و در اختیار سازندگان بگذارند. این مستند البته قرار نیست فقط دربرگیرنده مراسم تشییع باشد؛ سازندگان آن تلاش میکنند تا علاوه بر مراسم تشییع، آمادهسازیها، حضور مهمانان رسمی خارجی در ایران و... را هم تصویربرداری کنند.
نزدیک به ۲۰ تا ۳۰ گروه مستندسازی زیر نظر بهروز افخمی در نقاط مختلف تهران و برخی شهرهای دیگر مستقر شدهاند تا ابعاد مختلف مراسم بدرقه را ثبت کنند.
