رخ سبز بورس، پس از جنگ

سینا احدیان | روزنامه‌نگار

بورس تهران پس از ۸۰ روز تعطیلی ناشی از جنگ تحمیلی سوم، از روز سه‌شنبه ۲۹‌اردیبهشت ‌ماه بار دیگر فعالیت خود را آغاز کرد؛ بازگشایی‌ای که برخلاف بسیاری از پیش‌بینی‌ها نه‌تنها با ریزش سنگین همراه نشد، بلکه در همان 2روز نخست، نشانه‌هایی از بازگشت اعتماد به بازار را نمایان کرد.‌به گزارش همشهری، بسیاری از تحلیلگران انتظار داشتند بازار سهام پس از تعطیلی طولانی‌مدت و فضای پرریسک ناشی از جنگ تحمیلی با موجی از فروش و افت شاخص‌ها روبه‌رو شود، اما روند معاملات مسیر دیگری را نشان داد. شاخص کل بورس تهران در دومین روز معاملات، نزدیک به ۴۵ هزار واحد معادل ۱.۲‌درصد رشد کرد و به سطح ۳‌میلیون‌و‌۷۶۱‌هزار واحد رسید. شاخص هم‌وزن نیز با رشد ۱.۴‌درصدی همراه شد که نشان می‌دهد رشد بازار محدود به چند نماد بزرگ نبوده و بخش وسیع‌تری از بازار را در بر گرفته است.‌همچنین ارزش معاملات خرد در دومین روز بازگشایی به بیش از ۱۶.۵‌همت رسید و ورود بیش از ۱۲۰۰‌میلیارد تومان پول حقیقی به بازار، نشانه‌ای از افزایش تقاضا و بازگشت تدریجی اعتماد سرمایه‌گذاران تلقی می‌شود.

بازار برخلاف انتظار حرکت کرد
در شرایطی که بسیاری از فعالان بازار، انتظار فشار فروش سنگین را داشتند، بازار سرمایه رفتار متفاوتی از خود نشان داد. کارشناسان معتقدند، یکی از مهم‌ترین دلایل این اتفاق، عقب‌ماندگی شدید بورس از سایر بازارها در ماه‌های گذشته و ارزندگی کم‌سابقه سهام شرکت‌ها بوده است.‌بررسی‌ها نشان می‌دهد که ارزش کل بازار سهام ایران طی سال‌های اخیر به محدوده ۷۴‌میلیارد‌دلار رسیده؛ سطحی که از نگاه تحلیلگران، یکی از پایین‌ترین سطوح تاریخی بازار محسوب می‌شود. همین موضوع سبب شده بسیاری از سهم‌ها به محدوده‌های جذاب قیمتی برسند.‌حسین محمودی، کارشناس بازار سرمایه، با اشاره به همین موضوع می‌گوید: بازار سرمایه به‌دلیل تعطیلی طولانی‌مدت، جامانده‌ترین بازار کشور شده بود و ظرفیت بالایی برای جبران داشت. به‌گفته او، رشد تورم، افزایش قیمت دارایی‌ها و بالا رفتن نرخ فروش شرکت‌ها باعث شد ارزش بسیاری از شرکت‌ها حتی کمتر از ارزش دارایی‌های آنها باشد.او همچنین تأکید می‌کند: بسته ماندن برخی نمادهای آسیب‌دیده در زمان بازگشایی، مانع از شکل‌گیری فشار عرضه سنگین شد و به بازار فرصت داد با آرامش بیشتری به مدار معاملات بازگردد.

رمز گشایی از رشد غیرمنتظره بورس
پرسش این است که چرا برخلاف همه پیش‌بینی‌ها، بازار سهام رشد کرد؟ بخش مهمی از تحلیل‌ها درباره وضعیت فعلی بورس تهران بر این محور متمرکز است که بازار اکنون در محدوده ارزنده‌ای قرار دارد. بسیاری از شرکت‌ها با نسبت قیمت به درآمد پایین معامله می‌شوند و رشد نرخ ارز و تورم نیز چشم‌انداز سودآوری ریالی شرکت‌ها را تقویت می‌کند.‌آن‌طور که آمار‌ها نشان می‌دهد در شرایط فعلی بسیاری از شرکت‌ها با نسبت قیمت به درآمد(P/E) کمتر از ۳ معامله می‌شوند و این یعنی قیمت سهام این شرکت‌ها ارزان‌تر از حد معمول است. همین موضوع، جذابیت بازار را افزایش داده است؛ ضمن اینکه در طول مدت توقف بازار، قیمت دلار و قیمت فروش محصولات شرکت‌ها رشد کرده و طبیعی است که این تحولات در نهایت اثر خود را در قیمت سهام نشان دهد.‌به زعم کارشناسان، با افزایش تورم و رشد نرخ فروش شرکت‌ها، سودآوری ریالی آنها به‌طور طبیعی جهش خواهد کرد و بسیاری از سهم‌ها در قیمت‌های کنونی به‌شدت ارزنده هستند. توصیه کارشناسان این است که سهامداران از تصمیم‌های احساسی و شتاب‌زده دوری کنند و به چشم‌انداز بنیادین بازار بنگرند.

درس‌آموزی از تاریخ: آنها که ماندند ۵۵ درصد سود گرفتند
یکی از پیام‌های مهم این روزها برای سهامداران، نگاه به تجربه جنگ ۱۲ روزه است. پس از آن بحران، کسانی که از ترس از بازار خارج شدند، فرصت را از دست دادند و آنهایی که سهام خود را حفظ کردند، در عرض 6‌ماه به‌طور میانگین ۵۵ درصد سود به‌دست آوردند. این آینه تاریخی، امروز به فعالان بازار هشدار می‌دهد که هیجانی رفتار نکنند،کارشناسان نیز به سهامداران توصیه می‌کنند از تصمیمات عجولانه و هیجانی پرهیز کنند.‌جواد عشقی‌نژاد، کارشناس بازار سرمایه، معتقد است که بازگشایی مثبت و متعادل بازار سهام باعث افزایش اعتماد سهامداران شده و می‌تواند مانع خروج سرمایه از بورس شود.‌بهروز محبی نجم‌آبادی، عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس نیز از سهامداران خواسته است تصمیمات خود را بر پایه واقعیت‌های اقتصادی اتخاذ و از رفتارهای احساسی دوری کنند. او تأکید کرده که شرایط فعلی زمان صبوری و دقت است، نه تصمیمات ناگهانی.‌در مجموع، رفتار بازار در 2روز نخست بازگشایی این پیام را به سهامداران مخابره کرد که بورس تهران برخلاف بسیاری از پیش‌بینی‌ها، هنوز ظرفیت بازگشت و ثبت رشدهای قابل‌توجه را دارد؛ به‌ویژه در شرایطی که بسیاری از تحلیلگران معتقدند قیمت‌ها همچنان در کف تاریخی قرار دارد.