نقد خبر

جنوب سوریه چه خبر است؟
‌اصل ماجرا از یکشنبه ۷ خرداد شروع شد. چند خودروی نظامی اسرائیل از پادگان الجزیره وارد روستای عابدین در جنوب سوریه شدند. مردم محلی برای جلوگیری از پیشروی، راه‌های منتهی به روستا را با سنگ بستند. ارتش اسرائیل هم پیش از عقب‌نشینی به سمت اهالی شلیک کرد و منورهایی را در آسمان منطقه «حوض الیرموک» روشن کرد. نظامیان اسرائیلی پس از برپایی چادرهایی در تپه «المغر» در غرب عابدین از منطقه عقب نشستند.‌اما سؤال اصلی این است: چرا مردم سوریه مقابل اسرائیل ایستادند؟ چون پیشروی زمینی اسرائیل در استان‌های درعا و قنیطره، ایجاد ایست‌بازرسی و تفتیش غیرنظامیان، به امری تکراری تبدیل شده؛ اقدامی که نقض آشکار توافق آتش‌بس ۱۹۷۴ و قوانین بین‌المللی است.‌بعد از مقاومت مردم، اسرائیل عابدین و اطراف آن در ریف غربی درعا را زیر آتش گرفت. حماس از اقدام مردم سوریه حمایت کرد و آن را مقابله با راهبرد «اسرائیل بزرگ از نیل تا فرات» دانست. قطر، عربستان، ترکیه و جولانی هم این اقدام را محکوم کردند.‌جنوب سوریه نشان می‌دهد اسرائیل از همه‌سو احساس ناامنی می‌کند؛ از غزه و کرانه تا سوریه و شمال لبنان.

بالاخره یک تکه کاغذ‌یا تفاهمنامه؟
هنوز جوهر تفاهمنامه تهران و واشنگتن خشک نشده که از داخل دولت آمریکا صدایی بلند شده که اعتبار همان سند را زیر سؤال می‌برد. کاملا گرداو، نماینده دمکرات کنگره، فاش کرده است که مارکو روبیو در نشست محرمانه با نمایندگان، تفاهمنامه امضاشده با ایران را «فقط یک تکه کاغذ» توصیف کرده و گفته است: «این سند فقط می‌گوید ما به صحبت درباره صحبت‌کردن ادامه خواهیم داد.»‌این اظهارات، بار دیگر پرسش قدیمی درباره میزان پایبندی آمریکا به تعهداتش را زنده کرده است. کشوری که یک‌بار با خروج یکجانبه از برجام، توافقی چندجانبه و مورد تأیید شورای امنیت را کنار گذاشت، حالا درباره تفاهمنامه‌ای که خود امضا کرده نیز از زبان عالی‌ترین مقام دیپلماسی‌اش می‌گوید «فقط یک تکه کاغذ» است.‌تناقض، زمانی پررنگ‌تر می‌شود که روبیو در همان جلسه، برجام را «یک توافق واقعی با معیارها و شاخص‌های مشخص» توصیف می‌کند؛ توافقی که دولت ترامپ بدون آنکه ایران به تعهداتش پشت کرده باشد، از آن خارج شد. اکنون نیز درحالی‌که واشنگتن همچنان از ادامه مسیر دیپلماسی سخن می‌گوید، توصیف تفاهمنامه به‌عنوان «یک تکه کاغذ» این پرسش را پیش روی افکار عمومی قرار داده است که اگر امضای آمریکا از نگاه مقام‌های خودش چنین ارزشی دارد، چگونه می‌توان به اجرای تعهدات بعدی آن اعتماد کرد؟

شروط جذاب ایران برای عبور کشتی‌های هندی  از تنگه هرمز
 بعد از جنگ تحمیلی سوم، تنگه هرمز دیگر مثل قبل نیست. عبور کشتی‌ها از این آبراه راهبردی، حالا به مجوز ایران گره خورده و یکی از کشورهایی که بیشترین نیاز را به این مسیر دارد هند است.‌هند بخش مهمی از نفت، گاز مایع و LNG خود را از مسیر هرمز تأمین می‌کند. یعنی دهلی‌نو برای روشن‌ماندن اقتصادش ناچار است با ایران به تفاهم برسد‌اما ایران امروز دست خالی مذاکره نمی‌کند. مجوز عبور کشتی‌های هندی می‌تواند به چند مطالبه روشن گره بخورد: خرید دوباره نفت ایران، کنارگذاشتن تبعیت از تحریم‌های آمریکا، تکمیل سرمایه‌گذاری در بندر چابهار، همکاری مستقیم گازی و تغییر رفتار هند در پرونده‌هایی مثل یمن، اسرائیل و مواضع ضدایرانی در نهادهای بین‌المللی.
اصل ماجرا این است:
هرمز فقط یک تنگه نیست؛ اهرم تازه قدرت ایران است.

آیا در عراق کودتا می‌شود؟
‌در روزهای اخیر در عراق اتفاق مهمی افتاد؛ موجی از بازداشت‌ها که در ظاهر، پرونده‌ای ضدفساد بود اما خیلی‌ها آن را نشانه یک تسویه‌حساب سیاسی بزرگ می‌دانند.
ماجرا از بازداشت چند چهره سیاسی و اجرایی شروع شد. نکته مهم اینجاست که بخش قابل‌توجهی از بازداشت‌شده‌ها یا به جریان‌های نزدیک به محمد شیاع‌السودانی، نخست‌وزیر سابق عراق، نسبت داده می‌شوند یا از متحدان خمیس الخنجر، سیاستمدار بانفوذ اهل‌سنت به شمار می‌آیند. همین ترکیب باعث‌شده برخی بگویند انتخاب افراد تصادفی نبوده و پشت عنوان مبارزه با فساد، یک جابه‌جایی در موازنه قدرت عراق در جریان است.
در میان نام‌ها، مثنی السامرایی، رهبر ائتلاف «عزم» هم دیده می‌شود؛ چهره‌ای مهم در میان اهل‌سنت عراق. همچنین چند نفر مرتبط با پرونده‌های مالی و شبکه‌های اقتصادی جنجالی هم بازداشت شده‌اند. اما نکته سؤال‌برانگیز این است که برخی جریان‌های رقیب، تقریبا از این موج آسیب ندیده‌اند.
ماجرا فقط داخلی هم نیست. چند رسانه عربی گزارش داده‌اند همزمان با این بازداشت‌ها، بازرسان آمریکایی وارد بغداد شده‌اند و درباره پرونده‌هایی مثل تأمین مالی گروه‌های متهم به حمله به منافع و کاروان‌های آمریکا بازجویی‌هایی انجام داده‌اند. اگر این گزارش‌ها درست باشد، یعنی آمریکا هم نسبت به این پرونده‌ها حساسیت مستقیم دارد. به همین دلیل، برخی تحلیل‌گران می‌گویند این عملیات 2هدف دارد: حذف رقبای سیاسی تحت عنوان مبارزه با فساد و کنارزدن چهره‌هایی که از نگاه آمریکا مسئله‌سازند.‌حتی برخی حساب‌های خارجی ادعا کرده‌اند هدف نهایی، آماده‌سازی عراق برای فشار یا عملیات احتمالی علیه ایران است. فعلا باید منتظر خبرهای بعدی ماند.