دستخوش به «دستنوشتهها»
علیرضا محمودی؛ روزنامهنگار
شادروان مهرزاد مینویی (1381-1330) با ساخت فیلم «دستنوشتهها»(1365) نمونه قابل توجهی از یک تریلر با موضوع ترورهای دهه1360 از خود به جای گذاشته است. مینویی که بهعنوان یک تدوینگر خلاق نقش مهمی در راهاندازی فنی سینمای بعد از انقلاب در حوزه هنری داشت، با ساخت «دستنوشتهها» احاطه کمنظیر فنی خود بر همه الگوها و قراردادهای فیلمی براساس تعلیق را به یادگار گذاشته است.
داستان فیلم در دهه1360 و اوج درگیریهای نیروهای انقلاب با منافقین و ترورهای پیدرپی عوامل سازمان مجاهدین خلق در کشور روایت میشود. یک راننده تاکسی به نام حسین معتمد/ جلیل فرجاد که به دلایل حرفهای از نیروهای کمیته انقلاب اسلامی کنار گذاشته شده، در جریان نقشه ترور خود قرار میگیرد تا پیگیری پرونده را بهصورت شخصی آغاز کند. مهرزاد مینویی در تنها فیلم بلندی که ساخته از عهده کارهای سختی برآمده است. نخستین کار ساخت حالوهوا و فضایی است که داستان فیلم در آن اتفاق میافتد. در فیلمهای سیاسی آن دوران مهمترین وظیفه کارگردان روایت داستان تلقی میشد، اما مینویی با اتخاذ لحن مناسب در روایت بیشترین جزئیات درباره روزمره زندگی در دهه1360 را در فیلم ثبت کرده، بدون اینکه لطمهای به روایت فیلم وارد شود. ساخت جغرافیای فیلم در صحنههای تعقیبوگریز با خودرو باعث شده تا با یکی از حرفهایترین نمونههای تعقیبوگریز در سینمای ایران در این فیلم روبهرو شویم. صحنه تعقیبوگریز قهرمان و ضدقهرمان فیلم در بزرگراه رسالت و حوالی پل سیدخندان فیلمبرداری و از اوجوفرودهای مسیر و جغرافیای خیابانهای فرعی چون جلفا و سهروردی در تکوین سکانس بهخوبی استفاده شده است. فیلمنامه بهروز افخمی، فیلمبرداری علیاکبر مزینانی و بازی جلیل فرجاد با گویندگی شادروان منوچهر والیزاده با مدیریت دوبلاژ ایرج رضایی «دستنوشتهها» را به یکفیلم قابل توجه از سینمای دهه1360 تبدیل کرده است. از موسیقی سیدمحمد میرزمانی نیز نباید گذشت: مؤثر و بهیادماندنی.
