طرح رایگان شدن حملونقل عمومی شهر تهران حامیان زیادی در بدنه شهرداری و شورای شهر دارد. احمد صادقی، رئیس کمیته شفافیت و شهر هوشمند شورای اسلامی شهر تهران هم بهعنوان یکی از آنها طرح رایگان شدن حملونقل عمومی را به سود شهر و شهروندان میداند. این عضو شورای شهر به تمام شائبهها، انتقادها و تردیدهای مرتبط با طرح «اصلاح مصوبه نظام یکپارچه بلیت الکترونیک حملونقل عمومی شهر تهران» بهطور مبسوط و بهتفصیل پاسخ داده است.
برخی مسئولان شهری معتقدند طرح رایگانکردن حمل نقل عمومی بیشتر جنبه تبلیغاتی و انتخاباتی دارد. شما چه نظری دارید؟
این طرح ارزشمند و راهبردی ماحصل نگاه دقیق، دغدغهمند و جسورانه آقای سروری، نایبرئیس شورای شهر تهران است که جا دارد از تلاشها و پیشگامی ایشان در ارائه و پیگیری این طرح عدالتمحور صمیمانه تشکر و قدردانی کنم. بگذارید کاملا صریح و کارشناسی صحبت کنیم. این طرح مانیفست تبلیغاتی نیست، بلکه اجرای دقیق یک تکلیف قانونی، یعنی بند۲۷ ماده۱۰۷ قانون تشکیلات و وظایف شوراهای اسلامی کشور است.مدیریت شهری یک موجود زنده و تعطیلیناپذیر است. اگر قرار باشد لوایح و طرحهای رفاهی بهدلیل ملاحظات تقویمی یا نزدیکی به ماههای پایانی شورا متوقف شوند، عملا پویایی و وظیفه ذاتی شورا در قبال معیشت شهروندان به حاشیه میرود. فرایند بررسی، آمادهسازی زیرساختها و چالشهای فنی این طرح محصول ماهها تلاش تخصصی است.
ایراد اصلی که به طرح گرفته شده بار مالی سنگین بر شهرداری است. رایگان کردن یا تخفیفهای ۱۰۰درصدی شهرداری تهران را به ورشکستگی نمیکشاند؟
اتفاقا این طرح آمده تا به یک بیانضباطی و بیعدالتی مالی پایان دهد. در حال حاضر، شهرداری تهران بالغ بر ۹۰درصد از هزینه تمامشده بلیت مترو و کرایه اتوبوس را از محل بودجه عمومی شهر تأمین میکند. این بودجه عمومی متعلق به تمام شهروندان است، ازجمله ساکنان مناطق محروم و کمبرخورداری که شاید دسترسی کمتری به شبکه مترو دارند، اما دارند یارانه بلیت کسانی را میدهند که بعضا در دهکهای مرفه جامعه هستند. این عین بیعدالتی است. ما با یک مهندسی مالی دقیق، سیستم برخورداری را براساس دهکهای حمایتی رفاه ایرانیان بازتعریف کردهایم، به این ترتیب که یارانه افراد مرفه را کم کردهایم تا آن را به قشر کمدرآمد و اقشار شریفی مثل معلمان، استادان، کادر درمان، پاکبانان، بازنشستگان، سربازان وظیفه، امدادگران و داوطلبان جمعیت هلالاحمر و البته تمام خانواده ساعی و سختکوش شهرداری ازجمله آتشنشانان غیور تخصیص دهیم.
شهرداری چطور میخواهد این کسری را جبران کند؟
ما 2راهکار اقتصادی و حقوقی کاملا پایدار در متن لایحه دیدهایم. اول اینکه یک نظام مشوقهای هوشمند طراحی کردهایم؛ در این طرح، شهروندان خوشحسابی که عوارض و دیون شهری خود را بموقع پرداخت میکنند مشمول تخفیف ۱۰۰درصدی و بلیت رایگان میشوند.دوم اینکه در تبصره11 مبالغ تخفیف مربوط به دستگاههای دولتی را به حساب بدهکاری آنها منظور کردهایم تا در اقدامات مالی و تهاترهای بزرگ ملکی و مالی با دولت زنده شود. یعنی سهم زمینمانده حملونقل عمومی از طرف دولت را از مسیر قانونی احیا میکنیم. همچنین طبق تبصره9، شهرداری مکلف است ظرف یکماه بار مالی دقیق را محاسبه و در تفریغ بودجه بیاورد تا انضباط مالی مخدوش نشود.
این شائبه طرح میشود که رایگان کردن بلیت ممکن است یک رفتار پوپولیستی باشد که به افزایش بیرویه تقاضا از مترو و اتوبوس منجر میشود.
اقدام پوپولیستی یعنی توزیع کور یارانهها بدون در نظر گرفتن توان مالی افراد؛ یعنی پرتر شدن جیب مرفهان و خالی ماندن دست محرومان. طرح ما دقیقا نقطه مقابل پوپولیسم و یک «مهندسی معکوس یارانه» است. از طرفی، ما نگاه تکبعدی به مسائل تهران نداریم. این طرح تکمضراب نیست، بلکه تنها یک پیشنهاد از یک کل منسجم است. ما معتقدیم بلیت رایگان و تخفیفدار باید جزئی از یک «بسته اقدامات جامع شهری» باشد.
در شرایط کنونی، کشور با ناترازی شدید سوخت مواجه است و از طرفی بحث تهدیدات زیرساختی هم مطرح است. این طرح چطور میتواند به این مسائل کمک کند؟
این لایحه عملا یک طراحی هوشمندانه دفاعی و امنیتمحور برای پایتخت است. ما امروز با بحران ملی ناترازی سوخت مواجهیم. از سوی دیگر، در شرایط کنونی و براساس اصول پدافند غیرعامل، خطر آسیب به زیرساختهای انرژی یک احتمال جدی است و افزایش تابآوری پایتخت حکم میکند وابستگی شهر به خودروی شخصی و سوخت فسیلی به حداقل برسد. وقتی حملونقل عمومی را برای اقشار وسیعی از جامعه رایگان یا بسیار ارزان میکنید، قویترین محرک را برای ترغیب مردم به استفاده از مترو و ناوگان حملونقل عمومی ایجاد کردهاید. هر خودروی شخصیای که در خانه بماند یعنی مهار ناترازی انرژی و مصونسازی ذخایر استراتژیک سوخت کشور در برابر بحرانهای احتمالی. البته موفقیت کامل این بسته حاکمیتی مستلزم همراهی راهبردی و کمکهای مالی دولت محترم است تا با تزریق اعتبارات ویژه پشتوانه این جراحی بزرگ در پایتخت باشد.
رانندگان اتوبوسهای بخش خصوصی نگرانند که این تخفیفها درآمد آنها را نابود کند.
دغدغه رانندگان شریف بخش خصوصی برای ما محترم است و در تبصره13 صراحتا قید کردهایم که تسری این تخفیفها به بخش خصوصی «مشروط به تأمین اعتبار و تخصیص نقدینگی پیشین از سوی شهرداری» است؛ یعنی امنیت شغلی و مالی این صنف بههیچ وجه قربانی نخواهد شد.
فرجام طرح را در شورا چطور پیشبینی میکنید؟
این طرح یک جراحی کارشناسی، شجاعانه و لازم در نظام توزیع یارانه شهری است که رفاه اجتماعی، پدافند غیرعامل و حل بحران ناترازی سوخت را به انضباط مالی گره میزند. ما پای منافع مردم ایستادهایم و امیدواریم همکاران دغدغهمند و متخصص در شورا با رأی قاطع خود، طعم شیرین عدالت شهری را به کام شهروندان تهران بچشانند.
کم کردن یارانه افراد مرفه و تخصیص آن به افراد کمدرآمد
پاسخ عضو شورای شهر به تمام ابهانات و انتقادها از طرح رایگان شدن حملونقل عمومی
در همینه زمینه :